Avokat për Imigracionin

martedì 8 settembre 2026

Karta Blu e BE-së në Itali: hyrje jashtë kuotave, nulla osta brenda 30 ditësh dhe kontratë digjitale

Për shtetasit shqiptarë me arsim të lartë ose përvojë profesionale të kualifikuar, Karta Blu e BE-së mund të jetë një nga rrugët më të rëndësishme për të hyrë dhe punuar ligjërisht në Itali. Avantazhi kryesor është se kjo procedurë zhvillohet jashtë kuotave të Dekretit të Flukseve: nuk kërkohet të pritet një “click day” dhe nuk varet nga numri i vendeve të rezervuara për hyrjet e zakonshme për punë.

Një kanal i veçantë për punë të kualifikuar

Karta Blu e BE-së rregullohet në Itali nga neni 27-quater i Dekretit Legjislativ nr. 286/1998. Ajo është menduar për shtetas të vendeve jashtë Bashkimit Evropian që do të kryejnë një aktivitet pune të varur me nivel të lartë kualifikimi.

Për një shtetas shqiptar kjo do të thotë se ekziston një rrugë ligjore alternative ndaj Dekretit të Flukseve, veçanërisht e rëndësishme për profesionistët që disponojnë një diplomë universitare, një kualifikim të avancuar ose një përvojë profesionale të konsiderueshme në sektorë të specializuar.

Ligji parashikon disa mënyra alternative për të provuar kualifikimin. Mund të përdoret një titull i arsimit të lartë ose një kualifikim profesional pas arsimit të mesëm me kohëzgjatje të paktën trevjeçare. Në profesione të rregulluara duhet të plotësohen edhe kushtet e posaçme për njohjen e kualifikimit profesional. Në raste të tjera mund të vlerësohet përvoja profesionale: në përgjithësi kërkohen të paktën pesë vjet përvojë të nivelit të krahasueshëm me arsimin e lartë, ndërsa për disa drejtues dhe specialistë të teknologjisë së informacionit dhe komunikimit mund të mjaftojnë tre vjet përvojë relevante të fituar gjatë shtatë viteve të fundit.

Nuk mjafton diploma: duhet një ofertë reale pune

Karta Blu nuk është një leje që kërkohet thjesht sepse një person ka një diplomë. Procedura lidhet me një punë konkrete në Itali. Punëdhënësi duhet të paraqesë pranë Sportello Unico per l’Immigrazione një kërkesë për nulla osta dhe duhet të ekzistojë një kontratë pune ose një ofertë pune detyruese me kohëzgjatje të paktën gjashtë muaj.

Puna e ofruar duhet të jetë në përputhje me nivelin e kualifikimit të deklaruar. Edhe paga ka rëndësi juridike: ajo nuk mund të jetë më e ulët se paga e parashikuar nga kontratat kolektive kombëtare të zbatueshme dhe, në çdo rast, duhet të respektojë pragun e përcaktuar nga legjislacioni për punët e kualifikuara.

Për titujt e studimit të marrë në Shqipëri, në praktikë është thelbësore të përgatitet dokumentacioni që lejon administratën italiane të verifikojë autenticitetin dhe nivelin e diplomës. Prefekturat kërkojnë zakonisht dokumentacionin e njohjes së titullit, si deklarata e vlerës ose dokumentacioni i krahasueshmërisë dhe autenticitetit sipas rastit. Një dosje e paplotë në këtë pikë mund ta ngadalësojë ose bllokojë procedurën.

Nulla osta: afati është ulur në 30 ditë

Një nga ndryshimet më të rëndësishme të viteve të fundit është përshpejtimi i procedurës. Me Ligjin nr. 182 të 2 dhjetorit 2025, në fuqi nga 18 dhjetori 2025, afati maksimal për lëshimin e nulla osta për punëtorët me kualifikim të lartë është ulur nga 90 në 30 ditë.

Kjo është një ndryshim me rëndësi të drejtpërdrejtë praktike. Një kompani italiane që dëshiron të punësojë një profesionist shqiptar nuk duhet të presë mekanizmat periodikë të Dekretit të Flukseve dhe, nëse dokumentacioni është i rregullt, procedura e autorizimit duhet të zhvillohet sipas një afati ligjor shumë më të shkurtër.

Afati prej 30 ditësh nuk do të thotë megjithatë se çdo praktikë përfundon automatikisht brenda një muaji. Kërkesa për plotësime dokumentare, verifikimet mbi punëdhënësin, titullin profesional ose kushtet e kontratës mund të ndikojnë në kohëzgjatjen reale të procedurës. Për këtë arsye është veçanërisht e rëndësishme që dokumentet të përgatiten saktë që në fillim.

Nga qershori 2026 kontrata e qëndrimit mund të nënshkruhet digjitalisht

Ka edhe një risi procedurale të vitit 2026. Nga 19 qershori 2026 Portali i Shërbimeve i Ministrisë së Brendshme lejon përdorimin e funksionit digjital edhe për kontratat e qëndrimit që lidhen me hyrjet për Kartën Blu të BE-së.

Pas mbërritjes së punëtorit në Itali, punëdhënësi duhet të regjistrojë të dhënat e hyrjes në portal dhe të përfundojë procedurën e kontratës së qëndrimit. Dokumenti mund të nënshkruhet digjitalisht; mbetet gjithashtu e mundur firma autografe e punëtorit sipas rregullave të parashikuara. Dokumentacioni duhet të transmetohet telematikisht te Sportello Unico brenda afatit të parashikuar, në mënyrë që të vazhdohet më pas me procedurën për lejen e qëndrimit.

Kjo digjitalizim nuk ndryshon kushtet për të marrë Kartën Blu, por e bën më të rëndësishme koordinimin ndërmjet punëdhënësit dhe punëtorit. Pas hyrjes në Itali nuk duhet menduar se procedura ka përfunduar: janë ende të nevojshme veprimet administrative për kontratën e qëndrimit dhe për kërkesën e lejes së qëndrimit pranë Questura-s.

A mund të ndryshohet punëdhënësi?

Gjatë 12 muajve të parë të punësimit të rregullt në Itali, Karta Blu mbetet e lidhur me aktivitetin me kualifikim të lartë. Ndryshimi i punëdhënësit është i mundur, por i nënshtrohet rregullave dhe kontrolleve të parashikuara nga neni 27-quater. Kjo do të thotë se nuk është e këshillueshme të ndërpritet marrëdhënia e parë e punës dhe të fillohet menjëherë një tjetër pa verifikuar më parë procedurën që duhet ndjekur.

Nga ana tjetër, humbja e punës nuk sjell automatikisht revokimin e Kartës Blu. Ligji italian zbaton edhe për këta punëtorë parimin sipas të cilit humbja e vendit të punës nuk është, në vetvete, arsye e menjëhershme për humbjen e lejes së qëndrimit. Kjo mbrojtje është veçanërisht e rëndësishme për një profesionist që, pasi ka hyrë rregullisht në Itali, duhet të kërkojë një punë të re.

Një mundësi që duhet vlerësuar para Dekretit të Flukseve

Për shumë shtetas shqiptarë të kualifikuar, pyetja e parë nuk duhet të jetë domosdoshmërisht “kur hapet Dekreti i Flukseve?”. Nëse ekziston një ofertë pune e kualifikuar dhe plotësohen kushtet profesionale, Karta Blu e BE-së mund të jetë një rrugë më e përshtatshme, sepse funksionon jashtë kuotave dhe është menduar pikërisht për të lehtësuar tërheqjen e profesionistëve nga vendet e treta.

Para paraqitjes së kërkesës duhet kontrolluar me kujdes natyra e punës, niveli i pagës, kohëzgjatja e ofertës, dokumentet shqiptare të arsimit ose të përvojës profesionale dhe mënyra e njohjes së tyre në Itali. Në këtë procedurë, dallimi ndërmjet një dosjeje të përgatitur mirë dhe një dosjeje të improvizuar mund të jetë vendimtar.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Assegno sociale 2026 për shtetasit shqiptarë: leja afatgjatë mbetet kusht dhe mbi 29 ditë jashtë Italisë sjell pezullimin

Për shumë shtetas shqiptarë që kanë jetuar prej vitesh në Itali, “assegno sociale” përbën një mbështetje ekonomike të rëndësishme në moshën e tretë. Në vitin 2026, megjithatë, rregullat mbeten të rrepta: për shtetasit jo-BE nuk mjafton të kesh një leje qëndrimi të zakonshme dhe as vetëm shumë vite banimi në Itali. Kërkohet, si rregull, leja e qëndrimit BE për qëndruesit afatgjatë, së bashku me të paktën dhjetë vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali. Gjykata Kushtetuese italiane, me vendimin nr. 141 të depozituar më 20 korrik 2026, ka konfirmuar se ky kusht nuk bie ndesh me parimin evropian të trajtimit të barabartë.

Çfarë është “assegno sociale”

“Assegno sociale” është një përfitim ekonomik me natyrë asistenciale, i paguar nga INPS për personat që kanë arritur moshën e parashikuar nga ligji dhe ndodhen në kushte ekonomike të pamjaftueshme. Nuk është pension i bazuar në kontribute pune dhe, për këtë arsye, fakti që një person ka punuar pak ose aspak në Itali nuk e përjashton automatikisht nga kjo masë, por duhet të plotësohen të gjitha kushtet e tjera të parashikuara nga ligji.

Për vitin 2026, mosha minimale është 67 vjeç. Shuma bazë është 546,24 euro në muaj për 13 muaj, pra 7.101,12 euro në vit, ndërsa shuma konkrete mund të reduktohet në varësi të të ardhurave personale ose, kur kërkuesi është i martuar, të të ardhurave të çiftit.

Për shtetasit shqiptarë nuk mjafton një leje qëndrimi e zakonshme

Pika më e rëndësishme për shtetasit shqiptarë është se, si qytetarë të një shteti jashtë Bashkimit Evropian, përfitimi kërkon në mënyrë të veçantë posedimin e lejes së qëndrimit BE për qëndruesit afatgjatë. Një leje për punë, familje, pritje punësimi ose një tjetër leje e zakonshme, edhe kur është e vlefshme dhe është rinovuar prej shumë vitesh, nuk është në vetvete e mjaftueshme për të fituar të drejtën ndaj “assegno sociale”.

Kjo çështje ka qenë objekt i një debati të rëndësishëm gjyqësor. Me vendimin nr. 141/2026, Gjykata Kushtetuese ka deklaruar të pabazuara kundërshtimet ndaj rregullit që e lidh përfitimin, për qytetarët jo-BE, me posedimin e lejes BE për qëndruesit afatgjatë. Në praktikë, pas këtij vendimi, nuk është e saktë të mendohet se një leje e zakonshme mund të konsiderohet automatikisht e barasvlershme vetëm sepse personi ka jetuar prej shumë vitesh në Itali.

Leja afatgjatë dhe dhjetë vjet qëndrim janë dy kushte të ndryshme

Një gabim i shpeshtë është të mendohet se posedimi i lejes BE për qëndruesit afatgjatë e zgjidh automatikisht edhe çështjen e kohëzgjatjes së qëndrimit. Nuk është kështu. Për “assegno sociale” duhet të ekzistojnë njëkohësisht edhe kushtet e përgjithshme të përfitimit, mes të cilave është kërkesa për të paktën dhjetë vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali.

Kjo do të thotë se një person mund të ketë marrë lejen afatgjatë pas plotësimit të kushteve të saj, por të mos ketë ende arritur dhjetë vitet e kërkuara për “assegno sociale”. Para paraqitjes së kërkesës është prandaj e nevojshme të kontrollohet me kujdes historia e qëndrimit, regjistrimi anagrafik dhe dokumentacioni që provon vazhdimësinë e pranisë së ligjshme në Itali.

Kufijtë e të ardhurave në vitin 2026

Për vitin 2026, kërkuesi i pamartuar duhet të ketë të ardhura vjetore nën 7.101,12 euro. Për personin e martuar, kufiri i përgjithshëm i të ardhurave të çiftit është 14.202,24 euro. Në varësi të nivelit real të të ardhurave, përfitimi mund të paguhet në masë të plotë ose të reduktuar.

INPS merr në konsideratë kategori të ndryshme të ardhurash dhe jo vetëm pagat ose pensionet italiane. Mund të kenë rëndësi edhe pensionet e paguara nga shtete të huaja dhe përfitime të tjera me karakter të vazhdueshëm. Për një qytetar shqiptar që merr një pension ose një pagesë periodike nga Shqipëria, ky element duhet të deklarohet dhe të vlerësohet saktësisht.

Kujdes me qëndrimet e gjata në Shqipëri

Një nga aspektet më praktike, dhe shpesh më pak të njohura, lidhet me udhëtimet jashtë Italisë. “Assegno sociale” nuk është një përfitim i eksportueshëm jashtë vendit dhe kërkon rezidencë efektive në Itali. Sipas rregullave të INPS, nëse përfituesi qëndron jashtë territorit italian për më shumë se 29 ditë të vazhdueshme, pagesa pezullohet nga momenti i largimit. Nëse pezullimi vazhdon për më shumë se një vit, përfitimi revokohet.

Kjo rregull ka pasoja të drejtpërdrejta për shumë pensionistë shqiptarë që kalojnë periudha të gjata në Shqipëri. Posedimi i një banese ose i një familjeje në Itali nuk mjafton për të neutralizuar automatikisht efektet e një mungese të zgjatur: për këtë masë ligji kërkon që rezidenca në Itali të jetë reale dhe jo vetëm formale.

Përjashtimet që duhen dalluar

Rregulli mbi lejen BE për qëndruesit afatgjatë nuk zbatohet në të njëjtën mënyrë për çdo kategori të huaji. INPS përfshin ndër përfituesit edhe personat me status refugjati ose me mbrojtje plotësuese, të cilët kanë një bazë juridike të ndryshme. Prandaj, para se të konkludohet se një kërkesë është e pamundur, duhet gjithmonë të identifikohet saktësisht lloji i statusit ose i lejes së qëndrimit të personit.

Çfarë duhet kontrolluar para kërkesës

Për një shtetas shqiptar që i afrohet moshës 67 vjeç, kontrolli duhet të fillojë përpara se të paraqitet kërkesa në INPS. Duhet verifikuar nëse ekziston leja BE për qëndruesit afatgjatë, nëse dhjetë vitet e qëndrimit të ligjshëm dhe të pandërprerë mund të dokumentohen, nëse rezidenca aktuale në Itali është efektive dhe nëse të ardhurat personale ose familjare qëndrojnë nën kufijtë e vitit 2026.

Nëse mungon leja afatgjatë, është e rëndësishme të vlerësohet paraprakisht nëse plotësohen kushtet për ta kërkuar atë. Refuzimi i një kërkese për “assegno sociale” të paraqitur pa titullin e duhur të qëndrimit mund të shmanget me një kontroll juridik të situatës para se të aktivizohet procedura previdenciale.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese i korrikut 2026 e bën kuadrin më të qartë: për qytetarët jo-BE, integrimi i qëndrueshëm juridik në Itali, i shprehur përmes statusit të qëndruesit afatgjatë, vazhdon të ketë një rol vendimtar edhe në aksesin ndaj kësaj mase asistenciale. Për këtë arsye, dokumenti i qëndrimit nuk është një formalitet dytësor, por një element që mund të përcaktojë vetë ekzistencën e së drejtës.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Kur prindi merr shtetësinë italiane: fëmija i mitur duhet të ketë dy vjet rezidencë në Itali

Kur një prind shqiptar fiton shtetësinë italiane, është e gabuar të mendohet se fëmija i mitur bëhet gjithmonë automatikisht italian. Pas reformës së vitit 2025, neni 14 i ligjit nr. 91/1992 kërkon, përveç bashkëjetesës me prindin, edhe një periudhë të caktuar rezidence ligjore në Itali. Ky ndryshim ka pasoja konkrete për shumë familje që kanë jetuar për vite në Itali, por që i kanë sjellë fëmijët në vend vetëm në një fazë të mëvonshme.

Rregulli i ri për fëmijët e mitur

Neni 14 i ligjit italian për shtetësinë vazhdon të parashikojë që fëmijët e mitur të personit që fiton ose rifiton shtetësinë italiane mund ta fitojnë edhe ata shtetësinë. Megjithatë, pas ndryshimeve të futura me dekretligjin nr. 36/2025, të konvertuar me ligjin nr. 74/2025, nuk mjafton më vetëm fakti që fëmija është i mitur dhe bashkëjeton me prindin që bëhet italian.

Sot kërkohet që, në momentin kur prindi fiton shtetësinë italiane, fëmija të ketë rezidencë ligjore në Itali prej të paktën dy vitesh të pandërprera. Nëse fëmija është më i vogël se dy vjeç, duhet të ketë qenë rezident ligjërisht në Itali që nga lindja. Kjo do të thotë se data kur prindi përfundon procedurën e shtetësisë duhet të krahasohet me historikun real dhe ligjor të rezidencës së fëmijës.

Për familjet shqiptare kjo çështje është veçanërisht e rëndësishme, sepse nuk janë të rralla rastet kur prindi ka jetuar prej shumë vitesh në Itali, ka paraqitur kërkesën për shtetësi pas dhjetë vitesh rezidence dhe, ndërkohë, fëmija ka ardhur në Itali nëpërmjet bashkimit familjar vetëm një ose dy vite më parë. Në një situatë të tillë, fakti që prindi plotëson kushtet për shtetësi nuk do të thotë domosdoshmërisht se edhe fëmija do ta fitojë atë në të njëjtën kohë.

Data vendimtare nuk është data e kërkesës së prindit

Duhet bërë një dallim shumë i rëndësishëm ndërmjet datës së paraqitjes së kërkesës për shtetësi, datës së dekretit dhe datës së fitimit efektiv të shtetësisë. Në procedurat e natyralizimit, shtetësia italiane fitohet pas betimit të bërë pranë Bashkisë dhe prodhon efekt nga dita pasardhëse. Pikërisht në atë moment duhet të verifikohet nëse fëmija i mitur ka plotësuar kushtin e dy viteve të rezidencës ligjore të pandërprerë dhe nëse vazhdon të bashkëjetojë me prindin.

Kjo mund të ketë rëndësi praktike edhe në menaxhimin e kohës së procedurës. Nëse fëmija është shumë pranë plotësimit të dy viteve të rezidencës ligjore, është e nevojshme të verifikohet me kujdes situata para betimit të prindit, sepse ligji e lidh efektin ndaj fëmijës pikërisht me momentin e fitimit të shtetësisë nga prindi dhe jo thjesht me faktin që procedura administrative ka filluar prej kohësh.

Çfarë kuptohet me rezidencë ligjore

Rezidenca ligjore nuk duhet ngatërruar me praninë faktike në Itali. Për këtë lloj vlerësimi rëndësi kanë regjistrimi i rregullt në anagrafe dhe ligjshmëria e qëndrimit. Për këtë arsye, familja duhet të kontrollojë që të mos ketë ndërprerje ose probleme në regjistrimin anagrafik të fëmijës dhe që dokumentacioni i qëndrimit të jetë koherent me periudhën që pretendohet si rezidencë ligjore.

Një fëmijë mund të ketë qenë fizikisht në Itali prej një kohe të gjatë, por një regjistrim anagrafik i vonuar, një transferim i paregjistruar ose një boshllëk administrativ mund të krijojë vështirësi në provimin e vazhdimësisë së rezidencës. Në këto raste është e këshillueshme të mblidhen paraprakisht certifikatat historike të rezidencës, dokumentet e lejes së qëndrimit dhe çdo akt tjetër që mund të sqarojë pozicionin e fëmijës.

Bashkëjetesa vazhdon të jetë kusht

Kushti i dy viteve nuk ka zëvendësuar kushtin e bashkëjetesës. Fëmija duhet të jetë i mitur dhe të bashkëjetojë realisht me prindin që fiton ose rifiton shtetësinë. Në praktikë, autoriteti kompetent duhet të verifikojë se ekziston një lidhje familjare efektive dhe një bashkëjetesë reale, jo vetëm një regjistrim formal pa korrespondencë me situatën konkrete.

Kjo është arsyeja pse, në familjet ku prindërit janë të ndarë, ku fëmija jeton kryesisht me prindin tjetër ose ku ka pasur ndryshime të shpeshta të adresës, çështja duhet analizuar me kujdes. Nuk mjafton të shohësh vetëm emrin në certifikatën familjare: rëndësi ka situata juridike dhe faktike ekzistuese në momentin vendimtar.

Çfarë ndodh nëse dy vitet nuk janë plotësuar

Nëse në momentin e fitimit të shtetësisë nga prindi fëmija nuk ka ende dy vite rezidencë ligjore të pandërprerë në Itali, nuk duhet presupozuar se shtetësia do t’i kalojë automatikisht më vonë sapo të plotësohet periudha. Kushti duhet të ekzistojë në momentin e parashikuar nga ligji dhe mungesa e tij mund të përjashtojë fitimin automatik sipas nenit 14.

Në këtë rast duhet të verifikohet se cilat rrugë të tjera mund të përdoren në të ardhmen. Zgjidhja varet nga mosha e fëmijës, vendi i lindjes, kohëzgjatja e rezidencës, mënyra se si prindi ka fituar shtetësinë dhe situata familjare. Për këtë arsye nuk është e saktë të zbatohet një formulë e vetme për të gjitha familjet.

Një kontroll që duhet bërë para betimit

Për një prind shqiptar që është në fazën përfundimtare të procedurës së shtetësisë, kontrolli i pozitës së fëmijëve të mitur duhet bërë para betimit dhe jo pasi procedura të ketë përfunduar. Është e dobishme të verifikohen data e regjistrimit të parë anagrafik të fëmijës në Itali, vazhdimësia e rezidencës, titulli i qëndrimit, gjendja familjare dhe bashkëjetesa efektive.

Reforma ka bërë më të rëndësishëm planifikimin juridik të procedurës së shtetësisë. Për shumë vite, në praktikën e familjeve të huaja, vëmendja përqendrohej pothuajse tërësisht te kërkesa e prindit. Sot, kur ka fëmijë të mitur, duhet analizuar paralelisht edhe pozicioni i tyre, sepse një diferencë prej disa muajsh në rezidencën e fëmijës mund të ndryshojë në mënyrë të ndjeshme rezultatin juridik.

Përfundimi është i qartë: fitimi i shtetësisë italiane nga prindi nuk duhet trajtuar më si një mekanizëm që përfshin pa kushte të gjithë fëmijët e mitur. Për familjet shqiptare që jetojnë në Itali, kontrolli i rezidencës ligjore dhe i bashkëjetesës së fëmijës është sot një pjesë thelbësore e vetë procedurës së shtetësisë.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Azili në Itali: refuzimi si “qartazi i pabazuar” nuk e përgjysmon gjithmonë afatin e ankimit

Në çështjet e mbrojtjes ndërkombëtare, afati për të kundërshtuar vendimin e Komisionit Territorial është vendimtar. Një gabim në llogaritjen e tij mund ta bëjë ankimin të papranueshëm. Jurisprudenca e fundit e Gjykatës së Kasacionit italian rikujton se etiketa “qartazi i pabazuar” nuk mjafton, në vetvete, për të përfunduar se afati i ankimit është domosdoshmërisht i përgjysmuar: duhet të verifikohet procedura konkrete e ndjekur dhe baza ligjore e vendimit.

Rregulli i përgjithshëm: 30 ditë, por ka raste me afat 15-ditor

Neni 35-bis i dekretit legjislativ nr. 25/2008 parashikon, si rregull të përgjithshëm, që ankimi kundër vendimit të Komisionit Territorial të paraqitet brenda 30 ditëve nga njoftimi. Ligji parashikon megjithatë raste të caktuara në të cilat afati përgjysmohet në 15 ditë, sidomos në disa procedura të përshpejtuara dhe në situata të lidhura me ndalimin administrativ të kërkuesit.

Kjo dallim nuk është formal. Nëse ankimi paraqitet jashtë afatit të zbatueshëm, gjykata mund ta deklarojë të papranueshëm pa hyrë fare në themelin e kërkesës për mbrojtje. Për këtë arsye, pas marrjes së një vendimi negativ, nuk duhet të merret si e mirëqenë as afati 30-ditor dhe as ai 15-ditor: duhet lexuar vendimi, mënyra e njoftimit dhe gjithë itinerari procedural.

Çfarë ka sqaruar Kasacioni në vitin 2026

Në urdhrin nr. 17526/2026, depozituar më 3 qershor 2026 dhe përfshirë në përmbledhjen më të fundit të jurisprudencës së Gjykatës së Kasacionit të publikuar në bashkëpunim me Agjencinë e Bashkimit Evropian për Azilin, Gjykata u përball me një rast në të cilin ankimi ishte konsideruar i vonuar sepse ishte zbatuar afati i shkurtuar prej 15 ditësh.

Kasacioni theksoi se, në kuadrin procedural të zbatueshëm për atë çështje, afati i përgjysmuar nuk mund të nxirrej thjesht nga fakti se vendimi i Komisionit përdorte formulën e “pabazueshmërisë së dukshme”. Për të zbatuar afatin më të shkurtër duhej të ekzistonin realisht kushtet ligjore të procedurës së përshpejtuar dhe kjo procedurë duhej të ishte ndjekur sipas rregullave përkatëse.

Parimi ka një rëndësi praktike të madhe: emërtimi i përdorur në fund të vendimit nuk zëvendëson verifikimin e procedurës. Duhet të kontrollohet nëse rasti hyn vërtet në një nga hipotezat për të cilat ligji parashikon afatin e reduktuar dhe nëse garancitë procedurale janë respektuar.

“Qartazi i pabazuar” dhe “procedurë e përshpejtuar” nuk janë sinonime automatike

Në praktikë, një nga problemet më të shpeshta lind kur një vendim negativ e cilëson kërkesën si “manifestamente infondata”. Kjo shprehje ka pasoja të rëndësishme, por nuk duhet të lexohet e shkëputur nga normat që rregullojnë procedurat e përshpejtuara. Gjykata e Kasacionit ka insistuar pikërisht mbi nevojën për të mos e bërë automatik kalimin nga formula e përdorur nga Komisioni te afati më i shkurtër i ankimit.

Ligji italian për azilin është ndryshuar disa herë gjatë viteve të fundit dhe, pas ndërhyrjeve të reja të vitit 2026 për zbatimin e Paktit të Bashkimit Evropian për Migracionin dhe Azilin, verifikimi duhet bërë gjithmonë mbi tekstin ligjor dhe procedurën që vlejnë për rastin konkret. Një vendim i vjetër dhe një vendim i ri mund të mos jenë të rregulluar nga i njëjti version i normës.

Çfarë duhet kontrolluar sapo mbërrin vendimi i Komisionit

Për një person që ka marrë një refuzim, dokumenti më i rëndësishëm nuk është vetëm vendimi, por edhe prova e datës dhe mënyrës së njoftimit. Duhet të ruhet zarfi, ricevuta e PEC-it kur njoftimi është bërë elektronikisht, dokumentacioni i qendrës së pritjes dhe çdo akt ku rezulton data e dorëzimit. Afati fillon nga njoftimi juridikisht i vlefshëm dhe pikërisht mbi këtë datë bëhet llogaritja.

Duhet të verifikohet gjithashtu nëse vendimi përmend një procedurë të përshpejtuar, nenin konkret të dekretit legjislativ nr. 25/2008, ndonjë situatë ndalimi dhe afatin e treguar për ankimin. Nëse ka mospërputhje ndërmjet formulës së përdorur nga Komisioni dhe procedurës që rezulton nga aktet, kjo mund të bëhet një çështje juridike me rëndësi vendimtare në gjykim.

Një këshillë praktike: mos prisni fundin e afatit

Edhe kur ekzistojnë argumente për të mbështetur zbatimin e afatit 30-ditor, është e rrezikshme të pritet dita e fundit për t'u konsultuar me një avokat. Kontestimi i vetë afatit mund të kërkojë analizën e dosjes administrative, të formularit C3, të akteve të Questura-s, të vendimit të Komisionit dhe të dokumenteve që tregojnë se si është aktivizuar procedura.

Prandaj, nëse vendimi negativ tregon një afat prej 15 ditësh, mënyra më e sigurt është që mbrojtja ligjore të aktivizohet menjëherë. Jurisprudenca e Kasacionit ofron një instrument të rëndësishëm kundër zbatimit mekanik të afateve të shkurtuara, por ky instrument duhet përdorur brenda një strategjie procedurale të kujdesshme dhe të dokumentuar.

Pse ky vendim ka rëndësi

E drejta e azilit nuk mbrohet vetëm nga rregullat që përcaktojnë kush ka të drejtë për statusin e refugjatit ose për mbrojtjen subsidiare. Ajo mbrohet edhe nga rregullat procedurale që garantojnë një ankim efektiv. Një afat i përgjysmuar ndryshon në mënyrë konkrete mundësinë e personit për të gjetur një mbrojtës, për të mbledhur dokumentet dhe për të paraqitur në gjykatë të gjitha faktet e rëndësishme.

Mesazhi që del nga jurisprudenca e vitit 2026 është i qartë: kur ligji parashikon procedura të përshpejtuara, ato duhet të identifikohen dhe zbatohen sipas kushteve të përcaktuara nga ligji. Një formulë standarde në një vendim administrativ nuk mund të zëvendësojë kontrollin juridik të procedurës së ndjekur.

Avv. Fabio Loscerbo – Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Iscritto nel Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

lunedì 7 settembre 2026

Bashkimi familjar në Itali në 2026: dy vjet qëndrim për bashkëshortin dhe prindërit, por jo për fëmijët e mitur

Në vitin 2026, bashkimi familjar mbetet një nga rrugët kryesore për të ndërtuar një jetë të qëndrueshme në Itali, por rregullat janë bërë më të rrepta dhe procedura duhet përgatitur me kujdes. Për shumë shtetas të huaj është veçanërisht e rëndësishme të dinë se sot, për bashkëshortin, fëmijët madhorë në kushtet e parashikuara nga ligji dhe prindërit, mund të kërkohet një periudhë paraprake prej të paktën dy vitesh qëndrimi të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali. Ky kusht nuk zbatohet për bashkimin me fëmijët e mitur.

Rregulli i dy viteve

Neni 28, paragrafi 1-bis, i Tekstit Unik për Imigracionin parashikon, për të huajt që nuk janë përfitues të mbrojtjes ndërkombëtare, një periudhë prej të paktën dy vitesh qëndrimi të ligjshëm dhe të pandërprerë në territorin italian përpara kërkesës së bashkimit familjar. Në praktikën administrative, Prefekturat verifikojnë me kujdes vazhdimësinë e qëndrimit dhe të regjistrimit anagrafik.

Përjashtimi më i rëndësishëm lidhet me fëmijët e mitur. Për ta, kërkesa e bashkimit mund të paraqitet edhe pa pritur përfundimin e dy viteve. Ky dallim është thelbësor: një prind që sapo ka stabilizuar qëndrimin e tij në Itali nuk duhet të mendojë automatikisht se duhet të presë dy vjet për të sjellë fëmijën e mitur.

Afati i nulla osta-s është deri në 150 ditë

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm ka të bëjë me kohën e procedurës. Pas ndryshimit të nenit 29 të Tekstit Unik për Imigracionin, nulla osta për bashkimin familjar mund të lëshohet brenda 150 ditëve nga paraqitja e kërkesës. Për këtë arsye është e gabuar të vazhdohet të llogaritet procedura mbi afatet më të shkurtra që përdoreshin më parë.

Kërkesa paraqitet në mënyrë telematike në Portalin ALI të Ministrisë së Brendshme. Gjatë procedurës, aplikanti duhet të kontrollojë rregullisht zonën personale të portalit, sepse aty mund të ngarkohen kërkesa për plotësim dokumentesh, njoftime paraprake për refuzim sipas nenit 10-bis të ligjit nr. 241/1990 ose vendimi përfundimtar.

Të ardhurat që kërkohen në vitin 2026

Kushti ekonomik mbetet një nga pikat më të rëndësishme. Pragu llogaritet duke u nisur nga shuma vjetore e assegno sociale dhe duke e rritur atë me 50 për qind për çdo familjar që kërkohet të bashkohet. Për vitin 2026, assegno sociale është 7.101,12 euro në vit. Kjo do të thotë se, si rregull i përgjithshëm, për një familjar pragu është rreth 10.651,68 euro, ndërsa për dy familjarë rreth 14.202,24 euro.

Në llogaritjen e të ardhurave mund të merren në konsideratë, kur janë të dokumentuara siç duhet, edhe të ardhurat e familjarëve bashkëjetues. Për disa raste, veçanërisht kur kërkohet bashkimi me dy ose më shumë fëmijë nën 14 vjeç, zbatohen rregulla të posaçme. Përfituesit e statusit të refugjatit ose të mbrojtjes subsidiare gëzojnë gjithashtu një regjim më të favorshëm për disa nga kushtet e bashkimit.

Kontrolli i banesës është bërë më i rreptë

Nuk mjafton të kesh një kontratë qiraje ose një adresë banimi. Pas ndryshimeve të viteve të fundit, verifikimi i përshtatshmërisë së banesës merr parasysh në mënyrë më të rreptë numrin e personave që do të jetojnë në të, sipërfaqen minimale të banesës dhe kushtet higjieno-shëndetësore. Një dokumentacion i paplotë për banesën mund të shkaktojë vonesa, kërkesa për plotësim ose refuzim të procedurës.

Nëse permesso di soggiorno është në rinovim

Fakti që karta e qëndrimit ka skaduar materialisht nuk do të thotë domosdoshmërisht se duhet pritur dokumenti i ri. Udhëzimet administrative të Prefekturave konfirmojnë se ricevuta e kërkesës për rinovimin e permesso di soggiorno mund të lejojë paraqitjen e kërkesës për nulla osta të bashkimit familjar, nëse plotësohen kushtet e tjera.

Rasti i familjarëve të një qytetari italian ose të BE-së është ndryshe

Këto rregulla nuk duhet të ngatërrohen me procedurën e familjarëve të qytetarëve italianë ose të Bashkimit Evropian. Për shembull, një shtetas shqiptar që dëshiron të bashkohet në Itali me bashkëshortin ose një familjar tjetër italian apo të BE-së, kur plotëson kushtet e dekretit legjislativ nr. 30/2007, nuk ndjek procedurën klasike të nulla osta-s pranë Sportello Unico per l’Immigrazione.

Ambasada e Italisë në Tiranë parashikon për këto raste vizën kombëtare për “motivi familiari”, e cila kërkohet drejtpërdrejt përmes procedurës konsullore. Për familjarët që kanë të drejtë sipas ligjit evropian, viza është pa pagesë dhe nuk kërkon nulla osta nga Sportello Unico. Pas hyrjes në Itali duhet të kryhen brenda afatit ligjor procedurat për titullin e qëndrimit familjar.

Pse duhet përgatitur dosja përpara aplikimit

Në vitin 2026 bashkimi familjar nuk është më një procedurë që mund të trajtohet si një formalitet i thjeshtë. Duhet të verifikohen paraprakisht kohëzgjatja e qëndrimit të ligjshëm, lloji dhe vlefshmëria e permesso di soggiorno, të ardhurat e disponueshme, përbërja familjare, kushtet e banesës dhe dokumentet e gjendjes civile që do të përdoren në fazën konsullore.

Një gabim në fillim mund të prodhojë muaj vonesë. Përkundrazi, një kërkesë e përgatitur mirë që në momentin e paraqitjes ul rrezikun e kërkesave për integrim dokumentesh dhe e bën më të lehtë mbrojtjen juridike në rast vonese ose refuzimi.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Lejet për raste të veçanta në Itali: mbrojtje njëvjeçare dhe Assegno di Inclusione për viktimat e dhunës dhe shfrytëzimit

Në të drejtën italiane të emigracionit ekzistojnë leje që nuk varen nga Decreto Flussi dhe që synojnë të mbrojnë personat e huaj të ekspozuar ndaj dhunës, trafikimit, shfrytëzimit të rëndë ose shfrytëzimit në punë. Gjatë vitit 2026 këto leje janë bërë edhe më të rëndësishme, sepse rregullat e reja kanë zgjatur kohëzgjatjen e disa prej tyre dhe INPS ka sqaruar mënyrën e aksesit në Assegno di Inclusione.

Cilat janë lejet për “casi speciali”

Testo Unico Immigrazione parashikon disa forma të posaçme mbrojtjeje. Neni 18 lidhet me situatat e mbrojtjes sociale, për shembull kur një person gjendet në një situatë dhune ose shfrytëzimi të rëndë dhe ekziston një rrezik konkret për sigurinë e tij. Neni 18-bis parashikon një leje për viktimat e dhunës në familje, ndërsa neni 18-ter mbron personat e huaj që janë viktima të ndërmjetësimit të paligjshëm dhe shfrytëzimit në punë.

Këto leje nuk duhet të ngatërrohen me lejen e zakonshme të punës ose me lejen për pritje punësimi. Ato lindin nga nevoja për të mbrojtur personin dhe për ta nxjerrë nga një situatë ku qëndrimi i tij në Itali, puna ose jeta familjare janë të lidhura me dhunë, presion, kërcënim ose shfrytëzim.

Që nga reforma e fundit, kohëzgjatja është një vit

Një ndryshim i rëndësishëm është sjellë nga reforma e vitit 2025, e cila ka zgjatur në një vit edhe kohëzgjatjen e lejeve sipas neneve 18 dhe 18-ter. Në këtë mënyrë, lejet kryesore për “casi speciali” kanë sot një kohëzgjatje bazë njëvjeçare.

Për lejen sipas nenit 18-ter, e cila lidhet me shfrytëzimin në punë, ligji parashikon mundësinë e rinovimit për një vit tjetër ose edhe për periudhën më të gjatë që mund të jetë e nevojshme për përfundimin e masave të integrimit social e profesional ose për arsye drejtësie. Në përfundim, nëse plotësohen kushtet, ajo mund të konvertohet në leje për punë të varur, punë autonome ose studim. Veçanërisht e rëndësishme është se kalimi në leje pune mund të bëhet edhe jashtë kuotave të Decreto Flussi.

Edhe leja për viktimat e dhunës në familje sipas nenit 18-bis ka kohëzgjatje njëvjeçare dhe mund të konvertohet, në kushtet e parashikuara nga ligji, në leje për punë ose për studim. Kjo do të thotë se mbrojtja nuk është menduar vetëm si një zgjidhje emergjente, por edhe si një instrument për të ndërtuar një qëndrim të pavarur dhe të ligjshëm në Itali.

Assegno di Inclusione: çfarë ka sqaruar INPS në vitin 2026

Me qarkoren nr. 58 të datës 20 maj 2026, INPS ka dhënë udhëzime të posaçme për aksesin në Assegno di Inclusione nga mbajtësit e lejeve për “casi speciali” sipas neneve 18, 18-bis dhe 18-ter.

Për këtë kategori nuk zbatohen disa nga kushtet e zakonshme që vlejnë për pjesën tjetër të aplikuesve, sipas disiplinës së posaçme të vendosur nga ligjvënësi. Qëllimi është i qartë: një person që po del nga trafikimi, dhuna në familje ose shfrytëzimi i rëndë nuk mund të trajtohet njësoj si një kërkues i zakonshëm i një përfitimi social, sepse mbrojtja juridike duhet të shoqërohet edhe me një mundësi reale për autonomi ekonomike.

Kërkesa mund të paraqitet nëpërmjet INPS me identitet digjital ose me ndihmën e patronateve dhe CAF-ve. Përfituesi duhet të ndjekë më pas procedurat e parashikuara për përfshirjen sociale dhe profesionale, përfshirë regjistrimin në SIISL dhe nënshkrimin e Patto di Attivazione Digitale kur kërkohet nga procedura.

Çfarë ndodh ndërsa leja është në rinovim

Një pikë shumë praktike është se INPS ka sqaruar se kërkesa për lëshim ose rinovim të lejes për “casi speciali” vazhdon të ketë efekt për qëllimet e përfitimit derisa të merret një vendim përfundimtar. Kjo lidhet me parimin e nenit 5, paragrafi 9-bis, të Testo Unico Immigrazione, sipas të cilit, gjatë pritjes për lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes, personi i huaj mund të qëndrojë ligjërisht në Itali dhe, nëse plotësohen kushtet e tjera, të punojë përkohësisht deri në një eventuale komunikim të autoritetit për ekzistencën e pengesave juridike.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse vonesat administrative të Questura-s nuk duhet të shndërrohen automatikisht në humbje të mbrojtjes ose të të drejtave të personit që ka paraqitur në kohë kërkesën e tij.

Leja për “casi speciali” nuk është një leje që kërkohet thjesht sepse mungon një dokument tjetër

Duhet megjithatë shmangur një keqkuptim i shpeshtë. Lejet sipas neneve 18, 18-bis dhe 18-ter nuk janë instrumente të përgjithshme për të rregulluar çdo situatë të parregullt. Ato kërkojnë ekzistencën e rrethanave konkrete të parashikuara nga ligji: dhunë, abuzim, trafikim, shfrytëzim serioz ose shfrytëzim në punë, sipas rastit, si dhe ndërhyrjen ose verifikimin e autoriteteve dhe strukturave kompetente.

Për këtë arsye, personi që ndodhet në një situatë të tillë duhet të ruajë dokumentet, komunikimet, kontratat, provat e pagesave, mesazhet, certifikatat mjekësore dhe çdo element tjetër që mund të ndihmojë në rindërtimin e fakteve. Në rastet e shfrytëzimit në punë, është veçanërisht e rëndësishme të dokumentohen oraret reale, pagesat e marra, kushtet e punës dhe çdo formë presioni ose kërcënimi.

Një instrument mbrojtjeje që mund të çojë në një qëndrim të qëndrueshëm

Rëndësia e këtyre lejeve qëndron pikërisht këtu: sistemi italian nuk kufizohet në largimin e viktimës nga situata e dhunës ose shfrytëzimit, por parashikon një rrugë që mund të çojë në punë të rregullt, studim, integrim social dhe, kur plotësohen kushtet, në një titull qëndrimi më të qëndrueshëm.

Për një qytetar shqiptar që ndodhet në Itali dhe është viktimë e dhunës, shfrytëzimit ose kushteve të rënda të punës, mungesa e një leje të zakonshme nuk do të thotë domosdoshmërisht mungesë mbrojtjeje juridike. Në këto raste është thelbësore të vlerësohet nëse rrethanat konkrete mund të hyjnë në një nga mekanizmat e posaçëm të Testo Unico Immigrazione dhe të veprohet shpejt, sepse prova e situatës dhe lidhja me shërbimet sociale, autoritetet ose organet e drejtësisë mund të jenë vendimtare.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Leja unike e punës në Itali: 30 ditë për lëshimin dhe 90 ditë për rinovimin sipas rregullave të reja

Nga 4 qershori 2026, rregullat për “permesso unico di lavoro” në Itali kanë ndryshuar në mënyrë të ndjeshme. Dekreti legjislativ nr. 83/2026, i miratuar për zbatimin e Direktivës (BE) 2024/1233, ka vendosur afate të reja për lëshimin dhe rinovimin e lejes së qëndrimit për punë dhe ka forcuar detyrimin e punëdhënësit për të informuar punëtorin e huaj për ecurinë e procedurës së nulla osta-s.

Çfarë është “permesso unico di lavoro”

Leja unike e punës është titulli i qëndrimit që lejon një shtetas të një vendi jashtë Bashkimit Evropian të qëndrojë dhe të punojë ligjërisht në Itali brenda të njëjtit dokument administrativ. Ajo lidhet kryesisht me hyrjet për punë të varur dhe me situatat në të cilat legjislacioni italian e njeh shprehimisht këtë status.

Është e rëndësishme të kuptohet se jo çdo leje që lejon punën është automatikisht “leje unike pune”. Ligji parashikon kategori të përjashtuara, si disa leje për studim, mbrojtje të posaçme, punë autonome, transferime brenda kompanive dhe tituj të tjerë të veçantë. Prandaj, para se të zbatohen afatet e reja, duhet të verifikohet lloji konkret i lejes së qëndrimit që kërkohet ose rinovohet.

30 ditë për lëshimin pas përfundimit të kërkesës

Një nga ndryshimet më të rëndësishme është afati i ri për lëshimin e lejes unike të punës pas hyrjes së rregullt në Itali. Sipas nenit 5 të Testit Unik të Imigracionit, të ndryshuar nga dekreti nr. 83/2026, Questura duhet ta lëshojë lejen unike brenda 30 ditëve nga momenti kur kërkesa konsiderohet e plotësuar.

Kjo pikë ka rëndësi praktike sepse afati nuk fillon domosdoshmërisht nga dita e hyrjes në Itali ose nga dita kur paraqitet dokumenti i parë, por nga përfundimi i kërkesës. Nëse mungojnë dokumente, fotografi, gjurmë gishtash ose elemente të tjera të domosdoshme, administrata mund të konsiderojë se procedura nuk është ende e plotë. Për këtë arsye, ruajtja e ricevuta-s, e çdo convocazione dhe e dokumenteve të dorëzuara në Sportello Unico dhe në Questura është thelbësore për të rindërtuar saktë afatet.

Rinovimi: afati kalon në 90 ditë

Rregullat e reja kanë ndryshuar edhe procedurën e rinovimit. Afati i përgjithshëm administrativ për përfundimin e procedurës së rinovimit është rritur nga 60 në 90 ditë. Në të njëjtën kohë, edhe kërkesa për rinovim duhet, sipas formulimit aktual të nenit 5, të paraqitet 90 ditë para skadimit të lejes.

Në praktikë, kjo do të thotë se nuk është e këshillueshme të pritet deri në ditët e fundit. Personi që ka një leje pune duhet të kontrollojë me kohë datën e skadimit, kontratën e punës, dokumentet e banimit, të ardhurat dhe çdo dokument tjetër që mund të kërkohet për rinovim. Një dosje e përgatitur herët shmang shumë nga problemet që lindin kur mungesa e një dokumenti zbulohet vetëm pasi leja ka skaduar.

Punëdhënësi duhet ta mbajë punëtorin të informuar

Një tjetër risi me rëndësi konkrete lidhet me procedurën e nulla osta-s për punë. Punëdhënësi ka tashmë detyrimin ligjor të informojë menjëherë shtetasin e huaj për çdo komunikim që merr lidhur me procedurën, përfshirë kërkesa për plotësim dokumentacioni, komunikime të Sportello Unico ose një rezultat negativ.

Kjo dispozitë synon të shmangë një problem shumë të zakonshëm: punëtori që ndodhet jashtë Italisë ose që pret përfundimin e procedurës nuk duhet të mbetet pa informacion vetëm sepse komunikimet administrative i janë dërguar punëdhënësit. Nëse kandidati për punë nuk merr lajme për një periudhë të gjatë, duhet të kërkojë në mënyrë të qartë kopjen e komunikimeve të marra nga punëdhënësi ose nga ndërmjetësi që ka paraqitur kërkesën.

Çfarë duhet të kontrollohet kur procedura zgjatet

Vendosja e afateve ligjore nuk do të thotë se çdo procedurë përfundon automatikisht në ditën e tridhjetë ose të nëntëdhjetë. Në administratën e imigracionit mund të ketë kërkesa për integrim dokumentesh, kontrolle mbi kontratën, verifikime të sigurisë ose vonesa organizative. Megjithatë, afati ligjor është një element i rëndësishëm kur duhet të vlerësohet nëse një vonesë është bërë e pajustifikuar.

Nëse Questura ose Sportello Unico nuk japin përgjigje për një kohë të gjatë, nuk është gjithmonë e mjaftueshme të pritet. Mund të jetë e nevojshme një kërkesë formale për informacion, një sollecito me shkrim, një kërkesë për akses në akte ose, në rastet më serioze, një veprim gjyqësor kundër heshtjes ose vonesës së administratës. Zgjedhja e mjetit të duhur varet nga faza e procedurës dhe nga dokumentet që janë realisht në dispozicion.

Pse ndryshimi i vitit 2026 është i rëndësishëm

Reforma e vitit 2026 nuk eliminon problemet burokratike, por krijon një kornizë më të qartë për marrëdhënien ndërmjet punëtorit, punëdhënësit dhe administratës. Afati 30-ditor për lëshimin e lejes unike pas përfundimit të kërkesës, afati 90-ditor për rinovimet dhe detyrimi i punëdhënësit për të përcjellë komunikimet e procedurës janë mjete konkrete që mund të përdoren për të kuptuar nëse praktika po ecën normalisht ose nëse është e nevojshme të ndërhyhet.

Për shtetasit shqiptarë që punojnë ose synojnë të punojnë në Itali, çështja kryesore mbetet gjithmonë dokumentimi: duhet të ruhen kontrata, nulla osta, viza, ricevuta e kërkesës për leje, komunikimet e Questura-s dhe të Sportello Unico-s, si edhe provat e çdo kërkese të bërë ndaj administratës. Në të drejtën e imigracionit, shumë probleme nuk lindin nga mungesa e një të drejte, por nga vështirësia për të provuar në kohën e duhur se ajo e drejtë është kërkuar në mënyrën e duhur.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.