Shtetësia italiane me martesë: afatet, niveli B1 dhe dokumentet që duhen kontrolluar para aplikimit
Martesa me një shtetas italian nuk sjell automatikisht fitimin e shtetësisë italiane. Ligji parashikon një procedurë të veçantë, me afate, kushte dhe dokumente që duhet të jenë të rregullta jo vetëm në momentin e paraqitjes së kërkesës, por edhe gjatë procedurës.
Kush mund të paraqesë kërkesën
Shtetasi i huaj i martuar me një shtetas italian mund të kërkojë shtetësinë sipas nenit 5 të ligjit nr. 91/1992. Nëse banon ligjërisht në Itali, në përgjithësi duhet të kenë kaluar të paktën dy vjet nga martesa. Nëse banon jashtë Italisë, afati është tre vjet. Këto afate përgjysmohen kur bashkëshortët kanë fëmijë të lindur ose të birësuar së bashku.
Nëse bashkëshorti është bërë italian pas martesës, afati lidhet me datën e fitimit të shtetësisë italiane nga bashkëshorti.
Martesa duhet të vazhdojë deri në vendim
Një nga aspektet më të rëndësishme është vazhdimësia e lidhjes martesore. Deri në miratimin e dekretit nuk duhet të ketë zgjidhje të martesës, anulim, pushim të efekteve civile apo ndarje ligjore. Për këtë arsye, nuk mjafton që martesa të ekzistojë vetëm në ditën e paraqitjes së kërkesës.
Nëse martesa është lidhur në Shqipëri ose në një shtet tjetër, ajo duhet të jetë e transkriptuar në regjistrat e gjendjes civile të komunës italiane kompetente.
Gjuha italiane në nivelin B1
Për kërkesat e shtetësisë me martesë kërkohet, si rregull, njohja e gjuhës italiane në një nivel jo më të ulët se B1 sipas Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës për Gjuhët. Certifikimi duhet të vijë nga një subjekt i njohur ose të zëvendësohet vetëm në rastet e parashikuara shprehimisht nga ligji.
Ky kontroll duhet bërë para se të paraqitet kërkesa, sepse një dokument gjuhësor i papërshtatshëm ose i lëshuar nga një subjekt jo i njohur mund të krijojë probleme në pranimin e praktikës.
Dokumentet që duhen kontrolluar me kujdes
Në praktikë, ndër dokumentet kryesore janë certifikata e lindjes, certifikata penale e vendit të origjinës dhe, sipas rastit, e vendeve të tjera ku personi ka banuar, dokumenti i identitetit, titulli i qëndrimit dhe dokumentacioni që provon martesën me shtetasin italian.
Dokumentet e huaja duhet të jenë në formën e kërkuar për përdorim në Itali, me legalizim ose apostille kur është e nevojshme dhe me përkthim në gjuhën italiane. Certifikata penale e huaj duhet të jetë e vlefshme në momentin e paraqitjes së kërkesës dhe, sipas udhëzimeve administrative, zakonisht nuk duhet të jetë lëshuar më shumë se gjashtë muaj më parë.
Për shtetasit shqiptarë është veçanërisht e rëndësishme që emri, mbiemri, data dhe vendi i lindjes të përputhen saktësisht në të gjitha dokumentet. Mospërputhjet në gjeneralitete mund të sjellin kërkesa për sqarime, integrime dokumentare ose refuzimin e paraqitjes së praktikës.
Kostoja dhe paraqitja online
Kërkesa paraqitet në mënyrë telematike në portalin e Ministrisë së Brendshme. Parashikohet një kontribut prej 250 eurosh dhe një pullë fiskale prej 16 eurosh, të cilat mund të paguhen sipas procedurave të parashikuara në portal, përfshirë PagoPA.
Pas paraqitjes, është e rëndësishme të kontrollohet rregullisht portali, sepse Prefektura mund të kërkojë dokumente shtesë, sqarime ose paraqitjen e dokumenteve origjinale.
Sa zgjat procedura
Procedura e shtetësisë nuk është e menjëhershme. Afati administrativ mund të arrijë deri në 36 muaj. Gjatë këtij intervali, ndryshimet e adresës, të gjendjes civile ose të dokumenteve duhet të menaxhohen me kujdes, sepse mund të ndikojnë në praktikë ose në komunikimet nga administrata.
Nëse kërkesa pranohet, pas njoftimit të dekretit duhet të bëhet betimi brenda gjashtë muajve. Ky është një afat thelbësor: pa betimin brenda afatit, fitimi i shtetësisë nuk përfundohet.
Pse është e rëndësishme të verifikohet dosja para paraqitjes
Në praktikën e shtetësisë, shumë probleme nuk lindin nga mungesa e së drejtës në vetvete, por nga dokumentet e paplota, mospërputhjet në të dhënat personale, certifikatat e skaduara, përkthimet e papërshtatshme ose mungesa e transkriptimit të martesës në Itali. Një kontroll i kujdesshëm para paraqitjes së kërkesës mund të shmangë vonesa të gjata dhe kërkesa të panevojshme për plotësim.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.