Avokat për Imigracionin

lunedì 7 settembre 2026

Bashkimi familjar në Itali në 2026: dy vjet qëndrim për bashkëshortin dhe prindërit, por jo për fëmijët e mitur

Në vitin 2026, bashkimi familjar mbetet një nga rrugët kryesore për të ndërtuar një jetë të qëndrueshme në Itali, por rregullat janë bërë më të rrepta dhe procedura duhet përgatitur me kujdes. Për shumë shtetas të huaj është veçanërisht e rëndësishme të dinë se sot, për bashkëshortin, fëmijët madhorë në kushtet e parashikuara nga ligji dhe prindërit, mund të kërkohet një periudhë paraprake prej të paktën dy vitesh qëndrimi të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali. Ky kusht nuk zbatohet për bashkimin me fëmijët e mitur.

Rregulli i dy viteve

Neni 28, paragrafi 1-bis, i Tekstit Unik për Imigracionin parashikon, për të huajt që nuk janë përfitues të mbrojtjes ndërkombëtare, një periudhë prej të paktën dy vitesh qëndrimi të ligjshëm dhe të pandërprerë në territorin italian përpara kërkesës së bashkimit familjar. Në praktikën administrative, Prefekturat verifikojnë me kujdes vazhdimësinë e qëndrimit dhe të regjistrimit anagrafik.

Përjashtimi më i rëndësishëm lidhet me fëmijët e mitur. Për ta, kërkesa e bashkimit mund të paraqitet edhe pa pritur përfundimin e dy viteve. Ky dallim është thelbësor: një prind që sapo ka stabilizuar qëndrimin e tij në Itali nuk duhet të mendojë automatikisht se duhet të presë dy vjet për të sjellë fëmijën e mitur.

Afati i nulla osta-s është deri në 150 ditë

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm ka të bëjë me kohën e procedurës. Pas ndryshimit të nenit 29 të Tekstit Unik për Imigracionin, nulla osta për bashkimin familjar mund të lëshohet brenda 150 ditëve nga paraqitja e kërkesës. Për këtë arsye është e gabuar të vazhdohet të llogaritet procedura mbi afatet më të shkurtra që përdoreshin më parë.

Kërkesa paraqitet në mënyrë telematike në Portalin ALI të Ministrisë së Brendshme. Gjatë procedurës, aplikanti duhet të kontrollojë rregullisht zonën personale të portalit, sepse aty mund të ngarkohen kërkesa për plotësim dokumentesh, njoftime paraprake për refuzim sipas nenit 10-bis të ligjit nr. 241/1990 ose vendimi përfundimtar.

Të ardhurat që kërkohen në vitin 2026

Kushti ekonomik mbetet një nga pikat më të rëndësishme. Pragu llogaritet duke u nisur nga shuma vjetore e assegno sociale dhe duke e rritur atë me 50 për qind për çdo familjar që kërkohet të bashkohet. Për vitin 2026, assegno sociale është 7.101,12 euro në vit. Kjo do të thotë se, si rregull i përgjithshëm, për një familjar pragu është rreth 10.651,68 euro, ndërsa për dy familjarë rreth 14.202,24 euro.

Në llogaritjen e të ardhurave mund të merren në konsideratë, kur janë të dokumentuara siç duhet, edhe të ardhurat e familjarëve bashkëjetues. Për disa raste, veçanërisht kur kërkohet bashkimi me dy ose më shumë fëmijë nën 14 vjeç, zbatohen rregulla të posaçme. Përfituesit e statusit të refugjatit ose të mbrojtjes subsidiare gëzojnë gjithashtu një regjim më të favorshëm për disa nga kushtet e bashkimit.

Kontrolli i banesës është bërë më i rreptë

Nuk mjafton të kesh një kontratë qiraje ose një adresë banimi. Pas ndryshimeve të viteve të fundit, verifikimi i përshtatshmërisë së banesës merr parasysh në mënyrë më të rreptë numrin e personave që do të jetojnë në të, sipërfaqen minimale të banesës dhe kushtet higjieno-shëndetësore. Një dokumentacion i paplotë për banesën mund të shkaktojë vonesa, kërkesa për plotësim ose refuzim të procedurës.

Nëse permesso di soggiorno është në rinovim

Fakti që karta e qëndrimit ka skaduar materialisht nuk do të thotë domosdoshmërisht se duhet pritur dokumenti i ri. Udhëzimet administrative të Prefekturave konfirmojnë se ricevuta e kërkesës për rinovimin e permesso di soggiorno mund të lejojë paraqitjen e kërkesës për nulla osta të bashkimit familjar, nëse plotësohen kushtet e tjera.

Rasti i familjarëve të një qytetari italian ose të BE-së është ndryshe

Këto rregulla nuk duhet të ngatërrohen me procedurën e familjarëve të qytetarëve italianë ose të Bashkimit Evropian. Për shembull, një shtetas shqiptar që dëshiron të bashkohet në Itali me bashkëshortin ose një familjar tjetër italian apo të BE-së, kur plotëson kushtet e dekretit legjislativ nr. 30/2007, nuk ndjek procedurën klasike të nulla osta-s pranë Sportello Unico per l’Immigrazione.

Ambasada e Italisë në Tiranë parashikon për këto raste vizën kombëtare për “motivi familiari”, e cila kërkohet drejtpërdrejt përmes procedurës konsullore. Për familjarët që kanë të drejtë sipas ligjit evropian, viza është pa pagesë dhe nuk kërkon nulla osta nga Sportello Unico. Pas hyrjes në Itali duhet të kryhen brenda afatit ligjor procedurat për titullin e qëndrimit familjar.

Pse duhet përgatitur dosja përpara aplikimit

Në vitin 2026 bashkimi familjar nuk është më një procedurë që mund të trajtohet si një formalitet i thjeshtë. Duhet të verifikohen paraprakisht kohëzgjatja e qëndrimit të ligjshëm, lloji dhe vlefshmëria e permesso di soggiorno, të ardhurat e disponueshme, përbërja familjare, kushtet e banesës dhe dokumentet e gjendjes civile që do të përdoren në fazën konsullore.

Një gabim në fillim mund të prodhojë muaj vonesë. Përkundrazi, një kërkesë e përgatitur mirë që në momentin e paraqitjes ul rrezikun e kërkesave për integrim dokumentesh dhe e bën më të lehtë mbrojtjen juridike në rast vonese ose refuzimi.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Lejet për raste të veçanta në Itali: mbrojtje njëvjeçare dhe Assegno di Inclusione për viktimat e dhunës dhe shfrytëzimit

Në të drejtën italiane të emigracionit ekzistojnë leje që nuk varen nga Decreto Flussi dhe që synojnë të mbrojnë personat e huaj të ekspozuar ndaj dhunës, trafikimit, shfrytëzimit të rëndë ose shfrytëzimit në punë. Gjatë vitit 2026 këto leje janë bërë edhe më të rëndësishme, sepse rregullat e reja kanë zgjatur kohëzgjatjen e disa prej tyre dhe INPS ka sqaruar mënyrën e aksesit në Assegno di Inclusione.

Cilat janë lejet për “casi speciali”

Testo Unico Immigrazione parashikon disa forma të posaçme mbrojtjeje. Neni 18 lidhet me situatat e mbrojtjes sociale, për shembull kur një person gjendet në një situatë dhune ose shfrytëzimi të rëndë dhe ekziston një rrezik konkret për sigurinë e tij. Neni 18-bis parashikon një leje për viktimat e dhunës në familje, ndërsa neni 18-ter mbron personat e huaj që janë viktima të ndërmjetësimit të paligjshëm dhe shfrytëzimit në punë.

Këto leje nuk duhet të ngatërrohen me lejen e zakonshme të punës ose me lejen për pritje punësimi. Ato lindin nga nevoja për të mbrojtur personin dhe për ta nxjerrë nga një situatë ku qëndrimi i tij në Itali, puna ose jeta familjare janë të lidhura me dhunë, presion, kërcënim ose shfrytëzim.

Që nga reforma e fundit, kohëzgjatja është një vit

Një ndryshim i rëndësishëm është sjellë nga reforma e vitit 2025, e cila ka zgjatur në një vit edhe kohëzgjatjen e lejeve sipas neneve 18 dhe 18-ter. Në këtë mënyrë, lejet kryesore për “casi speciali” kanë sot një kohëzgjatje bazë njëvjeçare.

Për lejen sipas nenit 18-ter, e cila lidhet me shfrytëzimin në punë, ligji parashikon mundësinë e rinovimit për një vit tjetër ose edhe për periudhën më të gjatë që mund të jetë e nevojshme për përfundimin e masave të integrimit social e profesional ose për arsye drejtësie. Në përfundim, nëse plotësohen kushtet, ajo mund të konvertohet në leje për punë të varur, punë autonome ose studim. Veçanërisht e rëndësishme është se kalimi në leje pune mund të bëhet edhe jashtë kuotave të Decreto Flussi.

Edhe leja për viktimat e dhunës në familje sipas nenit 18-bis ka kohëzgjatje njëvjeçare dhe mund të konvertohet, në kushtet e parashikuara nga ligji, në leje për punë ose për studim. Kjo do të thotë se mbrojtja nuk është menduar vetëm si një zgjidhje emergjente, por edhe si një instrument për të ndërtuar një qëndrim të pavarur dhe të ligjshëm në Itali.

Assegno di Inclusione: çfarë ka sqaruar INPS në vitin 2026

Me qarkoren nr. 58 të datës 20 maj 2026, INPS ka dhënë udhëzime të posaçme për aksesin në Assegno di Inclusione nga mbajtësit e lejeve për “casi speciali” sipas neneve 18, 18-bis dhe 18-ter.

Për këtë kategori nuk zbatohen disa nga kushtet e zakonshme që vlejnë për pjesën tjetër të aplikuesve, sipas disiplinës së posaçme të vendosur nga ligjvënësi. Qëllimi është i qartë: një person që po del nga trafikimi, dhuna në familje ose shfrytëzimi i rëndë nuk mund të trajtohet njësoj si një kërkues i zakonshëm i një përfitimi social, sepse mbrojtja juridike duhet të shoqërohet edhe me një mundësi reale për autonomi ekonomike.

Kërkesa mund të paraqitet nëpërmjet INPS me identitet digjital ose me ndihmën e patronateve dhe CAF-ve. Përfituesi duhet të ndjekë më pas procedurat e parashikuara për përfshirjen sociale dhe profesionale, përfshirë regjistrimin në SIISL dhe nënshkrimin e Patto di Attivazione Digitale kur kërkohet nga procedura.

Çfarë ndodh ndërsa leja është në rinovim

Një pikë shumë praktike është se INPS ka sqaruar se kërkesa për lëshim ose rinovim të lejes për “casi speciali” vazhdon të ketë efekt për qëllimet e përfitimit derisa të merret një vendim përfundimtar. Kjo lidhet me parimin e nenit 5, paragrafi 9-bis, të Testo Unico Immigrazione, sipas të cilit, gjatë pritjes për lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes, personi i huaj mund të qëndrojë ligjërisht në Itali dhe, nëse plotësohen kushtet e tjera, të punojë përkohësisht deri në një eventuale komunikim të autoritetit për ekzistencën e pengesave juridike.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse vonesat administrative të Questura-s nuk duhet të shndërrohen automatikisht në humbje të mbrojtjes ose të të drejtave të personit që ka paraqitur në kohë kërkesën e tij.

Leja për “casi speciali” nuk është një leje që kërkohet thjesht sepse mungon një dokument tjetër

Duhet megjithatë shmangur një keqkuptim i shpeshtë. Lejet sipas neneve 18, 18-bis dhe 18-ter nuk janë instrumente të përgjithshme për të rregulluar çdo situatë të parregullt. Ato kërkojnë ekzistencën e rrethanave konkrete të parashikuara nga ligji: dhunë, abuzim, trafikim, shfrytëzim serioz ose shfrytëzim në punë, sipas rastit, si dhe ndërhyrjen ose verifikimin e autoriteteve dhe strukturave kompetente.

Për këtë arsye, personi që ndodhet në një situatë të tillë duhet të ruajë dokumentet, komunikimet, kontratat, provat e pagesave, mesazhet, certifikatat mjekësore dhe çdo element tjetër që mund të ndihmojë në rindërtimin e fakteve. Në rastet e shfrytëzimit në punë, është veçanërisht e rëndësishme të dokumentohen oraret reale, pagesat e marra, kushtet e punës dhe çdo formë presioni ose kërcënimi.

Një instrument mbrojtjeje që mund të çojë në një qëndrim të qëndrueshëm

Rëndësia e këtyre lejeve qëndron pikërisht këtu: sistemi italian nuk kufizohet në largimin e viktimës nga situata e dhunës ose shfrytëzimit, por parashikon një rrugë që mund të çojë në punë të rregullt, studim, integrim social dhe, kur plotësohen kushtet, në një titull qëndrimi më të qëndrueshëm.

Për një qytetar shqiptar që ndodhet në Itali dhe është viktimë e dhunës, shfrytëzimit ose kushteve të rënda të punës, mungesa e një leje të zakonshme nuk do të thotë domosdoshmërisht mungesë mbrojtjeje juridike. Në këto raste është thelbësore të vlerësohet nëse rrethanat konkrete mund të hyjnë në një nga mekanizmat e posaçëm të Testo Unico Immigrazione dhe të veprohet shpejt, sepse prova e situatës dhe lidhja me shërbimet sociale, autoritetet ose organet e drejtësisë mund të jenë vendimtare.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Leja unike e punës në Itali: 30 ditë për lëshimin dhe 90 ditë për rinovimin sipas rregullave të reja

Nga 4 qershori 2026, rregullat për “permesso unico di lavoro” në Itali kanë ndryshuar në mënyrë të ndjeshme. Dekreti legjislativ nr. 83/2026, i miratuar për zbatimin e Direktivës (BE) 2024/1233, ka vendosur afate të reja për lëshimin dhe rinovimin e lejes së qëndrimit për punë dhe ka forcuar detyrimin e punëdhënësit për të informuar punëtorin e huaj për ecurinë e procedurës së nulla osta-s.

Çfarë është “permesso unico di lavoro”

Leja unike e punës është titulli i qëndrimit që lejon një shtetas të një vendi jashtë Bashkimit Evropian të qëndrojë dhe të punojë ligjërisht në Itali brenda të njëjtit dokument administrativ. Ajo lidhet kryesisht me hyrjet për punë të varur dhe me situatat në të cilat legjislacioni italian e njeh shprehimisht këtë status.

Është e rëndësishme të kuptohet se jo çdo leje që lejon punën është automatikisht “leje unike pune”. Ligji parashikon kategori të përjashtuara, si disa leje për studim, mbrojtje të posaçme, punë autonome, transferime brenda kompanive dhe tituj të tjerë të veçantë. Prandaj, para se të zbatohen afatet e reja, duhet të verifikohet lloji konkret i lejes së qëndrimit që kërkohet ose rinovohet.

30 ditë për lëshimin pas përfundimit të kërkesës

Një nga ndryshimet më të rëndësishme është afati i ri për lëshimin e lejes unike të punës pas hyrjes së rregullt në Itali. Sipas nenit 5 të Testit Unik të Imigracionit, të ndryshuar nga dekreti nr. 83/2026, Questura duhet ta lëshojë lejen unike brenda 30 ditëve nga momenti kur kërkesa konsiderohet e plotësuar.

Kjo pikë ka rëndësi praktike sepse afati nuk fillon domosdoshmërisht nga dita e hyrjes në Itali ose nga dita kur paraqitet dokumenti i parë, por nga përfundimi i kërkesës. Nëse mungojnë dokumente, fotografi, gjurmë gishtash ose elemente të tjera të domosdoshme, administrata mund të konsiderojë se procedura nuk është ende e plotë. Për këtë arsye, ruajtja e ricevuta-s, e çdo convocazione dhe e dokumenteve të dorëzuara në Sportello Unico dhe në Questura është thelbësore për të rindërtuar saktë afatet.

Rinovimi: afati kalon në 90 ditë

Rregullat e reja kanë ndryshuar edhe procedurën e rinovimit. Afati i përgjithshëm administrativ për përfundimin e procedurës së rinovimit është rritur nga 60 në 90 ditë. Në të njëjtën kohë, edhe kërkesa për rinovim duhet, sipas formulimit aktual të nenit 5, të paraqitet 90 ditë para skadimit të lejes.

Në praktikë, kjo do të thotë se nuk është e këshillueshme të pritet deri në ditët e fundit. Personi që ka një leje pune duhet të kontrollojë me kohë datën e skadimit, kontratën e punës, dokumentet e banimit, të ardhurat dhe çdo dokument tjetër që mund të kërkohet për rinovim. Një dosje e përgatitur herët shmang shumë nga problemet që lindin kur mungesa e një dokumenti zbulohet vetëm pasi leja ka skaduar.

Punëdhënësi duhet ta mbajë punëtorin të informuar

Një tjetër risi me rëndësi konkrete lidhet me procedurën e nulla osta-s për punë. Punëdhënësi ka tashmë detyrimin ligjor të informojë menjëherë shtetasin e huaj për çdo komunikim që merr lidhur me procedurën, përfshirë kërkesa për plotësim dokumentacioni, komunikime të Sportello Unico ose një rezultat negativ.

Kjo dispozitë synon të shmangë një problem shumë të zakonshëm: punëtori që ndodhet jashtë Italisë ose që pret përfundimin e procedurës nuk duhet të mbetet pa informacion vetëm sepse komunikimet administrative i janë dërguar punëdhënësit. Nëse kandidati për punë nuk merr lajme për një periudhë të gjatë, duhet të kërkojë në mënyrë të qartë kopjen e komunikimeve të marra nga punëdhënësi ose nga ndërmjetësi që ka paraqitur kërkesën.

Çfarë duhet të kontrollohet kur procedura zgjatet

Vendosja e afateve ligjore nuk do të thotë se çdo procedurë përfundon automatikisht në ditën e tridhjetë ose të nëntëdhjetë. Në administratën e imigracionit mund të ketë kërkesa për integrim dokumentesh, kontrolle mbi kontratën, verifikime të sigurisë ose vonesa organizative. Megjithatë, afati ligjor është një element i rëndësishëm kur duhet të vlerësohet nëse një vonesë është bërë e pajustifikuar.

Nëse Questura ose Sportello Unico nuk japin përgjigje për një kohë të gjatë, nuk është gjithmonë e mjaftueshme të pritet. Mund të jetë e nevojshme një kërkesë formale për informacion, një sollecito me shkrim, një kërkesë për akses në akte ose, në rastet më serioze, një veprim gjyqësor kundër heshtjes ose vonesës së administratës. Zgjedhja e mjetit të duhur varet nga faza e procedurës dhe nga dokumentet që janë realisht në dispozicion.

Pse ndryshimi i vitit 2026 është i rëndësishëm

Reforma e vitit 2026 nuk eliminon problemet burokratike, por krijon një kornizë më të qartë për marrëdhënien ndërmjet punëtorit, punëdhënësit dhe administratës. Afati 30-ditor për lëshimin e lejes unike pas përfundimit të kërkesës, afati 90-ditor për rinovimet dhe detyrimi i punëdhënësit për të përcjellë komunikimet e procedurës janë mjete konkrete që mund të përdoren për të kuptuar nëse praktika po ecën normalisht ose nëse është e nevojshme të ndërhyhet.

Për shtetasit shqiptarë që punojnë ose synojnë të punojnë në Itali, çështja kryesore mbetet gjithmonë dokumentimi: duhet të ruhen kontrata, nulla osta, viza, ricevuta e kërkesës për leje, komunikimet e Questura-s dhe të Sportello Unico-s, si edhe provat e çdo kërkese të bërë ndaj administratës. Në të drejtën e imigracionit, shumë probleme nuk lindin nga mungesa e një të drejte, por nga vështirësia për të provuar në kohën e duhur se ajo e drejtë është kërkuar në mënyrën e duhur.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Nga puna sezonale në punë jo-sezonale në Itali: kërkesa duhet bërë para skadimit të lejes

Një leje qëndrimi për punë sezonale mund të shndërrohet në leje për punë të varur jo-sezonale pa pritur kuotat e Dekretit të Flukseve. Por ekziston një kusht kohor që nuk duhet nënvlerësuar: kërkesa duhet të paraqitet sa kohë leja sezonale është ende e vlefshme. Një vendim i fundit i TAR Lombardia – Brescia ka sqaruar pikërisht rëndësinë e këtij afati.

Konvertimi nuk varet më nga kuotat

Pas ndryshimeve të sjella në legjislacionin italian, konvertimi i lejes së qëndrimit nga punë sezonale në punë të varur jo-sezonale është nxjerrë jashtë sistemit të kuotave të Dekretit të Flukseve. Kjo do të thotë se kërkesa mund të paraqitet gjatë gjithë vitit dhe nuk është e nevojshme të pritet një “click day” apo disponueshmëria e një kuote numerike.

Për punëtorët shqiptarë që kanë hyrë rregullisht në Itali për punë sezonale, kjo mund të jetë një rrugë shumë e rëndësishme për të stabilizuar qëndrimin, nëse pas periudhës së parë të punës marrin një ofertë reale për punë të varur me karakter jo-sezonal.

Kushti i punës sezonale të kryer rregullisht

Rregulli parashikon që punëtori të ketë kryer të paktën tre muaj punë sezonale të rregullt në territorin italian dhe të ketë një ofertë për punë të varur, me kontratë me afat të caktuar ose të pacaktuar, me karakter jo-sezonal. Kërkesa e konvertimit paraqitet në mënyrë telematike nëpërmjet procedurës së parashikuar pranë Sportello Unico per l’Immigrazione.

Nuk kërkohet që punëtori të kthehet në Shqipëri për të marrë një vizë të re. Nëse procedura e konvertimit plotëson kushtet ligjore, kalimi nga leja sezonale në lejen për punë jo-sezonale bëhet duke qëndruar në Itali.

Vendimi i TAR Brescia: leja duhet të jetë ende e vlefshme

Me vendimin nr. 701 të 20 majit 2026, TAR Lombardia – Brescia ka sqaruar se kërkesa për konvertim duhet, si rregull, të paraqitet para skadimit të lejes së qëndrimit që kërkohet të konvertohet. Arsyeja është juridikisht e thjeshtë: një “konvertim” presupozon ekzistencën e një titulli që është ende në fuqi.

Gjykata ka vërejtur se, në maksimum, mund të merret në konsideratë periudha prej 60 ditësh pas skadimit që legjislacioni njeh për kërkesat e rinovimit. Megjithatë, kjo nuk duhet të interpretohet si një afat i sigurt shtesë për të gjithë. Për të shmangur rrezikun e refuzimit, kërkesa për konvertim duhet të paraqitet para datës së skadimit të lejes sezonale.

Mund të fillohet puna e re ndërsa pritet vendimi?

Po. Një tjetër element me rëndësi praktike është se, pasi është paraqitur rregullisht kërkesa për konvertim dhe është marrë vërtetimi i paraqitjes, punëtori mund të fillojë edhe aktivitetin e ri jo-sezonal ndërsa administrata përfundon procedurën.

Kjo mundësi lidhet me nenin 5, paragrafi 9-bis, të Testo Unico Immigrazione dhe me sqarimet e Ministrisë së Punës. Për punën e varur duhet të jetë bërë komunikimi i detyrueshëm UNILAV; për punën shtëpiake duhet të jetë bërë komunikimi përkatës në INPS. Gjatë pritjes, qëndrimi konsiderohet i rregullt dhe aktiviteti i punës mund të vazhdojë deri në përfundimin e procedurës, për sa kohë kërkesa nuk është refuzuar.

Çfarë duhet kontrolluar para paraqitjes së kërkesës

Para se të fillojë procedura është e rëndësishme të verifikohen me kujdes data e skadimit të lejes sezonale, periudha e punës sezonale të kryer realisht dhe rregullisht, dokumentet e punëdhënësit të ri, kushtet e kontratës së propozuar dhe përputhshmëria e marrëdhënies së punës me rregullat e punës jo-sezonale.

Në praktikë, gabimi më i rrezikshëm është pritja. Fakti që konvertimi është “jashtë kuotave” nuk do të thotë se mund të kërkohet në çdo moment pa marrë parasysh vlefshmërinë e lejes. Dalja nga kuotat ka hequr pengesën numerike, por nuk ka hequr kushtet juridike të procedurës.

Një mundësi konkrete për stabilizimin e qëndrimit

Për shumë punëtorë shqiptarë, puna sezonale ka qenë historikisht një nga rrugët kryesore të hyrjes së rregullt në Itali. Mundësia e konvertimit jashtë kuotave e bën sot këtë rrugë më të qëndrueshme se në të kaluarën, por vetëm nëse procedura menaxhohet në kohën e duhur.

Prandaj, kush ka një leje sezonale dhe ka marrë një ofertë pune jo-sezonale nuk duhet të presë fundin e lejes. Duhet të vlerësojë menjëherë konvertimin dhe të paraqesë kërkesën sa kohë titulli i qëndrimit është ende në fuqi. Në këtë fushë, respektimi i afateve nuk është një formalitet: mund të jetë dallimi midis stabilizimit të qëndrimit dhe një refuzimi administrativ.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

domenica 6 settembre 2026

Dekreti i Flukseve 2026: punëdhënësit mund të paraqesin ende kërkesa për punëtorë shqiptarë deri më 31 dhjetor

Edhe pse ditët e “click day” të vitit 2026 kanë kaluar, procedura e Dekretit të Flukseve nuk është mbyllur. Punëdhënësit në Itali mund të paraqesin ende kërkesa për nulla osta për punëtorë të huaj deri më 31 dhjetor 2026, për sa kohë ka kuota të disponueshme. Qytetarët shqiptarë janë ndër shtetasit që mund të përfitojnë nga kuotat e parashikuara për punë sezonale dhe jo sezonale.

Click day nuk është afati i fundit

Në praktikë shpesh krijohet ideja se, nëse kërkesa nuk është dërguar në ditën e click day, mundësia për të hyrë në Itali për punë humbet automatikisht. Kjo nuk është e saktë.

Për vitin 2026, click day-t kryesore janë zhvilluar më 12 janar për bujqësinë sezonale, më 9 shkurt për turizmin sezonal, më 16 shkurt për punën jo sezonale dhe më 18 shkurt për sektorin e asistencës familjare. Megjithatë, rregullat e Dekretit të Flukseve 2026-2028 lejojnë paraqitjen e kërkesave deri më 31 dhjetor 2026, me kusht që të ketë ende kuota të disponueshme për kategorinë dhe territorin përkatës.

Shqipëria është në listën e vendeve të përfshira

Dekreti për periudhën 2026-2028 përfshin shprehimisht Shqipërinë ndër vendet me të cilat Italia ka marrëveshje ose bashkëpunim në fushën e migracionit. Kjo do të thotë se punëtorët shqiptarë mund të përfshihen në kërkesat për punë të varur sezonale dhe, sipas kategorive të parashikuara, edhe për punë të varur jo sezonale.

Për punën sezonale, kuotat lidhen kryesisht me sektorin bujqësor dhe atë turistik-hotelier. Për punën jo sezonale, Dekreti parashikon një gamë më të gjerë sektorësh, ndër të cilët ndërtimi, transporti dhe logjistika, industria, tregtia, shërbimet, turizmi, hoteleria dhe restaurimi, si edhe sektorë të tjerë të përcaktuar nga programimi vjetor.

Kush paraqet kërkesën

Kërkesa nuk paraqitet nga punëtori që ndodhet në Shqipëri. Procedura fillon në Itali dhe është punëdhënësi italian që duhet të paraqesë online kërkesën për nulla osta pranë Sportello Unico per l’Immigrazione, nëpërmjet Portalit ALI të Ministrisë së Brendshme.

Punëtori, pra, duhet të ketë një punëdhënës real që synon ta punësojë. Vetëm pas lëshimit të nulla osta-s dhe përfundimit të fazave të tjera të kontrollit mund të vijojë procedura për vizën e hyrjes dhe, pas mbërritjes në Itali, për lejen e qëndrimit për punë.

Kuota duhet të jetë realisht e disponueshme

Fakti që kërkesat mund të dërgohen deri më 31 dhjetor nuk do të thotë se çdo kërkesë e paraqitur më vonë do të pranohet. Sistemi mbetet i lidhur me numrin e kuotave të parashikuara dhe me shpërndarjen e tyre territoriale.

Për vitin 2026 janë parashikuar gjithsej 164.850 hyrje për punëtorë jo komunitarë: 76.200 për punë të varur jo sezonale, 650 për punë autonome dhe 88.000 për punë sezonale. Gjatë vitit Ministria e Punës ka kryer edhe shpërndarje të mëtejshme të kuotave që nuk ishin përdorur ose që kishin mbetur në dispozicion.

Për këtë arsye, edhe një kërkesë e paraqitur pas click day mund të ketë kuptim juridik dhe praktik, por duhet kontrolluar nëse kategoria përkatëse ka ende kuota të përdorshme.

Çfarë duhet të kontrollojë punëdhënësi

Para paraqitjes së kërkesës duhet të verifikohen me kujdes kushtet e punësimit, sektori i aktivitetit, kontrata e propozuar, të ardhurat dhe kapaciteti ekonomik i punëdhënësit, si edhe dokumentacioni që kërkohet nga procedura.

Për shumë hyrje jo sezonale duhet të kryhet edhe verifikimi paraprak pranë Centro per l’Impiego për të konstatuar nëse ka punëtorë të disponueshëm tashmë në territorin italian. Vetëm pas përmbushjes së kushteve ligjore procedura mund të vazhdojë rregullisht.

Kujdes nga pagesat për “kuota të garantuara”

Një aspekt i rëndësishëm për qytetarët që ndodhen në Shqipëri është të mos ngatërrojnë procedurën ligjore me ofertat private që premtojnë një kuotë ose një kontratë të sigurt kundrejt pagesës. Kuota nuk blihet dhe nuk rezervohet nga punëtori.

Duhet të ekzistojë një marrëdhënie reale me një punëdhënës dhe një procedurë administrative e rregullt. Para se të paguhen ndërmjetës ose të dorëzohen dokumente personale, është e këshillueshme të verifikohet ekzistenca e punëdhënësit, lloji i kërkesës së paraqitur dhe gjendja konkrete e praktikës.

Çfarë do të thotë kjo në shtator 2026

Për një qytetar shqiptar që sot ka gjetur një punëdhënës në Itali, fakti që click day ka kaluar nuk mbyll domosdoshmërisht mundësinë e hyrjes për punë gjatë vitit 2026. Punëdhënësi mund të paraqesë ende kërkesën deri më 31 dhjetor, por rezultati varet nga ekzistenca e kuotës, nga plotësimi i kërkesave ligjore dhe nga kontrolli i dokumentacionit.

Prandaj, në këtë fazë të vitit, pyetja e saktë nuk është nëse click day ka kaluar, por nëse për atë lloj pune dhe për atë territor ekziston ende një kuotë e disponueshme dhe nëse punëdhënësi i plotëson kushtet për të paraqitur kërkesën.

Avv. Fabio Loscerbo – Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Shqipëri–Itali në 2026: çfarë ndryshon me EES dhe si llogariten 90 ditët

Që prej 10 prillit 2026, sistemi europian Entry/Exit System (EES) është plotësisht funksional në kufijtë e jashtëm të zonës Schengen. Për qytetarët shqiptarë që udhëtojnë drejt Italisë për qëndrime të shkurtra, ndryshimi kryesor është i dukshëm: hyrjet dhe daljet nuk mbështeten më te vulat në pasaportë, por regjistrohen elektronikisht. Rregulli juridik i qëndrimit, megjithatë, nuk ka ndryshuar: pa vizë mund të qëndrohet deri në 90 ditë brenda çdo periudhe 180-ditore, por sot ky kufi kontrollohet në mënyrë shumë më të saktë dhe automatike.

Kush preket nga sistemi EES?

EES zbatohet ndaj shtetasve të vendeve të treta që hyjnë në vendet e zonës Schengen për një qëndrim të shkurtër, si për ata që kanë nevojë për vizë Schengen, ashtu edhe për ata që janë të përjashtuar nga viza. Qytetarët shqiptarë me pasaportë biometrike vazhdojnë të përfitojnë nga regjimi i udhëtimit pa vizë për qëndrime të shkurtra, por kalimi i kufirit tashmë regjistrohet elektronikisht në sistem.

Në regjistrim përfshihen të dhënat e dokumentit të udhëtimit, data dhe vendi i hyrjes dhe i daljes, imazhi i fytyrës, gjurmët e gishtave dhe, kur ndodh, edhe një refuzim hyrjeje. Në udhëtimet pasuese, autoritetet kufitare mund ta verifikojnë identitetin duke e krahasuar personin me të dhënat biometrike të ruajtura më parë.

90 ditë në 180: nuk janë tre muaj për çdo shtet

Një nga keqkuptimet më të zakonshme është ideja se qytetari shqiptar mund të qëndrojë 90 ditë në Itali dhe më pas të kalojë në një shtet tjetër Schengen për të filluar një periudhë të re 90-ditore. Kjo nuk është e saktë. Kufiri prej 90 ditësh llogaritet në mënyrë të përbashkët për të gjithë zonën Schengen.

Për shembull, nëse një person kalon 60 ditë në Itali, 20 ditë në Greqi dhe 10 ditë në Gjermani brenda së njëjtës periudhë referimi, ai ka përdorur të gjitha 90 ditët e lejuara. Nuk ekziston një kuotë e veçantë prej 90 ditësh për secilin shtet.

Periudha 180-ditore është një periudhë lëvizëse. Për çdo ditë qëndrimi duhet parë mbrapa në 180 ditët e fundit dhe të kontrollohet sa ditë janë kaluar në zonën Schengen. Dita e hyrjes dhe dita e daljes llogariten si ditë qëndrimi. Për këtë arsye, largimi nga Italia pas ditës së nëntëdhjetë nuk krijon automatikisht një të drejtë të re për të hyrë pas pak ditësh: duhet pritur që një pjesë e ditëve të mëparshme të dalë nga periudha 180-ditore e referimit.

EES nuk e ndryshon ligjin, por e bën tejkalimin shumë më të dukshëm

Përpara sistemit të ri, kontrolli i kohëzgjatjes së qëndrimit mbështetej kryesisht te vulat e hyrjes dhe daljes në pasaportë. Sot EES i regjistron këto të dhëna në mënyrë elektronike dhe mund të identifikojë automatikisht personat që kanë qëndruar më gjatë se periudha e lejuar.

Kjo ka një pasojë praktike të rëndësishme. Kush tejkalon 90 ditët nuk duhet të mendojë se mungesa e një vule ose ndryshimi i pikës kufitare e bën qëndrimin të padukshëm. Hyrjet dhe daljet regjistrohen në një sistem të përbashkët dhe autoritetet kufitare e të emigracionit mund të kenë akses në informacionin për tejkalimin e afatit.

Tejkalimi mund të sjellë pasoja sipas legjislacionit të shtetit përkatës, përfshirë masa kthimi, kufizime të ardhshme të hyrjes ose pasoja të tjera administrative. Nëse qëndrimi është zgjatur për arsye të paparashikueshme dhe të dokumentueshme, si një shtrim serioz në spital, është e rëndësishme që dokumentacioni të paraqitet menjëherë pranë autoriteteve kompetente, sepse sistemi parashikon mundësinë e korrigjimit të të dhënave kur ekzistojnë prova të besueshme.

Udhëtimi pa vizë nuk jep të drejtë pune

Për qytetarët shqiptarë kjo është një çështje që duhet mbajtur veçanërisht e qartë. Përjashtimi nga viza për qëndrime të shkurtra lejon udhëtimin për turizëm, vizita dhe qëllime të tjera të lejuara të qëndrimit të shkurtër, por nuk krijon në vetvete të drejtë për të filluar një punë të zakonshme në Itali.

Puna e rregullt kërkon një bazë juridike të posaçme: në varësi të rastit, një procedurë pune, një vizë kombëtare, një leje qëndrimi që lejon punën ose një nga kanalet e veçanta të parashikuara nga ligji. Hyrja pa vizë nuk duhet të përdoret si zëvendësim i procedurës së emigracionit për punë.

Kush ka leje qëndrimi italiane ose vizë kombëtare D?

Rregulli është i ndryshëm për personat që kanë një leje qëndrimi të vlefshme ose një vizë kombëtare afatgjatë të lëshuar nga një shtet që përdor EES. Këta persona nuk regjistrohen në EES si udhëtarë të qëndrimit të shkurtër kur kalojnë kufirin e jashtëm në bazë të titullit të tyre të qëndrimit. Në kontroll duhet të paraqesin pasaportën së bashku me lejen e qëndrimit ose vizën afatgjatë.

Kjo përjashtim nga regjistrimi EES nuk duhet ngatërruar me një të drejtë të pakufizuar qarkullimi në të gjitha shtetet Schengen. Leja italiane i jep të drejtën e qëndrimit në Itali sipas kushteve të titullit; udhëtimet në shtetet e tjera Schengen mbeten të rregulluara nga normat e posaçme për qarkullimin e mbajtësve të lejeve të qëndrimit.

EES nuk është ETIAS: në shtator 2026 ETIAS ende nuk është aktiv

Një tjetër burim konfuzioni është dallimi ndërmjet EES dhe ETIAS. EES është sistemi i regjistrimit të hyrjeve dhe daljeve dhe është tashmë plotësisht funksional. ETIAS, përkundrazi, është autorizimi elektronik i udhëtimit që në të ardhmen do të kërkohet edhe për shumë shtetas të vendeve që sot udhëtojnë pa vizë, përfshirë kategoritë që hyjnë në regjimin e udhëtimit pa vizë.

Në fillim të shtatorit 2026, ETIAS ende nuk është në funksion dhe Bashkimi Europian nuk po pranon aplikime. Nisja është parashikuar për tremujorin e fundit të vitit 2026 dhe data e saktë duhet të shpallet zyrtarisht. Prandaj, aktualisht nuk ka asnjë procedurë zyrtare ETIAS që një qytetar shqiptar duhet të kryejë përpara udhëtimit. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për të shmangur faqe jozyrtare që paraqiten si kanale zyrtare ose kërkojnë të dhëna personale e pagesa për një procedurë që ende nuk ka filluar.

Çfarë duhet të kontrollohet para udhëtimit?

Përpara nisjes është e këshillueshme të kontrollohen me kujdes ditët e kaluara në të gjithë zonën Schengen gjatë 180 ditëve të fundit, jo vetëm ditët në Itali. Kush ka një leje qëndrimi italiane duhet të kontrollojë vlefshmërinë e saj dhe ta ketë me vete së bashku me pasaportën. Kush udhëton pa vizë duhet të jetë në gjendje të shpjegojë qëllimin e udhëtimit dhe të respektojë kushtet e hyrjes për një qëndrim të shkurtër.

Ndryshimi i vitit 2026 nuk është pra një kufizim i ri i udhëtimit pa vizë për qytetarët shqiptarë, por një transformim i mënyrës së kontrollit. Ajo që më parë mund të dukej si një llogaritje e paqartë mes vulave të pasaportës, sot është një regjistrim elektronik që ndjek hyrjet, daljet dhe kohëzgjatjen e qëndrimit. Për këtë arsye, njohja e saktë e rregullit 90/180 është bërë edhe më e rëndësishme.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Shtetësia italiane për martesë: kur certifikata B1 nuk është e detyrueshme

Marrja e shtetësisë italiane përmes martesës me një shtetas italian nuk është automatike. Ajo kërkon një kërkesë formale, respektimin e afateve ligjore dhe, në shumicën e rasteve, provën e njohjes së gjuhës italiane në nivelin B1. Megjithatë, pas vendimit nr. 25/2025 të Gjykatës Kushtetuese, ky kusht nuk mund të zbatohet në mënyrë të verbër ndaj personave që, për shkak të moshës, patologjive ose aftësisë së kufizuar, kanë një pengesë serioze dhe objektive për të mësuar gjuhën.

Kur mund të paraqitet kërkesa për shtetësi për martesë?

Sipas ligjit italian nr. 91/1992, bashkëshorti i huaj i një shtetasi italian mund të kërkojë shtetësinë italiane pasi të ketë kaluar një periudhë të caktuar nga martesa ose nga momenti kur bashkëshorti ka fituar shtetësinë italiane.

Nëse kërkuesi banon ligjërisht në Itali, kërkesa mund të paraqitet, në përgjithësi, pas dy vjetësh qëndrimi të ligjshëm pas martesës. Nëse kërkuesi banon jashtë Italisë, afati është tre vjet. Këto afate përgjysmohen kur bashkëshortët kanë fëmijë të lindur ose të birësuar së bashku: një vit për personin që banon në Itali dhe një vit e gjashtë muaj për personin që banon jashtë vendit.

Nëse bashkëshorti është bërë italian pas lidhjes së martesës, afati llogaritet nga data e fitimit të shtetësisë italiane prej tij. Në çdo rast, martesa ose bashkimi civil duhet të vazhdojë të ekzistojë deri në miratimin e dekretit. Një ndarje ligjore ose përfundimi i martesës para dekretit mund të pengojë përfundimin pozitiv të procedurës. Nëse bashkëshorti italian vdes pasi kërkesa është paraqitur, kjo rrethanë, sipas rregullave aktuale, nuk sjell automatikisht humbjen e procedurës.

Rregulli i përgjithshëm: kërkohet niveli B1

Që nga ndryshimet e bëra në ligjin për shtetësinë, kërkuesi duhet, si rregull, të provojë njohjen e gjuhës italiane të paktën në nivelin B1 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës për Gjuhët.

Për personat që paraqesin kërkesën nga Shqipëria, Ambasada e Italisë në Tiranë kujton se certifikimet e njohura përfshijnë, ndër të tjera, PLIDA, CertIt, CILS, CELI dhe Co.L. Nuk mjafton, pra, një vërtetim i çfarëdoshëm i lëshuar nga një kurs privat: duhet të jetë një titull i pranueshëm sipas rregullave të Ministrisë.

Ligji parashikon gjithashtu disa raste në të cilat certifikata B1 nuk duhet të paraqitet. Ndër këto përfshihen, në kushtet e parashikuara nga legjislacioni, personat që kanë nënshkruar Marrëveshjen e Integrimit dhe mbajtësit e lejes së qëndrimit BE për qëndrues afatgjatë të lëshuar nga autoritetet italiane. Mund të ketë përjashtim edhe kur kërkuesi ka përfunduar një cikël studimi në një institucion të njohur, me mësim në gjuhën italiane.

Vendimi nr. 25/2025: nuk mund të kërkohet B1 kur mësimi i gjuhës është objektivisht i pamundur

Një ndryshim me rëndësi të veçantë ka ardhur nga Gjykata Kushtetuese me vendimin nr. 25/2025. Gjykata ka shpallur antikushtetuese normën në pjesën ku impononte në mënyrë të njëjtë provën e nivelit B1 edhe ndaj personave me kufizime të rënda në aftësinë për të mësuar gjuhën, kur këto kufizime burojnë nga mosha, nga sëmundje ose nga aftësia e kufizuar.

Parimi është i qartë: barazia nuk do të thotë trajtim identik i situatave thelbësisht të ndryshme. Nëse një person nuk është thjesht në vështirësi për të mësuar italishten, por ka një pengesë serioze, objektive dhe të dokumentuar, shteti nuk mund ta kushtëzojë shtetësinë nga arritja e një rezultati që, për atë person, është realisht i paarritshëm.

Pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, Ministria e Brendshme ka nxjerrë qarkoren nr. 14605 të datës 13 mars 2025, duke konfirmuar përjashtimin nga prova e gjuhës për personat që ndodhen në këto kushte.

Mosha e avancuar, vetë, nuk mjafton

Ky është një aspekt që duhet kuptuar mirë. Vendimi nuk do të thotë se çdo person i moshuar përjashtohet automatikisht nga B1. As një diagnozë mjekësore e zakonshme nuk mjafton vetvetiu. Duhet të ekzistojë një kufizim i rëndë që prek konkretisht aftësinë për të mësuar gjuhën dhe kjo gjendje duhet të dokumentohet me certifikim të lëshuar nga një strukturë shëndetësore publike.

Prandaj, para paraqitjes së kërkesës, është e rëndësishme të vlerësohet nëse dokumentacioni mjekësor përshkruan jo vetëm patologjinë, por edhe ndikimin e saj real në aftësinë për të mësuar dhe përvetësuar një gjuhë.

Kërkesa nga Shqipëria

Për shtetasit shqiptarë që jetojnë në Shqipëri dhe janë të martuar me një shtetas italian, kërkesa paraqitet telematikisht në portalin e Ministrisë së Brendshme. Nëse kërkuesi nuk ka SPID ose kartë identiteti elektronike italiane, mund të regjistrohet me adresë emaili dhe të përdorë sistemin e autentikimit me dy faktorë.

Bashkëshorti italian duhet të jetë i regjistruar rregullisht në AIRE në territorin konsullor përkatës dhe, si rregull, të bashkëjetojë në të njëjtën adresë me kërkuesin. Nëse bashkëshortët kanë vendbanime të ndryshme për arsye pune, studimi të fëmijëve, trajtimi shëndetësor ose arsye të tjera të justifikuara, është e nevojshme të dokumentohen këto rrethana.

Ndër dokumentet kryesore përfshihen akti i lindjes, certifikatat penale të kërkuara, dokumenti i identitetit, akti i martesës i transkriptuar në regjistrat italianë, dëshmia e pagesës së kontributit prej 250 eurosh dhe, kur kërkohet, certifikata e gjuhës. Dokumentet shqiptare duhet të paraqiten në formën e kërkuar nga autoritetet italiane, me përkthim dhe legalizim ose apostilim kur është e nevojshme.

Një përjashtim që duhet përdorur vetëm kur ekzistojnë kushtet reale

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese ka korrigjuar një automatizëm që mund të prodhonte rezultate të padrejta, por nuk e ka hequr kushtin e gjuhës për shumicën e kërkuesve. Për këtë arsye, strategjia e duhur nuk është të kërkohet përjashtimi sa herë që provimi B1 duket i vështirë, por të përdoret ky instrument vetëm kur ekziston një pamundësi e rëndë, objektive dhe e dokumentueshme.

Për shumë familje shqiptaro-italiane kjo ndryshon konkretisht mundësinë për të përfunduar procedurën e shtetësisë, sidomos në rastin e personave të moshuar ose me probleme shëndetësore serioze. Në këto situata, dokumentacioni mjekësor dhe mënyra se si paraqitet juridikisht kërkesa mund të jenë vendimtare.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.