Puna sezonale dhe leja e qëndrimit: gjykata administrative italiane konfirmon kufijtë e “pritjes për punësim”

 Puna sezonale dhe leja e qëndrimit: gjykata administrative italiane konfirmon kufijtë e “pritjes për punësim”

Një vendim i fundit i Gjykata Administrative Rajonale e Emilja-Romanjës ka sjellë një sqarim të rëndësishëm në fushën e së drejtës së emigracionit në Itali. Sipas gjykatës, një shtetas i huaj që ka hyrë në Itali me vizë për punë sezonale nuk mund të pajiset me leje qëndrimi për “pritje për punësim” në rast se marrëdhënia e punës sezonale nuk është realizuar ose ka përfunduar.

Në vendimin e datës 5 shkurt 2026 (nr. 217), Gjykata shqyrtoi ankimin e një punëtori jashtë BE-së, i cili kishte hyrë rregullisht në Itali mbi bazën e një autorizimi për punë sezonale. Pas mosfinalizimit të kontratës së punës, kërkuesi kishte paraqitur kërkesë për një leje qëndrimi që do t’i lejonte të qëndronte në Itali për të kërkuar një punë të re. Administrata e kishte refuzuar kërkesën dhe çështja përfundoi para gjykatës administrative.

Gjykata konfirmoi ligjshmërinë e refuzimit, duke theksuar se legjislacioni italian bën një dallim të qartë midis punës së zakonshme të varur dhe punës sezonale. Ndërsa në rastin e parë humbja e vendit të punës mund të çojë në dhënien e një leje të përkohshme për kërkim pune, kjo mundësi përjashtohet shprehimisht për punëtorët sezonalë. Ky përjashtim, sipas gjykatës, lidhet me vetë natyrën e punës sezonale, e cila është e përkohshme dhe e lidhur ngushtë me sektorë të caktuar ekonomikë.

Gjykatësit nënvizuan gjithashtu se mungesa e formalizimit efektiv të kontratës së punës sezonale sjell humbjen e vlefshmërisë së vizës së hyrjes dhe të autorizimit për punë. Në këto rrethana, nuk ekziston asnjë bazë juridike për shndërrimin e statusit të qëndrimit sezonal në një leje tjetër qëndrimi. Leja për “pritje për punësim” nuk mund të përdoret si një mjet rregullimi pas faktit, por funksionon vetëm brenda kufijve të përcaktuar qartë nga ligji.

Një aspekt veçanërisht i rëndësishëm i vendimit lidhet me rolin e qarkoreve ministrore. Gjykata rikujtoi se këto akte administrative nuk mund të ndryshojnë apo të zgjerojnë fushën e zbatimit të normave ligjore kur ligji është i qartë. Në fushën e emigracionit, ku hyrja dhe qëndrimi në territor janë të rregulluara në mënyrë strikte, parimi i sigurisë juridike dhe respektimi i procedurave administrative kanë përparësi.

Ky vendim hyn në një linjë tashmë të konsoliduar jurisprudence, e cila përjashton përdorimin e punës sezonale si një rrugë të tërthortë për stabilizimin e qëndrimit. Çdo mundësi për të qëndruar në Itali përtej kornizës sezonale duhet të mbështetet vetëm në dispozita ligjore të shprehura qartë, si ato që parashikojnë konvertimin e lejeve të qëndrimit.

Përtej rastit konkret, vendimi i Gjykatës Administrative Rajonale të Emilja-Romanjës riafirmon rëndësinë e respektimit rigoroz të rregullave procedurale në menaxhimin e emigracionit për arsye pune. Në një kontekst evropian të karakterizuar nga debate të forta mbi flukset migratore, ky vendim thekson nevojën për kufij të qartë midis formave të ndryshme të migrimit të punës.

Teksti i plotë i vendimit është i disponueshëm në publikimin në Calaméo në linkun vijues:
Link klikues: https://www.calameo.com/books/008079775493de16d3a2d
Link në format tekst: https://www.calameo.com/books/008079775493de16d3a2d

Avv. Fabio Loscerbo

Largimi nga Italia mund të kushtojë lejen e qëndrimit

 Largimi nga Italia mund të kushtojë lejen e qëndrimit

Në të drejtën italiane të emigracionit, mungesa nuk është kurrë një fakt neutral. Largimi nga territori italian ndërkohë që një procedurë administrative për lejen e qëndrimit është ende në zhvillim mund të ketë pasoja vendimtare, deri në refuzimin e vetë lejes. Nuk bëhet fjalë për një rrezik teorik, por për një realitet të konfirmuar gjithnjë e më shpesh nga praktika administrative dhe nga jurisprudenca.

Leja e qëndrimit nuk është thjesht një dokument burokratik. Ajo përfaqëson një lidhje juridike të vazhdueshme midis shtetasit të huaj dhe shtetit italian, e bazuar në praninë reale dhe të qëndrueshme në territorin kombëtar. Kur kjo vazhdimësi ndërpritet, themelet juridike të së drejtës për të qëndruar në Itali dobësohen ndjeshëm.

Autoritetet italiane e interpretojnë në mënyrë konstante mungesën e zgjatur ose të parregulluar si një ndërprerje të qëndrimit. Në praktikë, kjo do të thotë se edhe kur kërkesa për rinovim është paraqitur në mënyrë të rregullt, largimi nga Italia — veçanërisht në mungesë të një kuadri të qartë për rikthim të rregullt — mund ta çojë administratën në përfundimin se kushtet ligjore për lejen e qëndrimit nuk ekzistojnë më.

Jurisprudenca administrative e kohëve të fundit e ka konsoliduar këtë qasje. Gjykatat kanë konfirmuar se, kur një shtetas i huaj qëndron jashtë Italisë për një periudhë të konsiderueshme dhe nuk kthehet brenda afatit të vlefshmërisë së vizës së rikthimit, refuzimi i lejes së qëndrimit është juridikisht i ligjshëm. Në këto raste, administrata nuk ushtron diskrecion, por zbaton ligjin në mënyrë detyruese, duke konstatuar mungesën e një kushti thelbësor.

Ajo që e bën këtë çështje veçanërisht delikate është fakti se garancitë procedurale kanë një ndikim të kufizuar sapo mungesa të jetë konstatuar. Kur refuzimi bazohet në mungesën objektive të kushteve të kërkuara — si vazhdimësia e qëndrimit ose rikthimi i rregullt — akti shpesh konsiderohet i detyrueshëm. Si pasojë, mangësitë procedurale ose arsyetimet e vona rrallëherë arrijnë të ndryshojnë rezultatin.

Mesazhi është i qartë dhe nuk duhet nënvlerësuar. Largimi nga Italia ndërkohë që një procedurë administrative është ende pezull është një vendim me rrezik të lartë. Edhe një mungesë e përkohshme, nëse nuk vlerësohet siç duhet ose nuk justifikohet në mënyrë adekuate, mund të vërë në rrezik vite të tëra qëndrimi të ligjshëm dhe integrimi.

Në të drejtën e emigracionit, prania ka peshë. Koha ka peshë. Territori ka peshë. Dhe ndonjëherë, edhe një mungesë e vetme mjafton për ta shndërruar një situatë të rregullt në një refuzim përfundimtar.

Publikimi i plotë është i disponueshëm në Calaméo në lidhjen e mëposhtme:
https://www.calameo.com/books/0080797759e6d98d60004

Avv. Fabio Loscerbo

Dënimet penale nuk mjaftojnë: Gjykata Administrative e Bolonjës kundër refuzimeve automatike të lejes së qëndrimit

 Dënimet penale nuk mjaftojnë: Gjykata Administrative e Bolonjës kundër refuzimeve automatike të lejes së qëndrimit

Një vendim i fundit i Gjykatës Administrative Rajonale për Emilia-Romanja, me seli në Bolonjë, ka riafirmuar një parim themelor të së drejtës italiane të emigracionit: dënimet penale, të marra më vete, nuk mund të justifikojnë refuzimin ose mosrinovimin e lejes së qëndrimit pa një vlerësim real dhe aktual të situatës personale të shtetasit të huaj.

Në çështjen e shqyrtuar, administrata ishte kufizuar në përmendjen e së kaluarës penale për të mbështetur vendimin negativ, pa shpjeguar pse këto dënime përbënin ende një tregues të rrezikshmërisë shoqërore aktuale, apo pse duhej të mbizotëronin mbi elemente të tjera pozitive të jetës së personit. Gjykata e vlerësoi këtë qasje si të paligjshme, pasi bazohej në një mekanizëm automatik, në kundërshtim me kërkesat e ligjit.

Baza juridike e këtij qëndrimi gjendet në nenin 5, paragrafi 5, të dekretit legjislativ të 25 korrikut 1998, numër 286, i cili e detyron administratën të vlerësojë në mënyrë tërësore pozitën e të huajit. Kjo do të thotë se elementet negative, si dënimet penale, duhet të peshohen së bashku me faktorë të tjerë vendimtarë: jeta private dhe familjare, stabiliteti në punë, niveli i integrimit shoqëror dhe koha e kaluar nga veprat penale.

Në vendimin e saj, Gjykata Administrative e Bolonjës konstatoi një mungesë të theksuar motivimi. Autoriteti administrativ nuk kishte kryer asnjë analizë konkrete të rrugëtimit personal, profesional apo familjar të interesuarit, dhe nuk kishte bërë një balancim të vërtetë midis elementeve negative dhe atyre pozitive. Për këtë arsye, gjykata anuloi refuzimin dhe ia ktheu çështjen administratës për një rishqyrtim në përputhje me parimet e proporcionalitetit dhe arsyeshmërisë.

Nga një këndvështrim më i gjerë, ky vendim konfirmon një linjë jurisprudenciale gjithnjë e më të konsoliduar. Diskrecioni administrativ në fushën e emigracionit ekziston, por nuk është i pakufizuar. Kur një vendim ndikon drejtpërdrejt në jetën familjare, profesionale dhe shoqërore të një personi, ai duhet të mbështetet në një vlerësim individual, të arsyetuar dhe të bazuar në situatën aktuale, jo në një lexim mekanik të së kaluarës.

Mesazhi praktik i vendimit është i qartë: dënimet penale janë një element vlerësimi, jo një përfundim i paracaktuar. Administrata duhet të demonstrojë, përmes një motivimi të qartë dhe të detajuar, pse ato dënime vazhdojnë të jenë relevante sot dhe pse justifikojnë kufizimin e së drejtës për qëndrim.

Publikimi i plotë, që përfshin vendimin gjyqësor dhe analizën juridike përkatëse, është i disponueshëm në Calaméo në lidhjen e mëposhtme:
https://www.calameo.com/books/008079775f4e8338cb9e5
https://www.calameo.com/books/008079775f4e8338cb9e5

Në përfundim, Gjykata Administrative e Bolonjës riafirmon një parim thelbësor: në të drejtën e emigracionit nuk ka vend për automatizma. Çdo rast kërkon një shqyrtim individual dhe të kujdesshëm, në respekt të garancive të parashikuara nga rendi juridik.

Avv. Fabio Loscerbo

Refuzimi i autorizimit të punës: punëtori i huaj nuk ka të drejtë ankimi Një vendim italian sqaron kush ka legjitimitet në procedurat e emigracionit për punë

 

Refuzimi i autorizimit të punës: punëtori i huaj nuk ka të drejtë ankimi

Një vendim italian sqaron kush ka legjitimitet në procedurat e emigracionit për punë

Një vendim i fundit i drejtësisë administrative italiane ka sjellë një sqarim të rëndësishëm në një nga fushat më të debatueshme të së drejtës së emigracionit: kush ka të drejtë të kundërshtojë refuzimin e një autorizimi pune kur bëhet fjalë për hyrjen e një punëtori të huaj që banon jashtë Italisë.

Çështja lidhet me nenin 22 të Tekstit të Unifikuar Italian për Emigracionin, i cili rregullon hyrjen e shtetasve jo të Bashkimit Evropian për punë të varur. Procedura është e ndërlikuar dhe e strukturuar në disa faza të njëpasnjëshme, duke filluar nga kërkesa e paraqitur nga punëdhënësi dhe duke përfunduar vetëm më vonë me lëshimin e vizës së hyrjes dhe lejes së qëndrimit për punëtorin.

Sipas gjykatës administrative, ky dallim midis fazave të ndryshme të procedurës është vendimtar.

Në fazat fillestare, që lidhen me kërkesën, konfirmimin ose refuzimin e autorizimit të punës, interesi juridikisht i mbrojtur i përket ekskluzivisht punëdhënësit. Është punëdhënësi ai që nis procedurën, komunikon me Sportelin e Vetëm për Emigracionin dhe mban përgjegjësitë ligjore dhe afatet e parashikuara nga ligji.

Në këtë fazë, punëtori i huaj nuk gëzon ende një pozitë juridike të mbrojtur. Gjykata është e qartë: punëtori ka vetëm një interes faktik për përfundimin pozitiv të procedurës, i cili nuk mjafton për të justifikuar një ankim gjyqësor. Si pasojë, në rast refuzimi ose revokimi të autorizimit të punës, punëtori i huaj nuk ka të drejtë të paraqesë ankim. Legjitimiteti për të vepruar i takon vetëm punëdhënësit që ka paraqitur kërkesën.

Ky orientim gjyqësor analizohet në mënyrë të detajuar në një publikim të disponueshëm në Calaméo, i aksesueshëm në lidhjen e mëposhtme:
https://www.calameo.com/books/0080797759dd32066810c
(lidhje direkte: https://www.calameo.com/books/0080797759dd32066810c)

Publikimi vë në dukje pasojat praktike të këtij interpretimi, veçanërisht në lidhje me strategjitë gjyqësore që ende përdoren gjerësisht në praktikë. Ankime të paraqitura vetëm nga punëtorët e huaj, pa përfshirjen e drejtpërdrejtë të punëdhënësit, janë të destinuara të shpallen të papranueshme, me pasoja të qarta në kohë, kosto dhe efektivitet të mbrojtjes juridike.

Vetëm në fazat e mëvonshme të procedurës, që lidhen me lëshimin e vizës së hyrjes dhe lejes së qëndrimit, lindin të drejta juridike drejtpërdrejt të atribuueshme punëtorit dhe të mbrojtshme në mënyrë autonome para gjykatës. Përpara këtij momenti, rendi juridik italian i jep përparësi interesit publik për kontrollin e flukseve migratore dhe interesit privat të punëdhënësit.

Ky vendim përfaqëson një lexim klasik dhe të strukturuar të së drejtës së emigracionit, duke theksuar nevojën për të ndarë qartë rolet dhe përgjegjësitë në procedurat e emigracionit për punë. Njëkohësisht, ai dërgon një mesazh të qartë për profesionistët e së drejtës dhe për subjektet e interesuara: në këtë fushë, të dish kush ka të drejtë të veprojë në gjykatë është po aq e rëndësishme sa të dish cilin akt mund të kundërshtosh.

Publikimi në Calaméo përbën një mjet të dobishëm për të kuptuar kufijtë aktualë të mbrojtjes gjyqësore në fushën e emigracionit për punë në Itali.

Avokat Fabio Loscerbo

Italia njeh mbrojtjen plotësuese: kur integrimi bëhet një mburojë juridike

 Italia njeh mbrojtjen plotësuese: kur integrimi bëhet një mburojë juridike

Në një vendim administrativ me rëndësi të veçantë, Italia ka konfirmuar edhe një herë se integrimi real në shoqëri mund të luajë një rol vendimtar në mbrojtjen e shtetasve të huaj nga dëbimi. Më 18 dhjetor 2025, Komisioni Territorial për Njohjen e Mbrojtjes Ndërkombëtare i Gjenovës i njohu mbrojtjen plotësuese një shtetasi të huaj, duke vlerësuar se kthimi i detyruar në vendin e origjinës do të përbënte një shkelje joproporcionale të të drejtave themelore.

Vendimi i plotë është publikuar dhe është i disponueshëm për konsultim publik në lidhjen e mëposhtme:
https://www.calameo.com/books/00807977586f4b5d40bb2

Mbrojtja plotësuese është një formë specifike mbrojtjeje e parashikuar nga e drejta italiane, e rregulluar nga neni 19 i Dekretit Legjislativ nr. 286/1998 (Ligji për Imigracionin). Ajo zbatohet në rastet kur nuk plotësohen kushtet për statusin e refugjatit apo për mbrojtjen subsidiare, por kur dëbimi ose kthimi do të binte ndesh me detyrimet për mbrojtjen e të drejtave themelore, veçanërisht të drejtës për jetën private dhe familjare.

Në këtë rast, Komisioni i Gjenovës refuzoi njohjen e statusit të refugjatit dhe të mbrojtjes subsidiare, por kreu një vlerësim të pavarur dhe të individualizuar të situatës personale të kërkuesit. Elementi vendimtar ishte niveli i integrimit real në Itali, sidomos në aspektin social dhe profesional. Komisioni konstatoi se personi kishte ndërtuar lidhje personale dhe profesionale të qëndrueshme dhe se dëbimi do të sillte një dëm të rëndë dhe të pakthyeshëm.

Rëndësia e këtij vendimi qëndron në arsyetimin e tij juridik. Integrimi nuk u konsiderua si shpërblim apo faktor dytësor, por si një element juridikisht i rëndësishëm i jetës private, i mbrojtur nga standardet evropiane të të drejtave të njeriut. Komisioni arriti në përfundimin se kthimi i detyruar do të përbënte një ndërhyrje joproporcionale në këto të drejta.

Ky qasje pasqyron një tendencë në rritje në praktikën administrative italiane, e cila e sheh mbrojtjen plotësuese si një garanci thelbësore, dhe jo si një masë dytësore. Ajo konfirmon se kontrolli i imigracionit duhet të balancohet gjithmonë me detyrimin për të respektuar dinjitetin njerëzor dhe të drejtat themelore.

Për shtetasit e huaj që jetojnë në Itali, ky vendim jep një mesazh të qartë: ndërtimi i lidhjeve reale dhe të dokumentuara me territorin italian mund të ketë pasoja konkrete juridike. Puna, marrëdhëniet shoqërore dhe stabiliteti afatgjatë nuk janë thjesht rrethana faktike, por mund të bëhen elemente vendimtare për të shmangur dëbimin.

Për avokatët dhe profesionistët e fushës, vendimi i Gjenovës përbën një shembull të rëndësishëm të funksionimit praktik të mbrojtjes plotësuese dhe tregon se, edhe kur mbrojtja ndërkombëtare refuzohet, e drejta italiane parashikon mekanizma për të parandaluar dëbimet në shkelje të të drejtave themelore.

Në një kontekst evropian ku debati mbi migracionin vazhdon, ky rast riafirmon një parim thelbësor: integrimi ka rëndësi, jo vetëm në planin shoqëror, por edhe në atë juridik.

Avv. Fabio Loscerbo

Episod i ri shumëgjuhësh i podkastit “E Drejta e Emigracionit” tani i disponueshëm: konvertimi i lejes sezonale dhe kontrolli administrativ

 Episod i ri shumëgjuhësh i podkastit “E Drejta e Emigracionit” tani i disponueshëm: konvertimi i lejes sezonale dhe kontrolli administrativ

Një episod i ri i podkastit E Drejta e Emigracionit është tashmë online, i kushtuar një teme me rëndësi të lartë juridike dhe praktike: konvertimi i lejes së qëndrimit për punë sezonale, kufijtë e vonesës në paraqitjen e kërkesës dhe kontrolli gjyqësor mbi veprimtarinë administrative, në dritën e jurisprudencës më të fundit të Gjykatës Administrative Rajonale të Emilia-Romanjës.

Episodi analizon një vendim gjyqësor që sjell sqarime thelbësore mbi praktikën e Sporteleve Unike të Emigracionit, me fokus të veçantë te garancitë procedurale, verifikimi i kriterit të 39 ditëve pune dhe koncepti i “arsyeshmërisë” në paraqitjen e kërkesës për konvertim. Vendimi përjashton shprehimisht refuzimet automatike dhe interpretimet thjesht formaliste nga ana e administratës.

Për të garantuar akses maksimal dhe shpërndarje sa më të gjerë, episodi është publikuar në disa gjuhë, të gjitha të disponueshme në Spreaker përmes lidhjeve të mëposhtme:

Versioni në gjuhën arabe
https://www.spreaker.com/episode/thwyl-tsryh-alaqamt-ll-ml-almwsmy-altakhyr-fy-tqdym-altlb-walrqabt-aladaryt-twdyhat-almhkmt-aladaryt-alaqlymyt-laymylya-rwmanya--69217318

Versioni në gjuhën frënge
https://www.spreaker.com/episode/conversion-du-titre-de-sejour-pour-travail-saisonnier-tardivete-et-controle-administratif--69217336

Versioni në gjuhën angleze
https://www.spreaker.com/episode/conversion-of-a-seasonal-residence-permit-late-filing-and-administrative-review--69217338

Versioni në gjuhën spanjolle
https://www.spreaker.com/episode/conversion-del-permiso-de-residencia-por-trabajo-estacional-extemporaneidad-y-control-administrativo--69217335

Versioni në gjuhën shqipe
https://www.spreaker.com/episode/konvertimi-i-lejes-se-qendrimit-per-pune-sezonale-vonesa-ne-paraqitjen-e-kerkeses-dhe-kontrolli-administrativ--69217337

Kjo nismë bën pjesë në një aktivitet të vazhdueshëm të divulgimit juridik, me qëllim që e drejta e emigracionit të bëhet e kuptueshme për një publik të gjerë dhe shumëgjuhësh, duke vënë në pah ndikimin konkret të praktikave administrative mbi të drejtat e personave të huaj.

Avv. Fabio Loscerbo

Konvertimi i lejes së qëndrimit për studime: vendimi i TAR-it të Bolonjës nr. 14 i vitit 2026