Avokat për Imigracionin

sabato 12 settembre 2026

Leja BE për rezidentët afatgjatë në Itali: kushtet dhe kufijtë që duhen kontrolluar në 2026

Pas pesë vitesh qëndrimi të rregullt në Itali, shumë qytetarë shqiptarë mund të synojnë lejen e qëndrimit BE për rezidentët afatgjatë. Ky status është më i qëndrueshëm se një leje e zakonshme, por nuk merret automatikisht vetëm sepse kanë kaluar pesë vjet: duhen kontrolluar me kujdes vazhdimësia e qëndrimit, të ardhurat, njohja e gjuhës italiane dhe, në disa raste, kushtet familjare e të strehimit.

Pesë vjet qëndrim të rregullt nuk mjaftojnë gjithmonë

Neni 9 i Tekstit Unik të Imigracionit parashikon që leja BE për rezidentët afatgjatë mund të kërkohet nga shtetasi i një vendi jashtë Bashkimit Europian që ka qëndruar ligjërisht në Itali për të paktën pesë vjet dhe që plotëson kushtet e tjera të kërkuara nga ligji.

Duhet të bëhet kujdes sidomos me periudhat e mungesës nga Italia. Për formimin e periudhës pesëvjeçare, mungesat që kalojnë gjashtë muaj rresht ose, në total, dhjetë muaj gjatë pesë viteve mund të pengojnë plotësimin e kushtit të vazhdimësisë, përveç rasteve të veçanta të justifikuara nga arsye serioze dhe të dokumentuara.

Për këtë arsye, para paraqitjes së kërkesës është e dobishme të rindërtohet me saktësi historia e qëndrimit: datat e lejeve të mëparshme, rinovimet, regjistrimi i banimit dhe udhëtimet e gjata jashtë Italisë.

Të ardhurat: në vitin 2026 pragu bazë është 7.101,12 euro në vit

Një nga kushtet kryesore është disponueshmëria e të ardhurave të ligjshme dhe të mjaftueshme. Për kërkesën individuale, ligji merr si pikë reference shumën vjetore të assegno sociale. Për vitin 2026 kjo shumë është 7.101,12 euro, që korrespondon me 546,24 euro për 13 muaj.

Kur leja kërkohet edhe në lidhje me anëtarët e familjes, vlerësimi ekonomik bëhet sipas rregullave të posaçme për përbërjen e familjes dhe mund të kërkojë një nivel më të lartë të ardhurash. Në këto raste duhet kontrolluar jo vetëm shuma e deklaruar, por edhe natyra, rregullsia dhe dokumentimi real i të ardhurave.

Një kontratë pune, vetëm në vetvete, nuk zgjidh çdo problem: Questura mund të verifikojë dokumentacionin fiskal, vazhdimësinë e punës dhe elementet që provojnë se të ardhurat janë efektivisht të disponueshme.

Gjuha italiane: zakonisht kërkohet niveli A2

Për marrjen e statusit të rezidentit afatgjatë kërkohet, si rregull, njohja e gjuhës italiane të paktën në nivelin A2 të Kuadrit të Përbashkët Europian të Referencës për Gjuhët.

Kush nuk ka një titull ose certifikim të njohur mund të kërkojë të zhvillojë testin përkatës. Kërkesa bëhet online dhe Prefettura organizon provimin. Sipas udhëzimeve administrative aktuale, kush nuk e kalon testin ose mungon pa arsye të justifikuar duhet të presë 90 ditë para se të kërkojë një provim të ri.

Testi nuk është i nevojshëm në të gjitha rastet. Ekzistojnë përjashtime, ndër të tjera, për të miturit nën 14 vjeç, për personat me kufizime të rënda të aftësisë për të mësuar gjuhën të vërtetuara nga struktura shëndetësore publike dhe për kategori personash që mund të provojnë nivelin e kërkuar me tituj studimi, kurse ose certifikime të njohura.

Statusi është i përhershëm, por karta fizike ka afat

Një dallim i rëndësishëm, që shpesh krijon konfuzion, është ai midis statusit juridik dhe dokumentit fizik. Statusi i rezidentit afatgjatë ka karakter të përhershëm, përveç rasteve të revokimit të parashikuara nga ligji. Karta elektronike, megjithatë, ka vlefshmëri dhjetëvjeçare për të rriturit dhe pesëvjeçare për të miturit.

Prandaj, fakti që në kartë shfaqet një datë skadence nuk do të thotë se personi humbet automatikisht statusin në atë datë. Dokumenti duhet të rinovohet ose përditësohet sipas procedurës përkatëse, me paraqitjen e kërkesës dhe fotografive të reja.

Edhe pas marrjes së lejes, mungesat shumë të gjata mund të kenë pasoja

Leja BE për rezidentët afatgjatë garanton një pozitë shumë më të qëndrueshme, por nuk është e pakushtëzuar. Ligji parashikon, ndër rastet e revokimit, mungesën nga territori i Bashkimit Europian për 12 muaj rresht dhe mungesën nga territori italian për gjashtë vjet.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për qytetarët shqiptarë që, pasi kanë jetuar gjatë në Itali, vendosin të kalojnë periudha të gjata në Shqipëri. Para një largimi të zgjatur duhet vlerësuar jo vetëm vlefshmëria e kartës, por edhe ruajtja e vetë statusit juridik.

Pse kjo leje është më e favorshme

Statusi i rezidentit afatgjatë lejon një qëndrueshmëri shumë më të madhe në Itali dhe ofron një mbrojtje juridike më të fortë se lejet e zakonshme. Ai lehtëson aksesin në punë dhe në shumë të drejta sociale dhe e bën pozitën e të huajit më pak të varur nga rinovimet periodike të një leje të lidhur me një motiv të caktuar, si puna ose familja.

Pikërisht për këtë arsye, kërkesa duhet të përgatitet me kujdes. Kur ekzistojnë ndërprerje të qëndrimit, periudha të gjata jashtë Italisë, të ardhura të paqarta, probleme me dokumentet ose precedente penale, është më mirë të vlerësohet pozita para se të dërgohet praktika. Një refuzim i evitueshëm shpesh lind jo nga mungesa reale e së drejtës, por nga një kontroll jo i plotë i kushteve dhe dokumenteve përpara aplikimit.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Nga leja e studimit në leje pune në Itali: konvertimi pa kuota dhe e drejta për të punuar gjatë pritjes

Për shumë studentë shqiptarë që ndodhen rregullisht në Itali, kalimi nga një leje qëndrimi për studim në një leje për punë është sot më i thjeshtë se në të kaluarën. Konvertimi nuk varet më nga kuotat e Decreto Flussi dhe, kur plotësohen kushtet ligjore, mund të kërkohet gjatë gjithë vitit. Një tjetër risi me rëndësi praktike është se, gjatë pritjes së vendimit për konvertimin, puna mund të kryhet ligjërisht nëse është paraqitur rregullisht kërkesa dhe janë respektuar detyrimet e punësimit.

Leja për studim lejon punë, por me kufij

Leja e qëndrimit për studim në Itali nuk e përjashton mundësinë për të punuar. Mbajtësi i saj mund të kryejë punë të varur deri në 20 orë në javë, me një kufi maksimal prej 1.040 orësh në vit. Ky kufizim është i rëndësishëm sepse leja për studim ruan si qëllim kryesor ndjekjen e kursit universitar, të trajnimit ose të formimit.

Nëse studenti merr një ofertë pune që kërkon një angazhim më të madh, ose dëshiron ta bëjë punën aktivitetin e tij kryesor në Itali, duhet të kalojë në një leje qëndrimi për punë të varur ose, kur plotësohen kushtet, për punë të pavarur.

Konvertimi nuk varet më nga kuotat e Decreto Flussi

Pika më e rëndësishme është se konvertimi i lejes për studim, praktikë ose formim profesional në leje për punë nuk i nënshtrohet më disponueshmërisë së kuotave vjetore të Decreto Flussi. Pas ndryshimeve të sjella nga reforma e vitit 2023, kërkesa mund të paraqitet në çdo moment të vitit, pa pritur një “click day” dhe pa konkurruar për një numër të kufizuar vendesh.

Kjo ka një pasojë konkrete për studentët shqiptarë: nëse ekziston një ofertë reale pune dhe leja për studim është ende e vlefshme, nuk është e nevojshme të presësh hapjen e një dekreti të ri fluksesh. Procedura e konvertimit është autonome dhe zhvillohet pranë Sportello Unico per l’Immigrazione dhe Questura, sipas llojit të aktivitetit që do të kryhet.

Si paraqitet kërkesa

Për konvertimin në punë të varur kërkesa paraqitet në mënyrë telematike nëpërmjet Portale ALI të Ministrisë së Brendshme. Për rastet e zakonshme përdoret procedura e parashikuar për kalimin nga studimi, praktika ose formimi në punë të varur; për punën e pavarur ekziston procedura përkatëse e veçantë.

Duhet të dokumentohen, sipas rastit, marrëdhënia e punës që do të krijohet, kushtet kontraktore, të ardhurat dhe çdo element tjetër që kërkohet nga Sportello Unico. Është thelbësore që kërkesa të paraqitet kur leja e qëndrimit që do të konvertohet është ende e vlefshme, sepse vonesat mund ta bëjnë procedurën më të ndërlikuar.

Mund të punohet edhe ndërsa pritet konvertimi

Në vitin 2026 kjo është një nga pikat me rëndësinë më të madhe praktike. Neni 5, paragrafi 9-bis, i Testo Unico sull’Immigrazione, i ndryshuar nga decreto-legge n. 146/2025 dhe nga ligji i konvertimit n. 179/2025, njeh shprehimisht mundësinë që i huaji të qëndrojë rregullisht dhe të ushtrojë përkohësisht aktivitet pune gjatë pritjes jo vetëm të lëshimit ose rinovimit të lejes së qëndrimit, por edhe të konvertimit të saj.

Kjo do të thotë se, pasi kërkesa për konvertim të jetë paraqitur rregullisht dhe të jetë lëshuar ricevuta që provon paraqitjen e saj, puna mund të fillojë ose të vazhdojë nëse janë përmbushur edhe detyrimet e tjera ligjore, për shembull komunikimi UNILAV në rastin e punës së varur ose komunikimi përkatës pranë INPS në rastet ku ai kërkohet.

Megjithatë, ricevuta nuk garanton miratimin përfundimtar. Nëse autoriteti refuzon konvertimin dhe i komunikon të interesuarit ekzistencën e arsyeve penguese, baza ligjore që lejon vazhdimin e punës gjatë pritjes mund të pushojë. Për këtë arsye, dokumentacioni i paraqitur që në fillim duhet të jetë i plotë dhe koherent.

Çfarë duhet kontrolluar para paraqitjes së kërkesës

Para se të nisë procedura, studenti duhet të verifikojë vlefshmërinë e lejes aktuale, llojin e kontratës që i ofrohet, numrin e orëve të punës dhe procedurën e saktë që duhet përdorur në Portale ALI. Në rastet e personave që kanë përfunduar një diplomë universitare në Itali ose që ndodhen në situata të veçanta, mund të ketë procedura ose dokumente të ndryshme dhe për këtë arsye nuk duhet përdorur automatikisht i njëjti formular për çdo rast.

Është gjithashtu e rëndësishme të mos ngatërrohet puna e lejuar me lejen për studim me konvertimin e saj. Derisa konvertimi të kërkohet, kufiri i zakonshëm i 20 orëve në javë mbetet i zbatueshëm për punën e kryer vetëm mbi bazën e lejes për studim. Ndryshimi i statusit juridik duhet të formalizohet përmes procedurës së parashikuar nga ligji.

Pse kjo procedurë është e rëndësishme për studentët shqiptarë

Për shumë të rinj shqiptarë, studimi në Itali është hapi i parë drejt një integrimi profesional të qëndrueshëm. Heqja e kufizimit të kuotave për konvertimin dhe njohja e së drejtës për të punuar gjatë pritjes së vendimit reduktojnë rrezikun që një ofertë pune të humbet vetëm për shkak të kohëzgjatjes së procedurave administrative.

Megjithatë, avantazhi procedural funksionon vetëm nëse kërkesa bëhet në kohë dhe me dokumentacion të saktë. Në rast vonese, refuzimi ose paqartësie nga Sportello Unico apo Questura, është e nevojshme të kontrollohet menjëherë baza ligjore e vendimit dhe, kur ka kushte, të përdoren mjetet e parashikuara për të kërkuar përfundimin e procedurës ose për të kundërshtuar një refuzim të paligjshëm.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

venerdì 11 settembre 2026

Studime në Itali në vitin 2026: afati i vizës, Universitaly dhe çfarë duhet të dinë studentët shqiptarë

Për studentët shqiptarë që synojnë të ndjekin studimet universitare në Itali gjatë vitit akademik 2026/2027, procedura e hyrjes nuk përfundon me pranimin nga universiteti. Pranimi akademik, regjistrimi paraprak në Universitaly dhe viza kombëtare e tipit D janë hapa të ndryshëm, secili me funksionin dhe afatet e veta. Mosrespektimi i njërës prej këtyre fazave mund ta bëjë të pamundur hyrjen e rregullt në Itali, edhe kur universiteti e ka pranuar kandidatin.

Regjistrimi paraprak në Universitaly është hapi i parë

Për vitet akademike 2026/2027 dhe 2027/2028 procedurat për studentët ndërkombëtarë janë përcaktuar nga autoritetet italiane të arsimit të lartë në bashkëpunim me Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Ministrinë e Brendshme. Studenti që banon në Shqipëri dhe dëshiron të regjistrohet në një universitet apo institucion të arsimit të lartë në Itali duhet, si rregull, të paraqesë kërkesën e regjistrimit paraprak përmes portalit Universitaly.

Universiteti ose institucioni i zgjedhur shqyrton dokumentacionin dhe, nëse plotësohen kushtet akademike, vërteton kërkesën në sistem. Vetëm pas këtij hapi studenti mund të vazhdojë me kërkesën për vizë studimi pranë Ambasadës së Italisë në Tiranë. Është e rëndësishme të kuptohet se vërtetimi nga universiteti nuk zëvendëson vizën dhe nuk krijon një të drejtë automatike për marrjen e saj.

Afati për vizën e studimit në vitin akademik 2026/2027

Për programet e zakonshme universitare – diplomë universitare, diplomë master, diploma akademike të nivelit të parë dhe të dytë dhe programe me cikël të vetëm – kërkesa për vizë kombëtare të tipit D për studim duhet të paraqitet pranë Ambasadës së Italisë në Tiranë jo më vonë se data 30 nëntor 2026. Për vitin akademik 2027/2028 afati i parashikuar është 31 tetor 2027.

Për Master, doktoratura, Erasmus, kurse të veçanta dhe foundation course nuk është parashikuar i njëjti afat i përgjithshëm, por kërkesa për vizë duhet në çdo rast të paraqitet përpara fillimit të aktivitetit didaktik. Prandaj, edhe kur nuk ekziston një datë e vetme përfundimtare, nuk është e këshillueshme që procedura të lihet për momentin e fundit.

Takimi për vizë dhe roli i Ambasadës në Tiranë

Pasi kërkesa në Universitaly të jetë vërtetuar nga institucioni i arsimit të lartë, studenti duhet të rezervojë takimin për vizë përmes portalit Prenot@mi. Ambasada e Italisë në Tiranë ka sqaruar se, në rast vështirësish konkrete për gjetjen e një takimi, studenti mund t’i drejtohet zyrës së vizave në adresën institucionale të Ambasadës.

Vendimi përfundimtar mbi vizën i takon ekskluzivisht autoritetit konsullor. Kjo do të thotë se pranimi nga universiteti dhe validimi i regjistrimit paraprak janë kushte të nevojshme, por jo të mjaftueshme. Zyra konsullore duhet të verifikojë gjithashtu dokumentacionin e kërkuar për vizën, qëllimin real të qëndrimit, kushtet ekonomike dhe të gjitha elementet e tjera të parashikuara nga legjislacioni në fuqi.

Pranimi në universitet nuk duhet ngatërruar me autorizimin për hyrje

Në praktikë, një nga keqkuptimet më të zakonshme është bindja se letra e pranimit nga universiteti e garanton hyrjen në Itali. Nuk është kështu. Universiteti vlerëson kryesisht kushtet akademike për regjistrim, ndërsa autoriteti konsullor vlerëson kushtet juridike për hyrjen dhe qëndrimin në territorin italian. Janë dy kontrolle të ndryshme që mund të çojnë në rezultate të ndryshme.

Pikërisht për këtë arsye, studenti duhet të përgatisë dokumentacionin në mënyrë koherente që nga fillimi: programi i studimit, dokumentet shkollore ose universitare, provat ekonomike, dokumentet e banimit dhe çdo element tjetër që kërkohet për vizën duhet të paraqesin një situatë të qartë dhe të besueshme. Mangësitë ose kontradiktat mund të sjellin kërkesa për plotësim të dokumentacionit dhe, në raste më serioze, refuzimin e vizës.

Çfarë duhet të bëjë tani një student shqiptar

Kush synon të nisë studimet në Itali në vitin akademik 2026/2027 duhet të kontrollojë menjëherë gjendjen e aplikimit në Universitaly, të verifikojë nëse universiteti e ka validuar regjistrimin paraprak dhe, sapo kjo të ketë ndodhur, të rezervojë takimin për vizën pa pritur afrimin e afatit të 30 nëntorit. Nëse lind një problem me regjistrimin, me dokumentacionin ose me takimin konsullor, është më e lehtë të ndërhyhet kur ka ende kohë për ta korrigjuar situatën.

Për studentët shqiptarë, afërsia gjeografike me Italinë nuk duhet të krijojë idenë se rregullat e hyrjes për studim janë më të thjeshta. Për një qëndrim universitar afatgjatë kërkohet një procedurë e plotë dhe e rregullt. Organizimi i hershëm i dokumenteve dhe respektimi i fazave administrative është mënyra më e sigurt për të shmangur humbjen e një viti akademik për arsye që nuk kanë lidhje me meritën ose pranimin në universitet.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati – materia Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Leja e qëndrimit në rinovim: si të udhëtoni nga Italia në Shqipëri pa vizë rikthimi

Një shtetas shqiptar që ka kërkuar rinovimin e lejes së qëndrimit në Itali dhe pret dokumentin e ri mund, në kushtet e parashikuara nga rregullat italiane, të udhëtojë në Shqipëri dhe të rikthehet në Itali pa kërkuar një vizë rikthimi. Megjithatë, mënyra se si organizohet udhëtimi është vendimtare: hyrja në zonën Schengen duhet të bëhet nga një kufi i jashtëm italian, pa kaluar më parë në një shtet tjetër Schengen.

Rregulli praktik për kthimin në Shqipëri

Gjatë procedurës së rinovimit, qëndrimi në Itali mbetet i ligjshëm nëse kërkesa është paraqitur rregullisht dhe personi disponon dokumentacionin që e provon këtë. Për udhëtimin drejt Shqipërisë dhe rikthimin në Itali është e nevojshme të mbahen me vete pasaporta e vlefshme, leja e qëndrimit e skaduar dhe ricevuta që provon kërkesën për rinovim.

Pse duhet shmangur tranziti në një shtet tjetër Schengen

Problemi kryesor lind kur udhëtari hyn në zonën Schengen në një shtet tjetër përpara se të arrijë në Itali. Rregullat për rikthimin pa vizë, në pritje të rinovimit, kërkojnë që hyrja të bëhet përmes një kufiri të jashtëm italian. Për këtë arsye, një fluturim Tiranë–Itali pa ndalesë në një shtet tjetër Schengen, ose një lidhje detare që mbërrin drejtpërdrejt në një port italian, përbën zakonisht zgjidhjen më të sigurt.

Dokumentet që duhen paraqitur në kufi

Në momentin e daljes nga Italia është e këshillueshme që ricevuta e rinovimit të paraqitet te Policia Kufitare italiane dhe të vuloset. Në kthim duhet të paraqiten pasaporta e vlefshme, ricevuta e rinovimit e vulosur në dalje dhe kopja ose origjinali i lejes së qëndrimit të skaduar. Këto dokumente shërbejnë për të provuar se personi ka një procedurë rinovimi në vazhdim dhe se rikthimi lidhet me qëndrimin e ligjshëm në Itali.

Po në rastin e lejes së parë të qëndrimit?

Rregullat janë më të kufizuara kur nuk bëhet fjalë për rinovim, por për lëshimin e parë të lejes së qëndrimit. Udhëzimet administrative italiane lejojnë rikthimin pa vizë, me kushte të caktuara, për personat që presin lejen e parë për arsye familjare, punë të varur ose punë të pavarur. Edhe në këto raste është thelbësore që udhëtimi të mos përfshijë hyrje në Schengen përmes një shteti tjetër dhe që personi të ketë dokumentacionin e plotë që provon kërkesën e paraqitur.

Në rast dyshimi, mos u nisni vetëm me ricevuta

Ricevuta nuk është një dokument udhëtimi dhe nuk zëvendëson pasaportën. Për më tepër, situata mund të ndryshojë në varësi të llojit të lejes, fazës së procedurës dhe dokumenteve konkrete që personi ka në dispozicion. Për këtë arsye, kur ka elemente të veçanta — për shembull humbje të lejes së vjetër, procedura të papërfunduara, leje të para për kategori të ndryshme ose itinerare me tranzit — është e nevojshme të verifikohet paraprakisht nëse duhet kërkuar një vizë rikthimi.

Rëndësia praktike për shtetasit shqiptarë

Për shumë shtetas shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Itali, pritja për rinovimin e lejes së qëndrimit mund të zgjasë disa muaj. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se duhet hequr dorë nga një udhëtim i përkohshëm në Shqipëri. Por udhëtimi duhet planifikuar në përputhje me rregullat e kufirit: dokumentet e sakta, një itinerar i përshtatshëm dhe hyrja në Schengen drejtpërdrejt nga Italia mund të bëjnë diferencën midis një rikthimi të rregullt dhe një problemi në kufi.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Punë në Itali pa kuotat e Decreto Flussi: rruga e nenit 23 për punëtorët e formuar jashtë vendit

Për shtetasit shqiptarë që duan të punojnë ligjërisht në Itali ekziston një kanal që shpesh njihet më pak se Decreto Flussi: neni 23 i Testit Unik të Imigracionit lejon hyrjen për punë të personave që kanë përfunduar jashtë Italisë programe të miratuara të formimit profesional dhe qytetar-gjuhësor. Ky mekanizëm funksionon jashtë kuotave të zakonshme dhe, pas ndryshimeve të fundit, procedura është bërë më e favorshme edhe për sa i përket afatit për kërkimin e vizës.

Çfarë është rruga e nenit 23

Neni 23 i dekretit legjislativ nr. 286/1998 parashikon mundësinë që shtetas të vendeve jashtë Bashkimit Evropian, të cilët jetojnë ende jashtë Italisë, të marrin pjesë në programe formimi profesional dhe qytetar-gjuhësor të miratuara nga Ministria italiane e Punës. Personat që e përfundojnë me sukses këtë trajnim mund të hyjnë në Itali për punë të varur, me kusht që një punëdhënës italian të paraqesë kërkesë nominative për punësimin e tyre.

Ky është një element thelbësor: përfundimi i kursit nuk krijon vetvetiu të drejtën për të hyrë në Itali. Nevojitet një punëdhënës konkret, një ofertë reale pune dhe procedura për nulla osta. Avantazhi i madh është se kjo kërkesë nuk konkurron me kuotat e Decreto Flussi dhe mund të paraqitet gjatë vitit pa pritur një click day.

Programi duhet të jetë i miratuar, jo thjesht një kurs privat

Jo çdo kurs profesional i kryer në Shqipëri ose në një vend tjetër të tretë jep të drejtë për këtë procedurë. Programi duhet të jetë organizuar sipas nenit 23 dhe të jetë miratuar nga Ministria e Punës sipas procedurave përkatëse. Sipas udhëzimeve ministeriale, formimi duhet të përfshijë jo vetëm aftësi profesionale, por edhe elemente të gjuhës italiane, njohuri qytetare, siguri në punë, të drejtat e punëtorit dhe orientim drejt tregut italian të punës.

Programet mund të realizohen në të gjitha vendet e treta, përfshirë edhe vendet kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Kjo do të thotë se edhe Shqipëria mund të jetë vend ku organizohen projekte të tilla, por duhet gjithmonë të kontrollohet nëse programi konkret është pjesë e sistemit të njohur dhe të miratuar nga autoritetet italiane.

Nulla osta jashtë kuotave dhe pa click day

Pasi punëtori ka përfunduar programin e miratuar dhe ekziston një punëdhënës i gatshëm ta punësojë, ky i fundit paraqet kërkesën për nulla osta pranë Sportello Unico per l’Immigrazione përmes Portale Servizi të Ministrisë së Brendshme. Për këtë kategori nuk kërkohet verifikimi paraprak në Qendrën e Punësimit për mungesën e punëtorëve të disponueshëm në Itali.

Sipas disiplinës së posaçme, nëse brenda 30 ditëve nga paraqitja e kërkesës nuk dalin arsye penguese, nulla osta mund të lëshohet sipas mekanizmit të parashikuar për këtë procedurë dhe t’i transmetohet përfaqësisë diplomatike italiane kompetente. Kjo e bën rrugën e nenit 23 një instrument shumë më të parashikueshëm se hyrjet që varen nga kuotat vjetore.

Afati për të kërkuar vizën është zgjatur në 12 muaj

Një ndryshim i rëndësishëm është futur me dekret-ligjin nr. 146/2025, të kthyer në ligjin nr. 179/2025. Në mënyrë eksperimentale deri më 31 dhjetor 2027, personi që ka përfunduar programin e formimit ka 12 muaj nga përfundimi i kursit për të paraqitur kërkesën për vizë hyrjeje. Më parë ky afat ishte vetëm gjashtë muaj.

Kjo zgjatje është veçanërisht e rëndësishme sepse në praktikë gjetja e punëdhënësit, përgatitja e dokumentacionit dhe koordinimi me Sportello Unico mund të kërkojnë kohë. Megjithatë, afati dymbëdhjetëmujor nuk duhet konsideruar si një arsye për ta shtyrë procedurën: sapo ekziston një ofertë pune konkrete, është e këshillueshme që procedura të aktivizohet pa vonesa.

Nga qershori 2026 edhe kontrata e qëndrimit menaxhohet në mënyrë digjitale

Që nga 19 qershori 2026, Portale Servizi i Ministrisë së Brendshme lejon edhe për punëtorët e formuar jashtë vendit sipas nenit 23 nënshkrimin dhe transmetimin telematik të kontratës së qëndrimit. Pas hyrjes në Itali, punëdhënësi duhet të regjistrojë të dhënat e hyrjes së punëtorit dhe të përfundojë në portal hapat e parashikuar për kontratën dhe për kërkesën e lejes së qëndrimit.

Kjo digjitalizim nuk eliminon nevojën për kontroll të kujdesshëm të dokumenteve dhe afateve, por redukton kalimet fizike pranë zyrave dhe e bën më të gjurmueshme procedurën.

Pse kjo procedurë është me interes të veçantë për qytetarët shqiptarë

Për shumë qytetarë shqiptarë, hyrja për punë në Itali lidhet tradicionalisht me Decreto Flussi dhe me pasigurinë e kuotave dhe të click day. Neni 23 krijon një logjikë tjetër: fillimisht formim i verifikuar, pastaj kërkesë nominative nga një punëdhënës dhe hyrje jashtë kuotave. Është një mekanizëm që synon të lidhë nevojën reale të ndërmarrjeve italiane me një përgatitje paraprake profesionale, gjuhësore dhe qytetare të punëtorit.

Pikërisht për këtë arsye duhet pasur kujdes ndaj ofertave private që premtojnë “hyrje të garantuar” në Itali vetëm kundrejt pagesës së një kursi. Ministria e Punës ka sqaruar se subjektet që propozojnë këto programe nuk mund t’u kërkojnë pjesëmarrësve pagesa për aktivitetet e formimit sipas procedurës së nenit 23. Gjithmonë duhet verifikuar natyra e programit, miratimi ministerial, identiteti i subjektit organizator dhe ekzistenca reale e punëdhënësit që do të kërkojë nulla osta.

Në përfundim, neni 23 përfaqëson sot një nga rrugët më interesante për hyrje të rregullt në Itali për punë, sepse shmang konkurrencën brenda kuotave të Decreto Flussi dhe lidh hyrjen me një proces real formimi dhe me një ofertë konkrete pune. Për qytetarët shqiptarë mund të jetë një mundësi e rëndësishme, por vetëm kur programi është i miratuar dhe procedura ndiqet në mënyrë të saktë nga formimi deri te viza dhe leja e qëndrimit.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Mbrojtja ndërkombëtare në Itali: për shqiptarët ankimi mund të ketë vetëm 7 ose 5 ditë

Që nga 12 qershori 2026, rregullat procedurale për mbrojtjen ndërkombëtare në Itali kanë ndryshuar ndjeshëm. Për disa vendime negative afati për t’iu drejtuar gjykatës nuk është më ai që shumë persona vazhdojnë të kenë parasysh nga sistemi i mëparshëm: në raste të caktuara ankimi duhet të paraqitet brenda 7 ditësh, ndërsa në një procedurë të veçantë kufitare afati mund të jetë vetëm 5 ditë nga njoftimi.

Për shtetasit shqiptarë kjo çështje ka një rëndësi të veçantë, sepse Shqipëria vazhdon të konsiderohet nga legjislacioni italian si vend i origjinës së sigurt. Kjo mund të çojë në përdorimin e procedurës së përshpejtuar, por nuk e heq detyrimin për të shqyrtuar individualisht çdo kërkesë dhe as të drejtën e kërkuesit për të treguar pse, në situatën e tij personale, Shqipëria nuk mund të konsiderohet e sigurt.

Çfarë ndryshoi në vitin 2026

Dekreti-ligj nr. 100 i 12 qershorit 2026, i konvertuar pa ndryshime me ligjin nr. 145 të 7 gushtit 2026, ka përshtatur legjislacionin italian me Paktin e ri të Bashkimit Evropian për migracionin dhe azilin. Ndryshimet kanë prekur drejtpërdrejt edhe nenin 35-bis të dekretit legjislativ nr. 25/2008, që rregullon ankimin gjyqësor kundër vendimeve mbi mbrojtjen ndërkombëtare.

Rregulli i përgjithshëm mbetet që ankimi kundër vendimit të Komisionit Territorial paraqitet brenda 30 ditësh nga njoftimi. Megjithatë, pas reformës, në rastet e lidhura me nenin 67, paragrafi 7, shkronja a), të Rregullores (BE) 2024/1348, ligji italian ka përcaktuar një afat vetëm prej 7 ditësh.

Në këtë kategori hyjnë, sipas rregullores evropiane, disa vendime për papranueshmëri, tërheqje të nënkuptuar, kërkesë të pabazuar ose qartazi të pabazuar, kur ekzistojnë rrethanat që justifikojnë një procedurë të përshpejtuar. Një nga këto rrethana është pikërisht fakti që kërkuesi vjen nga një vend që mund të konsiderohet vend i origjinës së sigurt.

Shqipëria dhe koncepti i vendit të origjinës së sigurt

Udhëzimet e Komisionit Kombëtar për të Drejtën e Azilit, të përditësuara në vitin 2026, vazhdojnë ta përfshijnë Shqipërinë ndër vendet e origjinës së sigurt sipas legjislacionit italian. Rregullorja evropiane parashikon që kjo rrethanë mund të përdoret si bazë për përshpejtimin e shqyrtimit të kërkesës.

Por “vend i sigurt” nuk do të thotë se çdo kërkesë e një shtetasi shqiptar duhet të refuzohet automatikisht. Edhe rregullat evropiane kërkojnë një vlerësim individual. Po kështu, neni 2-bis i dekretit legjislativ nr. 25/2008 lejon kërkuesin të paraqesë arsye serioze që tregojnë se, për shkak të situatës së tij personale, vendi nuk është i sigurt për të.

Kjo mund të marrë rëndësi, për shembull, kur ekziston një rrezik individual persekutimi, dhune, hakmarrjeje, trafikimi, diskriminimi të rëndë ose një tjetër situatë personale që nuk mund të vlerësohet vetëm mbi bazën e kushteve të përgjithshme të vendit. Dokumentet, denoncimet, raportet mjekësore, provat e kërcënimeve dhe çdo element që individualizon rrezikun mund të jenë vendimtare.

Kur afati mund të jetë vetëm 5 ditë

Reforma e vitit 2026 ka ndryshuar edhe procedurën kufitare. Neni 35-ter i dekretit legjislativ nr. 25/2008 parashikon, për kategorinë e veçantë të vendimeve të marra sipas procedurës kufitare të përcaktuar nga Rregullorja (BE) 2024/1348, një afat prej vetëm 5 ditësh nga njoftimi për paraqitjen e ankimit.

Në këto raste, paraqitja e ankimit nuk e pezullon automatikisht efektin ekzekutiv të vendimit, përveç rastit të të miturit të huaj të pashoqëruar. Kërkesa që personi të autorizohet të qëndrojë në Itali gjatë shqyrtimit duhet të paraqitet së bashku me ankimin; ligji parashikon shprehimisht që ajo duhet të depozitohet në të njëjtën kohë.

Pse data e njoftimit është vendimtare

Në praktikë, gabimi më i rrezikshëm është të mendohet se ka gjithmonë 30 ditë kohë. Sot duhet kontrolluar menjëherë jo vetëm përmbajtja e vendimit, por edhe baza juridike e përdorur nga Komisioni, lloji i procedurës, mënyra dhe data e saktë e njoftimit dhe nëse vendimi lidhet me një procedurë të përshpejtuar ose kufitare.

Një afat prej 7 ose 5 ditësh kalon shumë shpejt. Humbja e tij mund të çojë në papranueshmërinë e ankimit dhe mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta mbi të drejtën për të qëndruar në Itali. Për këtë arsye, sapo merret një vendim negativ, duhet të ruhet kopja e plotë e aktit dhe e njoftimit dhe të kërkohet menjëherë vlerësim juridik, pa pritur ditët e fundit.

Gjykata e Kasacionit ka theksuar gjithashtu, në jurisprudencën e mbledhur në rishikimin tematik të publikuar më 1 shtator 2026, se klasifikimi i procedurës dhe respektimi real i rregullave procedurale kanë ndikim të drejtpërdrejtë mbi afatet e ankimit dhe mbi të drejtën e mbrojtjes. Reforma e re e bën këtë kontroll edhe më të rëndësishëm.

Përfundim

Për shtetasit shqiptarë që kërkojnë mbrojtje ndërkombëtare në Itali, fakti që Shqipëria konsiderohet vend i origjinës së sigurt nuk e përjashton të drejtën për një shqyrtim individual, por mund të sjellë një procedurë më të shpejtë dhe afate shumë më të shkurtra për të reaguar ndaj një vendimi negativ. Pas reformës së vitit 2026, kontrolli i menjëhershëm i aktit të Komisionit nuk është thjesht një masë kujdesi: në disa raste është kushti praktik për të mos humbur të drejtën e ankimit.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

giovedì 10 settembre 2026

Ribashkimi familjar në Itali në 2026: dy vjet qëndrim për bashkëshortin dhe prindërit, jo për fëmijët e mitur

Në vitin 2026, ribashkimi familjar në Itali kërkon vëmendje të veçantë jo vetëm ndaj të ardhurave dhe banesës, por edhe ndaj kohëzgjatjes së qëndrimit të ligjshëm të personit që jeton në Itali. Për bashkëshortin, fëmijët madhorë në ngarkim në rastet e parashikuara nga ligji dhe prindërit në ngarkim, rregulli i përgjithshëm kërkon të paktën dy vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë në territorin italian. Ky kusht, megjithatë, nuk zbatohet për ribashkimin me fëmijët e mitur dhe as për titullarët e mbrojtjes ndërkombëtare.

Kush duhet të ketë dy vjet qëndrim në Itali

Ndryshimet e futura në nenin 28 të Testit Unik për Imigracionin kanë shtuar një kusht kohor që duhet të kontrollohet para paraqitjes së kërkesës. Shtetasi i një vendi jashtë Bashkimit Evropian, i cili banon rregullisht në Itali dhe kërkon ribashkimin me bashkëshortin, me një fëmijë madhor në ngarkim që nuk mund të sigurojë nevojat e veta për shkak të një gjendjeje shëndetësore që sjell invaliditet të plotë, ose me prindër në ngarkim sipas kushteve të parashikuara nga ligji, duhet të ketë maturuar të paktën dy vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali në momentin e paraqitjes së kërkesës.

Në praktikën administrative, disa Prefektura po e verifikojnë këtë periudhë edhe përmes regjistrimit të rregullt në anagrafën e komunës. Për këtë arsye, para paraqitjes së kërkesës është e rëndësishme të kontrollohen jo vetëm data e lëshimit të lejes së qëndrimit, por edhe vazhdimësia e rezidencës dhe çdo ndërprerje që mund të krijojë probleme në fazën e shqyrtimit të dosjes.

Për fëmijët e mitur nuk kërkohen dy vjet

Rregulli është ndryshe kur ribashkimi kërkohet për një fëmijë të mitur. Neni 28, paragrafi 1-bis, nuk e shtrin kushtin e dy viteve te fëmijët e mitur të parashikuar nga neni 29 i Testit Unik. Kjo do të thotë se një prind që ndodhet ligjërisht në Itali dhe plotëson kushtet e tjera të ligjit mund të kërkojë ribashkimin me fëmijën e mitur edhe pa pritur përfundimin e periudhës dyvjeçare.

Ky dallim është veçanërisht i rëndësishëm për familjet shqiptare në të cilat njëri prind ka ardhur fillimisht në Itali për punë dhe fëmija ka mbetur përkohësisht në Shqipëri. Në këto raste nuk duhet të supozohet automatikisht se kërkesa duhet shtyrë për dy vjet: duhet të verifikohet konkretisht kategoria e familjarit për të cilin kërkohet ribashkimi.

Përfituesit e mbrojtjes ndërkombëtare kanë një regjim të veçantë

Kushti i qëndrimit të ligjshëm për dy vjet nuk zbatohet ndaj personave që kanë marrë mbrojtje ndërkombëtare. Për refugjatët dhe titullarët e mbrojtjes subsidiare ligji parashikon një regjim më të favorshëm për ruajtjen e unitetit familjar. Edhe kërkesat lidhur me të ardhurat dhe dokumentacionin duhet të vlerësohen sipas rregullave të posaçme që zbatohen për këto kategori dhe jo duke përdorur mekanikisht kriteret e zakonshme të ribashkimit.

Sa të ardhura duhen në vitin 2026

Për kërkesat e zakonshme të ribashkimit, personi që jeton në Itali duhet të tregojë një të ardhur vjetore nga burime të ligjshme. Në vitin 2026, shuma vjetore e assegno sociale është 7.101,12 euro. Për një familjar që kërkohet të hyjë në Itali, pragu orientues është 10.651,68 euro; për dy familjarë është 14.202,24 euro; për tre familjarë 17.752,80 euro. Nëse kërkohet ribashkimi me dy ose më shumë fëmijë nën moshën katërmbëdhjetë vjeç, ligji kërkon gjithsesi një të ardhur jo më të ulët se dyfishi i shumës vjetore të assegno sociale.

Në llogaritjen e të ardhurave mund të merren parasysh, kur dokumentohen siç duhet, edhe të ardhurat e familjarëve që bashkëjetojnë me kërkuesin. Kjo mund të jetë vendimtare kur të ardhurat personale të aplikuesit nuk arrijnë të vetme pragun e nevojshëm.

Banesa duhet të jetë e përshtatshme

Përveç të ardhurave, duhet të provohet disponueshmëria e një banese që plotëson kërkesat higjieno-sanitare dhe të përshtatshmërisë së banimit. Verifikimi merr parasysh edhe numrin e personave që tashmë banojnë në banesë. Për këtë arsye, një kontratë qiraje e vlefshme nuk mjafton domosdoshmërisht: zakonisht nevojitet certifikata e përshtatshmërisë së banesës e lëshuar nga organi kompetent i komunës dhe dokumentacioni mbi personat që jetojnë në atë adresë.

Është e këshillueshme që ky dokument të kërkohet me kohë, sepse vonesat në lëshimin e tij mund të ndikojnë në kompletimin e dosjes dhe të shkaktojnë kërkesa për plotësim dokumentesh nga Sportello Unico per l’Immigrazione.

Nulla osta: në 2026 afati është 150 ditë

Kërkesa për nulla osta paraqitet në mënyrë telematike në Portale ALI të Ministrisë së Brendshme, duke bashkëngjitur dokumentacionin mbi lejen e qëndrimit, të ardhurat, banesën dhe familjarin që do të ribashkohet. Sipas rregullave aktualisht në fuqi, Sportello Unico ka deri në 150 ditë nga paraqitja e kërkesës për të përfunduar procedurën e nulla osta.

Nëse administrata kërkon dokumente shtesë, është thelbësore që kërkesa për plotësim të mos lihet pa përgjigje. Mungesa e dokumentacionit mund të çojë në një preavviso di rigetto dhe, më pas, në refuzimin e kërkesës. Kur merret një njoftim paraprak për refuzim sipas nenit 10-bis të ligjit nr. 241/1990, aplikuesi ka mundësi të paraqesë vërejtje dhe dokumente për të kundërshtuar arsyet e ngritura nga administrata para se të merret vendimi përfundimtar.

Çfarë duhet kontrolluar para paraqitjes së kërkesës

Para se të paraqitet një kërkesë për ribashkim familjar është e dobishme të verifikohen së bashku katër elemente: lloji dhe vlefshmëria e lejes së qëndrimit, plotësimi ose jo i periudhës dyvjeçare kur ajo kërkohet, niveli i të ardhurave dhe përshtatshmëria e banesës. Shumë probleme lindin jo sepse familja nuk ka të drejtë për ribashkim, por sepse kërkesa paraqitet pa kontrolluar një nga këto elemente ose pa dokumentuar në mënyrë të plotë një situatë që në realitet është e rregullt.

Kur kërkesa refuzohet, vendimi nuk është domosdoshmërisht përfundimtar. Legjislacioni italian parashikon mundësinë e kundërshtimit gjyqësor të refuzimit të nulla osta para seksionit të specializuar të gjykatës kompetente. Për këtë arsye, në rast refuzimi ose vonese të konsiderueshme, duhet të vlerësohet dokumentacioni i dosjes dhe arsyeja konkrete e vendimit administrativ për të zgjedhur mjetin e duhur të mbrojtjes.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.