mercoledì 28 ottobre 2026

Sipas TAR Lazio: kush vendos për të drejtën e shtetësisë italiane të fëmijëve?

Jo çdo mosmarrëveshje mbi shtetësinë italiane duhet të shqyrtohet nga gjykata administrative. Në vendimin nr. 4681 të datës 13 mars 2026, TAR Lazio, Seksioni V-bis, sqaroi dallimin ndërmjet njohjes së një të drejte të parashikuar nga ligji dhe dhënies së shtetësisë përmes një vlerësimi diskrecional të administratës.

Çështja përpara gjykatës

Një organizatë kundërshtoi një qarkore të Ministrisë së Brendshme të datës 28 maj 2025 që jepte udhëzime mbi dispozitat e reja të shtetësisë të miratuara me ligjin nr. 74/2025. Debati përfshinte mënyrën e trajtimit të fëmijëve të mitur të huaj ose pa shtetësi, me një prind që është shtetas italian nga lindja, sipas kushteve të neneve 4, paragrafët 1-bis dhe 1-ter të ligjit nr. 91/1992.

Çfarë vendosi TAR-i?

Gjykata nuk zgjidhi themelin e kërkesave individuale të fëmijëve për shtetësi. Ajo deklaroi mungesën e juridiksionit administrativ, duke sqaruar se kur fitimi i shtetësisë varet nga verifikimi i kushteve ligjore, pa hapësirë për një zgjedhje diskrecionale të administratës, mosmarrëveshja lidhet me një të drejtë subjektive dhe i përket gjykatës së zakonshme. Klasifikimi varet nga objekti real i kërkesës, jo thjesht nga fakti që kundërshtohet formalisht një akt administrativ.

Pse ka rëndësi për familjet?

Familjet që përballen me mosmarrëveshje mbi fitimin e shtetësisë duhet së pari të identifikojnë bazën ligjore të kërkesës. Ndryshe nga natyralizimi sipas nenit 9 të ligjit nr. 91/1992, ku administrata gëzon një fushë vlerësimi, disa raste të fitimit të shtetësisë mbështeten te plotësimi i kushteve të përcaktuara nga ligji.

Kjo nuk nënkupton se çdo fëmijë me një prind italian e fiton shtetësinë automatikisht. Mund të kërkohen deklarimi i vullnetit dhe kushte të tjera të parashikuara nga dispozita konkrete. Prandaj duhet kontrolluar data e lindjes, statusi i prindërve, dokumentet e gjendjes civile, afatet dhe rregullat kalimtare që mund të zbatohen.

Veprimet praktike

Identifikoni saktë dispozitën mbi të cilën bazohet fitimi i shtetësisë.
Mblidhni certifikatat e lindjes, dokumentet e prindërve dhe provat e statusit të shtetësisë, duke kontrolluar nevojën e përkthimit apo legalizimit.
Ruani çdo përgjigje ose refuzim të autoritetit kompetent.
Para ngritjes së padisë, verifikoni nëse çështja i përket gjykatës së zakonshme apo asaj administrative, si dhe mjetin procedural përkatës.

Vendimi nr. 4681/2026 është i rëndësishëm pikërisht sepse zgjedhja e gjykatës kompetente është një pjesë thelbësore e mbrojtjes së të drejtave. Një padi e ngritur përpara juridiksionit të gabuar mund të shkaktojë vonesa dhe kosto të panevojshme.

Burimi gjyqësor: TAR Lazio, Seksioni V-bis, 13 mars 2026, vendimi nr. 4681, përmbledhja zyrtare nga drejtësia administrative italiane.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi pranë Gjykatës së Kasacionit në Itali
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë për çështjet e imigracionit
Lobbyist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian me numër 280782895721-36 për Migracionin dhe Azilin
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Artikulli është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas Gjykatës së Firences: kur mund të kundërshtohet refuzimi i rinovimit të lejes së qëndrimit për arsye familjare?

Rinovimi i lejes së qëndrimit për arsye familjare kërkon një vlerësim konkret të kushteve ligjore dhe të jetës familjare. Këtë e tregon vendimi nr. 1873, i depozituar më 31 maj 2025 nga Gjykata e Firences, Seksioni i Specializuar për Imigracionin. Rasti lidhet me një prind me lidhje familjare në Itali, të cilit i ishte refuzuar rinovimi i lejes.

Rasti i shqyrtuar nga gjykata

Personi kishte pasur më parë një leje qëndrimi për arsye familjare. Në procedurën pasuese kërkoi rinovimin duke u mbështetur te marrëdhënia me djalin e tij rezident në Itali. Questura kundërshtoi plotësimin e kushteve, veçanërisht varësinë ekonomike të prindit nga djali dhe dokumentacionin për gjendjen familjare e ekonomike në vendin e origjinës. Në proces u sqarua edhe se baza familjare e lejes së mëparshme nuk ishte identike me atë të kërkesës së mëvonshme; për këtë arsye nuk mund të merrej si e mirëqenë se kushtet e vlerësuara fillimisht mjaftonin automatikisht për kërkesën e re.

Çfarë vendosi Gjykata e Firences?

Gjykata pranoi padinë dhe anuloi refuzimin, duke urdhëruar rinovimin e lejes për arsye familjare. Ajo çmoi se në këtë rast provat e paraqitura ishin të mjaftueshme për kushtet e parashikuara në nenet 29 dhe 30 të dekretit legjislativ nr. 286/1998. Për varësinë ekonomike nga djali u morën në konsideratë jo vetëm dokumentet e punës dhe banimit, por edhe dëshmia e tij në gjykatë. Ligji, sipas arsyetimit të vendimit, nuk vendos një hierarki që lejon vetëm një lloj prove për këto rrethana.

Gjykata vlerësoi gjithashtu jetën familjare efektive, kohëzgjatjen e qëndrimit, lidhjet me Italinë, dobësimin e lidhjeve me vendin e origjinës dhe nenin 8 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Kjo nuk do të thotë se çdo prind i një personi që jeton në Itali ka automatikisht të drejtë për leje: rezultati varet nga lloji i lejes, kushtet e zbatueshme dhe provat e rastit konkret.

Çfarë duhet të përgatisë një familje?

Dokumentet që vërtetojnë lidhjen familjare dhe statusin e qëndrimit të personit të afërt në Itali.
Dokumentacionin mbi të ardhurat, punën, banesën dhe bashkëjetesën, kur janë të rëndësishme për bazën e kërkesës.
Provat e mbështetjes ekonomike të ofruar prindit, duke përfshirë transferta ose rrethana të tjera të dokumentueshme.
Provat e lidhjeve familjare reale dhe të vazhdueshme, duke mos ngatërruar thjesht regjistrimin në të njëjtën adresë me përmbushjen e çdo kushti ligjor.
Vendimin e refuzimit me datën e njoftimit, për të shqyrtuar në kohë mjetin e duhur gjyqësor.

Rëndësia praktike e vendimit

Në një çështje familjare është thelbësore të identifikohet se mbi cilin familjar dhe mbi cilën dispozitë mbështetet leja. Kur kjo bazë ndryshon, autoriteti mund të ketë nevojë të verifikojë kushte të tjera. Nga ana tjetër, një refuzim nuk duhet pranuar si përfundimtar pa analizuar dokumentet, mundësitë provuese dhe mbrojtjen e jetës familjare. Rasti i Firences tregon se edhe dëshmia dhe vlerësimi i përgjithshëm i fakteve mund të jenë vendimtare në proces.

Burimi gjyqësor: Tribunale ordinario di Firenze, Sezione specializzata in materia di immigrazione, sentenza nr. 1873, e depozituar më 31 maj 2025, R.G. 9159/2023, tekst i disponueshëm te Doctrine.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi pranë Gjykatës së Kasacionit në Itali
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e Imigracionit
Lobbyist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian me nr. 280782895721-36 në fushën e Migracionit dhe Azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Artikulli është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas gjykatës administrative italiane: vlerësimi individual në refuzimin e lejes së qëndrimit

Sipas TAR Parma: a mund të kërkohet kthimi i lejes sezonale në leje pune pasi ka skaduar titulli?

Kalimi nga puna sezonale në punë jo sezonale është një mundësi që lidhet ngushtë me kushtet e qëndrimit dhe me marrëdhënien e punës. Çështja bëhet më e vështirë kur leja sezonale ka skaduar përpara paraqitjes së kërkesës për konvertim. TAR Emilia-Romagna, Parma, seksioni I, vendimi nr. 301/2024, është një prej vendimeve që janë përfshirë në një përmbledhje zyrtare të jurisprudencës pikërisht për këtë problem.

Parimi i vendimit

Sipas analizës së botuar në një dokument institucional të drejtësisë administrative, vendimi i TAR Parma nr. 301/2024 i është bashkuar një orientimi që nuk e konsideron skadimin e titullit si pengesë automatike për konvertimin e lejes sezonale. Argumenti kryesor është se, në atë kuadër normativ, mungon një afat shprehimisht përjashtues për kërkesën e konvertimit. Kjo qasje thekson gjithashtu nevojën për të vlerësuar kushtet materiale për lejen e kërkuar dhe rrethanat e paraqitura gjatë procedurës.

Një çështje mbi të cilën jurisprudenca nuk është njëzëri

Nuk do të ishte e saktë të thuhej se çdo kërkesë e vonuar duhet të pranohet. Përmbledhja institucionale përmend edhe vendime që kërkojnë vlefshmërinë e titullit në momentin e konvertimit. Për më tepër, TAR Lombardia, Brescia, me vendimin nr. 701 të 20 majit 2026, ka ndjekur një interpretim më të rreptë për paraqitjen e kërkesës brenda vlefshmërisë së lejes. Kështu, jurisprudenca e mëparshme e TAR Parma duhet lexuar bashkë me vendimet pasuese dhe me legjislacionin e zbatueshëm, jo si garanci e një rezultati.

Çfarë duhet të provojë punonjësi?

Së pari, është e rëndësishme të ruhet leja sezonale, edhe nëse ka skaduar, bashkë me provat për datën e kërkesës. Duhet të shqyrtohen kontrata e punës, dokumentet e punësimit, komunikimet me punëdhënësin, të ardhurat dhe aktet e Prefekturës apo Questurës. Rëndësi ka edhe dallimi midis konvertimit të titullit ekzistues dhe paraqitjes së një kërkese të re me bazë tjetër ligjore.

Kur kërkesa është ende në shqyrtim, dokumentet për punësim të qëndrueshëm duhen paraqitur në kohë. Megjithatë, një kontratë pune nuk e zgjidh vetvetiu problemin juridik të skadimit të titullit. Duhet parë saktësisht nëse administrata kundërshton kohën e kërkesës, mungesën e kushteve të punës apo një element tjetër.

Po nëse Questura e refuzon?

Pas marrjes së vendimit negativ, kontrolloni datën e njoftimit, arsyetimin dhe dokumentet mbi të cilat mbështetet. Avokati mund të vlerësojë nëse ka kuptim të mbështetet te orientimi i TAR Parma dhe vendimet e ngjashme, duke trajtuar shprehimisht edhe jurisprudencën e kundërt. Afatet dhe mjeti i ankimit nuk duhet të supozohen pa shqyrtuar aktin konkret.

Përfundimi praktik

Vendimi nr. 301/2024 shërben për të kuptuar pse një pjesë e gjykatave kanë refuzuar ta konsiderojnë skadimin e lejes si pengesë absolute. Por strategjia më e sigurt mbetet paraqitja e kërkesës gjatë vlefshmërisë së lejes, sa herë që kjo është e mundur, dhe përgatitja e një dosjeje të plotë. Në rastet e vonuara, çështja kërkon analizë individuale të ligjit dhe të orientimeve gjyqësore, përfshirë ato të kundërta.

Vendimi kryesor: TAR Emilia-Romagna, Parma, seksioni I, nr. 301/2024. Burimi institucional: Relazione e drejtësisë administrative, faqe 16, mbi orientimet e ndryshme të konvertimit. Për orientimin e mëvonshëm: TAR Lombardia–Brescia nr. 701/2026. Teksti integral i vendimit nr. 301/2024 nuk është verifikuar drejtpërdrejt; përshkruhet vetëm parimi i dokumentuar nga burimi institucional.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi në Gjykatën e Kasacionit
I regjistruar në Regjistrin e përfaqësuesve të interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë për çështjet e imigracionit
Lobbyist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës të Bashkimit Evropian nr. 280782895721-36 për Migracionin dhe Azilin
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

martedì 27 ottobre 2026

Sipas TAR Lombardia: procedura e lejes së qëndrimit dhe detyrimi për një vendim të arsyetuar

Sipas TAR Salerno: pas përfundimit të procedurës së legalizimit të punës, leja e qëndrimit i nënshtrohet rregullave të zakonshme

Një punonjës i huaj mund të ketë kaluar procedurën e legalizimit të punës së parregullt të vitit 2020, por të vazhdojë të presë lëshimin e lejes së qëndrimit. A duhet trajtuar kjo fazë si një procedurë pa afate? TAR Campania, Salerno, seksioni III, në vendimin nr. 1307 të 6 qershorit 2023, ka dhënë një orientim të qartë për marrëdhënien mes legalizimit të punës dhe lëshimit të dokumentit të qëndrimit.

Çfarë përcaktoi gjykata?

Sipas përmbledhjes zyrtare të vendimit, procedura e legalizimit të punës së parregullt sipas nenit 103 të dekretligjit nr. 34/2020 shërben për të arritur lëshimin e lejes së qëndrimit për punë të varur. Pasi kjo procedurë përfundon, për fazën e lëshimit të lejes zbatohen rregullat e zakonshme të dekretit legjislativ nr. 286/1998. Kjo do të thotë se procedura e jashtëzakonshme e legalizimit nuk e vendos pafundësisht jashtë rregullave të zakonshme çështjen e lejes së qëndrimit.

Gjykata ka specifikuar se afati për përfundimin e procedurës së lëshimit të lejes së qëndrimit për punë të varur është 60 ditë sipas nenit 5, paragrafi 9, të tekstit unik të imigracionit, i llogaritur nga dita kur kërkuesi është nënshtruar marrjes së gjurmëve dhe të të dhënave fotodaktiloskopike. Kjo pikë ka vlerë praktike sepse afati nuk llogaritet domosdoshmërisht nga dita e dorëzimit të kërkesës së legalizimit.

Dokumentet që duhen kontrolluar

Është e rëndësishme të dallohen tre momente: paraqitja e kërkesës për legalizim, përfundimi i kësaj procedure dhe marrja e gjurmëve nga Questura për lëshimin e lejes. Duhet të ruhen dokumenti i legalizimit, çdo komunikim nga Sportello Unico per l'Immigrazione, dokumentet e marrëdhënies së punës, ftesa për paraqitje dhe dëshmia e datës së marrjes së gjurmëve. Një konfirmim verbal nuk e zëvendëson provën e datës.

Çfarë ndodh nëse Questura vonon?

Kalimi i afatit prej 60 ditësh nuk do të thotë se leja është lëshuar në heshtje dhe as që një kartë fizike konsiderohet automatikisht e prodhuar. Megjithatë, ky afat mund të jetë një pikë referimi e rëndësishme për një kërkesë me shkrim për përfundimin e procedurës dhe për të shqyrtuar mjetet e mbrojtjes kundër mosveprimit, sipas natyrës së çështjes dhe kompetencës gjyqësore.

Përpara një veprimi gjyqësor duhet vërtetuar nëse procedura e legalizimit ka përfunduar realisht, nëse Questura ka kërkuar dokumente të tjera dhe nëse ekziston një vendim përfundimtar ose vetëm një vonesë. Çdo situatë kërkon verifikim të veçantë; vendimi i TAR Salerno nuk i heq administratës kompetencën për të shqyrtuar kushtet e lejes.

Një dallim që shmang gabimet

Afati administrativ prej 60 ditësh për të përfunduar procedurën nuk është afati i kërkuesit për të paraqitur një kërkesë të re. As ky vendim nuk e zgjidh vetvetiu vlefshmërinë e lejes së përkohshme, të drejtën për punë gjatë pritjes ose rastet kur ka një refuzim: këto probleme varen nga dokumentacioni dhe dispozitat e veçanta që zbatohen.

Përfundimi praktik

Vendimi ndihmon personat që kanë përfunduar legalizimin, por presin lejen: duhet të identifikojnë saktë datën e marrjes së gjurmëve dhe të dokumentojnë kronologjinë e procedurës. Një kërkesë e argumentuar për përfundimin e procedurës është më e dobishme sesa një ankesë e përgjithshme për vonesë pa dokumente.

Vendimi: TAR Campania – Salerno, seksioni III, 6 qershor 2023, nr. 1307, kryesues Russo, relatore Bello. Përmbledhja zyrtare e jurisprudencës së drejtësisë administrative. Artikulli bazohet në parimin e botuar nga burimi institucional, pa shtuar fakte të paverifikuara të çështjes.

Sipas gjykatës administrative italiane: dokumentet e punës dhe vlerësimi i rinovimit të lejes së qëndrimit

Sipas TAR Pescara: çfarë peshe kanë precedentët policorë në një çështje të lejes së qëndrimit?

Kur një qytetar i huaj përballet me një masë administrative për lejen e qëndrimit, dokumentet e policisë dhe zhvillimet e një çështjeje penale mund të marrin rëndësi. TAR Abruzzo, Pescara, me urdhrin nr. 200 të 14 tetorit 2024, trajtoi rrezikshmërinë e personit në kuadër të një mosmarrëveshjeje mbi lejen e qëndrimit. Vendimi është një shembull konkret i rëndësisë së shqyrtimit të të dhënave që administrata konsideron në procedurë.

Çfarë thuhet në burimin gjyqësor?

Në raportin zyrtar të TAR Pescara për hapjen e vitit gjyqësor 2025, urdhri nr. 200/2024 përmblidhet me parimin se precedentët policorë dhe akuzat e mundshme penale mund të përbëjnë tregues të rrezikshmërisë së personit; në rastin konkret, tërheqja e kallëzimit nga bashkëshortja nuk u konsiderua rrethanë që e ndryshonte këtë vlerësim. Kjo është përmbajtja e përmbledhjes institucionale, jo një deklarim se çdo kallëzim policor ka gjithmonë efekt pengues.

Pse tërheqja e kallëzimit nuk zgjidh automatikisht problemin?

Tërheqja e një kallëzimi dhe vlerësimi administrativ i rrezikshmërisë u përkasin planeve juridike të ndryshme. Procedura penale mund të ketë zhvillime që duhen provuar me dokumente, por administrata mund të shqyrtojë edhe fakte të tjera për aq sa ligji i lejon. Për këtë arsye, një deklaratë e familjarit ose një dokument që provon tërheqjen e kallëzimit mund të jetë i rëndësishëm, pa përbërë domosdoshmërisht provë përfundimtare për çdo aspekt të lejes së qëndrimit.

Si duhet të veprojë i interesuari?

Hapi i parë është marrja e vendimit të plotë të Questurës dhe, kur është e ligjshme dhe e mundshme, njohja e akteve që mbështesin vlerësimin negativ. Duhet përcaktuar nëse bëhet fjalë për hetime, akuza, dënime ose vetëm shënime policore. Këto kategori nuk janë të barabarta juridikisht. Avokati duhet të rindërtojë kronologjinë, lidhjet familjare, kohëzgjatjen e qëndrimit dhe elemente të tjera individuale që ligji kërkon të peshohen në procedurën e caktuar.

Po aq e rëndësishme është të kontrollohet nëse vendimi administrativ shpjegon pse faktet e përmendura kanë rëndësi për situatën konkrete. Një masë e mbështetur në rrethana të përgjithshme dhe një masë me dokumentacion të qartë kërkojnë strategji mbrojtjeje të ndryshme.

Çfarë nuk provon urdhri?

Urdhri i vitit 2024 është një vendim i trajtuar në raportin vjetor dhe nuk duhet paraqitur si një rregull i përgjithshëm që zëvendëson të gjitha garancitë ligjore. Përmbledhja nuk jep një analizë të plotë të çdo rrethane faktike; për këtë arsye nuk mund të nxirret përfundimi se çdo person ndaj të cilit ekziston një kallëzim duhet të humbasë lejen e qëndrimit. Përfundimi për një rast tjetër kërkon leximin e normës përkatëse dhe të dosjes së vet.

Rëndësia praktike

Nëse ka ardhur një njoftim për arsye penguese ose një refuzim, mos u mjaftoni me një dokument të vetëm që dëshmon tërheqjen e kallëzimit. Shqyrtoni të gjithë motivimin dhe mjetet e reagimit procedural. Afatet dhe juridiksioni për ankimin duhen kontrolluar mbi vendimin konkret. Vlerësimi i rrezikshmërisë duhet trajtuar me dokumente, argumente juridike dhe dallim të qartë midis fakteve penale dhe pasojave administrative.

Burimi: TAR Abruzzo – Pescara, urdhri nr. 200, 14 tetor 2024, relatore Giardino. Raporti zyrtar i TAR Pescara për hapjen e vitit gjyqësor 2025, përmbledhja e urdhrit. Teksti integral i urdhrit nuk është verifikuar; artikulli kufizohet në parimin e publikuar nga gjykata.

lunedì 26 ottobre 2026

Sipas TAR Lazio: të ardhurat për shtetësinë italiane duhet të ekzistojnë që në momentin e aplikimit

Marrja e shtetësisë italiane përmes natyralizimit nuk varet vetëm nga vitet e qëndrimit. Një nga elementet që administrata shqyrton është edhe gjendja ekonomike e aplikantit. TAR Lazio, Romë, seksioni V-bis, në vendimin nr. 14163 të 25 shtatorit 2023, ka shpjeguar rëndësinë e kriterit të të ardhurave dhe periudhës në të cilën ai duhet të jetë plotësuar.

Çfarë ka thënë gjykata?

Sipas parimit të publikuar në portalin zyrtar të drejtësisë administrative, të ardhurat e mjaftueshme janë një kusht thelbësor për dhënien e shtetësisë me natyralizim. Gjykata ka arsyetuar se vlerësimi ekonomik lidhet si me aftësinë për të siguruar jetesën, ashtu edhe me pjesëmarrjen në jetën ekonomike e shoqërore të vendit.

Një pjesë veçanërisht e rëndësishme e vendimit lidhet me kohën: mundësia për të paraqitur përmirësime të mëvonshme të gjendjes ekonomike nuk do të thotë se kërkesa mund të depozitohet pa plotësuar ende kushtin, duke shpresuar se të ardhurat do të rriten gjatë procedurës. Sipas këtij vendimi, kushti duhet të ekzistojë që në çastin e paraqitjes dhe të ruhet deri në vendimmarrje.

Pse nuk mjafton vetëm një kontratë pune?

Kontrata e punës mund të jetë dokument i rëndësishëm, por ajo nuk provon domosdoshmërisht të ardhurat reale të deklaruara gjatë periudhës përkatëse. Prandaj duhet kontrolluar dokumentacioni tatimor, periudhat e punësimit dhe kriteret ligjore që zbatohen për kategorinë konkrete të aplikantit. Një pagë e rritur pas aplikimit nuk e zëvendëson automatikisht mungesën e të ardhurave të kërkuara në momentin fillestar.

Duhet bërë kujdes të mos ngatërrohen kushtet e shtetësisë për natyralizim sipas nenit 9 të ligjit nr. 91/1992 me mënyra të tjera të fitimit të shtetësisë, si p.sh. procedurat e bazuara në martesë ose prejardhje, të cilat kanë rregulla të veçanta.

Kontrollet para paraqitjes së kërkesës

Para dorëzimit, aplikanti duhet të rindërtojë vitet tatimore që kanë rëndësi për procedurën dhe të verifikojë dokumentet që vërtetojnë të ardhurat. Është e dobishme të kontrollohet nëse të dhënat e deklaratave tatimore përputhen me marrëdhëniet e punës dhe me dokumentet e paraqitura. Në situata familjare, duhet shqyrtuar konkretisht se cilat të ardhura mund të merren parasysh sipas rregullave përkatëse, pa supozuar se çdo shumë e fituar nga një familjar llogaritet automatikisht.

Nëse vjen një njoftim paraprak refuzimi

Kur administrata komunikon arsye penguese, përgjigjja duhet të trajtojë saktësisht vitet dhe shumën e kundërshtuar. Dokumente të lëna jashtë ose gabime në të dhënat e administratës mund të kërkojnë sqarim. Megjithatë, parashtrimi i një rroge të re nuk zgjidh vetvetiu mungesën e kushtit në kohën kur është paraqitur kërkesa. Nëse më pas lëshohet vendim refuzimi, duhet të kontrollohen afatet dhe mjetet e ankimit të zbatueshme.

Çfarë mëson ky vendim?

Planifikimi i kërkesës për shtetësi duhet të fillojë përpara dorëzimit. Të ardhurat, dokumentet tatimore dhe vazhdimësia e kushteve duhen analizuar me kujdes. Vendimi i TAR Lazio nuk tregon se çdo ndryshim ekonomik i mëvonshëm është i parëndësishëm; ai vendos kufirin që një kusht i munguar në fillim nuk mund të konsiderohet automatikisht i përmbushur vetëm sepse plotësohet më vonë.

Vendimi: TAR Lazio, Romë, seksioni V-bis, 25 shtator 2023, nr. 14163, kryetare dhe relatore Rizzetto. Burimi zyrtar: Giustizia amministrativa – përmbledhje e jurisprudencës mbi kriterin e të ardhurave. Komenti bazohet në parimet e verifikuara në përmbledhjen institucionale.

Sipas TAR Bari: nëse refuzohet leja për shkak të SIS-it, duhet të bëhen të njohura arsyet e sinjalizimit

Një shënim në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS) mund të sjellë pasoja serioze për hyrjen dhe qëndrimin në Itali. Por qytetari duhet të ketë mundësi të kuptojë se nga vjen sinjalizimi dhe cilat fakte e kanë shkaktuar. Për këtë çështje është shprehur Gjykata Administrative Rajonale e Pulias, Bari, seksioni III, në vendimin nr. 752, datë 19 prill 2012.

Parimi i vendimit

Sipas parimit të përmbledhur në botimin zyrtar të jurisprudencës administrative, kur administrata italiane mbështet refuzimin e lejes së qëndrimit te një sinjalizim në SIS, ajo duhet të bëjë të njohur origjinën e sinjalizimit dhe ngjarjen konkrete që e ka shkaktuar. Vetëm kështu personi mund të kundërshtojë, ndër të tjera, nëse sinjalizimi i referohet vërtet atij.

Vendimi duhet lexuar në kontekstin e kuadrit ligjor në fuqi në kohën e tij. Në atë periudhë jurisprudenca pranonte një peshë veçanërisht të madhe penguese të sinjalizimit, me përjashtime të kufizuara. Nuk duhet nxjerrë përfundimi se ky rregull historik vazhdon pa ndryshime në çdo procedurë sot: legjislacioni i BE-së mbi SIS-in dhe vendimet e mëvonshme kërkojnë verifikimin e llojit të sinjalizimit dhe të procedurës konkrete.

Pse është i rëndësishëm për qytetarët shqiptarë?

Personi mund të zbulojë ekzistencën e një sinjalizimi gjatë kërkesës për vizë, gjatë kontrollit në kufi ose në procedurën për lejen e qëndrimit. Mirëpo këto janë procedura të ndryshme dhe nuk kanë domosdoshmërisht të njëjtin rezultat ligjor. Një refuzim vize, një refuzim hyrjeje dhe një refuzim lejeje qëndrimi kërkojnë shqyrtim të veçantë të vendimit dhe të arsyeve të tij.

Çfarë dokumentesh duhen siguruar?

Së pari, kërkoni kopjen e plotë të vendimit të refuzimit, si dhe dokumentet mbi të cilat ai mbështetet, sipas rregullave përkatëse të qasjes në dokumente. Identifikoni shtetin që ka futur sinjalizimin në SIS dhe llojin e tij. Nëse ka gabim identiteti, të dhëna të pasakta ose një sinjalizim që nuk duhet të vazhdojë, mund të shqyrtohet ushtrimi i të drejtave të qasjes, korrigjimit apo fshirjes sipas rregullave të SIS-it, përmes autoriteteve kompetente.

Gjithashtu mund të shqyrtohet ankimi kundër vendimit italian, kur ekzistojnë shkaqe ligjore për kundërshtim. Kërkesa për korrigjim ose fshirje të të dhënave dhe ankimi ndaj refuzimit të lejes nuk janë e njëjta procedurë. Afatet, autoriteti përgjegjës dhe kompetenca gjyqësore duhen kontrolluar rast pas rasti.

Çfarë ndryshoi në vitet e mëvonshme?

Një vendim i vjetër mund të shpjegojë të drejtën për të kuptuar akuzën administrative, por nuk mjafton vetë për të përcaktuar zgjidhjen aktuale. Për shembull, Gjykata Kushtetuese italiane, me vendimin nr. 6 të 22 janarit 2026, ka trajtuar posaçërisht pengesën automatike nga SIS-i në procedurat e legalizimit të punës të vitit 2020, për rastet kur sinjalizimi lidhej vetëm me mosrespektimin e rregullave të hyrjes ose të qëndrimit. Ky zhvillim nuk e zëvendëson analizën individuale për një vizë ose leje tjetër.

Burimi gjyqësor: TAR Puglia, Bari, seksioni III, vendimi nr. 752, 19 prill 2012, kryesues Morea, relatore Adamo. Parimi është botuar në Observatorin zyrtar të jurisprudencës administrative. Për zhvillimin kushtetues të vitit 2026 shih njoftimin zyrtar. Teksti integral i vendimit të vitit 2012 nuk është verifikuar nga një lidhje publike funksionale; paraqitet vetëm parimi i publikuar në përmbledhjen zyrtare.