Hyrja pa vizë dhe leja për arsye familjare: çfarë ndryshon për shtetasit shqiptarë pas vendimit nr. 8306/2026

Një vendim i fundit i Gjykatës së Kasacionit ka sqaruar një çështje me rëndësi të veçantë për shtetasit shqiptarë që hyjnë rregullisht në Itali pa vizë dhe kanë familjarë që jetojnë ligjërisht në vend. Gjatë periudhës së qëndrimit të rregullt deri në 90 ditë, mund të ekzistojë mundësia për të kërkuar leje qëndrimi për arsye familjare, nëse plotësohen kushtet e parashikuara nga ligji.

Vendimi i Kasacionit nr. 8306/2026

Me vendimin nr. 8306 të 3 prillit 2026, Gjykata e Kasacionit ka pohuar se shtetasi i një vendi jashtë Bashkimit Evropian, i cili ka hyrë në Itali në përjashtim nga detyrimi për vizë, duhet të konsiderohet si person që qëndron rregullisht në territorin italian gjatë periudhës së lejuar prej 90 ditësh.

Sipas Gjykatës, gjatë kësaj periudhe personi mund të paraqesë kërkesë për leje qëndrimi për arsye familjare sipas nenit 30, paragrafi 1, shkronja c), të Dekretit Legjislativ nr. 286/1998, nëse ekzistojnë kushtet familjare dhe materiale të kërkuara nga legjislacioni italian.

Pse vendimi është veçanërisht i rëndësishëm për shtetasit shqiptarë

Shtetasit shqiptarë që kanë pasaportë biometrike mund të hyjnë në zonën Schengen pa vizë për qëndrime të shkurtra, deri në 90 ditë brenda një periudhe prej 180 ditësh. Kjo do të thotë se, gjatë kësaj periudhe, qëndrimi i tyre konsiderohet i rregullt, për sa kohë respektohen kushtet e hyrjes dhe kufiri kohor i parashikuar nga rregullat Schengen.

Vendimi i Kasacionit sqaron se ky status i rregullt nuk ka rëndësi vetëm për turizëm ose vizita familjare, por mund të ketë pasoja konkrete edhe në fushën e qëndrimit për arsye familjare. Nëse personi ndodhet në Itali pranë bashkëshortit, fëmijës ose një familjari tjetër për të cilin plotësohen kushtet e bashkimit familjar, kërkesa për leje qëndrimi mund të paraqitet pa qenë e nevojshme që personi të dalë paraprakisht nga Italia vetëm për të kërkuar një vizë familjare nga jashtë.

Afati prej 90 ditësh duhet respektuar

Pika më e rëndësishme e vendimit është afati. Gjykata ka saktësuar se personi që ka hyrë pa vizë duhet ta paraqesë kërkesën gjatë periudhës së qëndrimit të rregullt, pra përpara përfundimit të 90 ditëve të lejuara.

Nuk duhet ngatërruar kjo situatë me rastin e personit që ka pasur më parë një leje qëndrimi italiane. Ligji parashikon, në disa raste, mundësinë e kërkesës për konvertim edhe brenda një viti nga skadimi i lejes së mëparshme. Kasacioni ka sqaruar se kjo mundësi nuk shtrihet automatikisht te personat që kanë hyrë vetëm në regjim pa vizë dhe nuk kanë pasur më parë një leje qëndrimi për t’u konvertuar.

Nuk bëhet fjalë për një rregullim automatik

Vendimi nuk do të thotë se çdo shtetas shqiptar që ka një familjar në Itali fiton automatikisht të drejtën për leje qëndrimi. Duhet të ekzistojë një marrëdhënie familjare e mbrojtur nga ligji dhe të plotësohen kushtet që legjislacioni kërkon për bashkimin ose kohezionin familjar, përfshirë, sipas rastit, rregullsinë e qëndrimit të familjarit në Itali, lidhjen familjare të provuar, të ardhurat dhe kushtet e banimit.

Për këtë arsye, para paraqitjes së kërkesës duhet kontrolluar me kujdes situata konkrete dhe dokumentacioni. Një kërkesë e paraqitur pas përfundimit të periudhës së qëndrimit të rregullt mund të krijojë probleme që, në shumë raste, mund të ishin shmangur duke vepruar brenda afatit.

Një sqarim që mund të shmangë largime të panevojshme nga Italia

Parimi i vendosur nga Kasacioni ka rëndësi praktike sepse shmang një interpretim tepër formal të rregullave të qëndrimit. Kur një person ndodhet ligjërisht në Itali dhe plotëson kushtet për një leje familjare, administrata duhet të marrë parasysh faktin se qëndrimi pa vizë, brenda 90 ditëve të lejuara, është një qëndrim i rregullt.

Për shumë familje shqiptare që jetojnë ndërmjet Shqipërisë dhe Italisë, ky sqarim mund të ketë pasoja konkrete. Kushti themelor mbetet megjithatë një: kërkesa duhet të përgatitet në kohë, para se qëndrimi i ligjshëm prej 90 ditësh të përfundojë.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Shfrytëzimi në punë mund të ketë rëndësi për mbrojtjen e posaçme: çfarë ndryshon pas vendimit nr. 1802/2026 të Gjykatës së Kasacionit

Shfrytëzimi në punë mund të ketë rëndësi për mbrojtjen e posaçme: çfarë ndryshon pas vendimit nr. 1802/2026 të Gjykatës së Kasacionit

Një përvojë e rëndë shfrytëzimi në punë nuk është vetëm një çështje e marrëdhënies me punëdhënësin. Në disa raste ajo mund të tregojë një gjendje reale cenueshmërie dhe të ketë rëndësi edhe në vlerësimin e të drejtës për mbrojtje në Itali. Gjykata e Kasacionit, me vendimin nr. 1802 të 26 janarit 2026, ka sqaruar se rruga e daljes nga shfrytëzimi, përfshirja në rrjete kundër shfrytëzimit, njohja e gjuhës italiane dhe ndërgjegjësimi për të drejtat e punës mund të jenë elemente konkrete të integrimit shoqëror.

Çfarë kishte ndodhur në çështjen e shqyrtuar

Rasti kishte të bënte me një shtetas të huaj që kishte kërkuar mbrojtje ndërkombëtare në Itali. Gjatë procedurës gjyqësore ishte konstatuar se ai kishte punuar në kushte shfrytëzimi dhe në mënyrë të parregullt. Gjykata e shkallës së parë nuk e kishte konsideruar këtë situatë të mjaftueshme për njohjen e mbrojtjes së posaçme.

Kasacioni e ka kundërshtuar këtë qasje tepër formale. Sipas Gjykatës, kur shfrytëzimi lidhet me varfëri të skajshme, borxhe të marra për udhëtimin ose me një gjendje që e kufizon realisht lirinë e personit për të zgjedhur, ai mund të përbëjë një tregues të rëndësishëm cenueshmërie. Gjykata ka kërkuar që të shqyrtohet konkretisht rreziku që, në rast kthimi në vendin e origjinës, personi të rikthehet në kushte që cenojnë dinjitetin dhe të drejtat e tij themelore.

Integrimi nuk matet vetëm me një kontratë pune

Një nga pikat më të rëndësishme të vendimit është mënyra se si vlerësohet integrimi. Kasacioni ka theksuar se nuk duhet parë vetëm nëse i huaji ka një kontratë të rregullt pune ose familjarë në Itali. Mund të kenë rëndësi edhe përfshirja në një program ose rrjet kundër shfrytëzimit, mësimi i gjuhës italiane, njohja e të drejtave të punëtorit dhe përpjekja konkrete për t'u larguar nga një situatë pune e paligjshme.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për personat që, pikërisht për shkak të mungesës së një lejeje të qëndrueshme ose të një pozicioni të sigurt administrativ, kanë qenë më të ekspozuar ndaj punës së zezë, pagesave shumë të ulëta, orareve të tepërta ose kushteve të papërshtatshme të banimit.

Çfarë duhet të dokumentohet

Në një procedurë për mbrojtje nuk mjafton të thuhet në mënyrë të përgjithshme se ka pasur shfrytëzim. Është e rëndësishme të rindërtohet historia personale me dokumente dhe elemente konkrete: periudhat e punës, pagesat e marra, oraret, komunikimet me punëdhënësin, kushtet e banimit, raportet me sindikata ose shërbime kundër shfrytëzimit, pjesëmarrja në kurse gjuhe dhe çdo hap i bërë për të hyrë në një punë të rregullt.

Edhe raportet e operatorëve socialë, të sporteleve kundër kaporalatit, të shërbimeve territoriale ose të organizatave që kanë ndjekur personin mund të kenë një peshë të rëndësishme, sepse tregojnë jo vetëm situatën e kaluar, por edhe procesin e daljes nga cenueshmëria.

Një dallim i rëndësishëm nga leja për viktimat e shfrytëzimit

Rasti i shqyrtuar nga Kasacioni lidhej me mbrojtjen e posaçme në kuadër të procedurës së mbrojtjes ndërkombëtare. Kjo duhet dalluar nga leja e posaçme e qëndrimit e parashikuar nga neni 18-ter i Tekstit Unik të Imigracionit për viktimat e ndërmjetësimit të paligjshëm dhe shfrytëzimit në punë, e cila ka kushte dhe një procedurë të vetën.

Prandaj, fakti që një person nuk ndodhet në procedurën tipike të nenit 18-ter nuk do të thotë se përvoja e shfrytëzimit është juridikisht e parëndësishme. Ajo mund të jetë një element që duhet vlerësuar së bashku me gjendjen personale, rrugën e integrimit në Itali dhe pasojat konkrete të një kthimi në vendin e origjinës.

Pse ky vendim është praktikisht i rëndësishëm

Vendimi nr. 1802/2026 detyron administratën dhe gjykatën të shikojnë realitetin e personit dhe jo vetëm formën e marrëdhënies së punës. Një punë e parregullt nuk mund të përdoret automatikisht kundër të huajit kur ajo është vetë rezultat i një gjendjeje shfrytëzimi dhe cenueshmërie. Përkundrazi, përpjekja për t'u larguar nga kjo gjendje mund të tregojë një proces real integrimi dhe emancipimi.

Për këtë arsye, kush ka kaluar një përvojë shfrytëzimi në Itali duhet ta paraqesë atë në mënyrë të plotë dhe të dokumentuar në procedurën administrative ose gjyqësore përkatëse. Vlerësimi mbetet gjithmonë individual, por pas këtij orientimi të Kasacionit këto elemente nuk mund të injorohen ose të reduktohen thjesht në faktin se puna ka qenë e parregullt.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Dekreti Flussi: punëdhënësi ka 15 ditë për të konfirmuar nulla osta dhe duhet të informojë punëtorin

Për punëtorët e huaj që hyjnë në Itali përmes Dekretit Flussi, marrja e nulla osta-s nuk e mbyll procedurën. Ligji parashikon sot dy afate të rëndësishme prej 15 ditësh dhe, nga maji 2026, një detyrim të ri të punëdhënësit për ta mbajtur punëtorin të informuar për komunikimet që lidhen me procedurën.

Këto rregulla kanë rëndësi konkrete sepse një vonesë ose mungesë veprimi nga punëdhënësi mund të rrezikojë nulla osta-n, vizën dhe më pas procedurën për lejen e qëndrimit.

Konfirmimi i nulla osta-s pas kontrolleve për vizën

Kur punëtori paraqet kërkesën për vizë hyrjeje pranë konsullatës italiane, autoritetet kryejnë kontrollet e parashikuara nga ligji. Pas përfundimit të këtyre kontrolleve, punëdhënësi merr një komunikim dhe duhet të konfirmojë kërkesën e nulla osta-s pranë Sportello Unico per l’Immigrazione.

Afati është tashmë 15 ditë. Më parë ishte më i shkurtër. Nëse punëdhënësi nuk e jep konfirmimin brenda këtij afati, kërkesa konsiderohet e refuzuar dhe nulla osta, nëse është lëshuar, revokohet. Vetëm pas konfirmimit, zyra konsullore mund të vazhdojë me lëshimin e vizës së hyrjes.

Për këtë arsye, punëtori nuk duhet të mendojë se procedura ka përfunduar vetëm sepse nulla osta është miratuar. Është e rëndësishme të ruhet kontakti me punëdhënësin dhe të verifikohet që ai të reagojë në kohë ndaj komunikimeve të Sportello Unico.

Që nga 22 maji 2026 punëdhënësi duhet të informojë edhe punëtorin

Një ndryshim i rëndësishëm ka hyrë në fuqi më 22 maj 2026 me rregullat e reja për lejen e vetme të punës. Punëdhënësi duhet të informojë menjëherë shtetasin e huaj për çdo komunikim që merr në lidhje me procedurën e nulla osta-s.

Kjo dispozitë synon të shmangë situatat në të cilat punëtori, ndërsa pret në vendin e origjinës, nuk di nëse procedura po ecën, nëse janë kërkuar dokumente shtesë ose nëse ka ardhur kërkesa për konfirmim nga administrata.

Në praktikë, punëtori duhet të ruajë kopjet e komunikimeve të marra, të kërkojë informacion të qartë nga punëdhënësi dhe, nëse procedura mbetet e bllokuar për një kohë të pazakontë, të verifikojë nëse ka pasur njoftime që kërkonin një veprim brenda një afati të caktuar.

Pas hyrjes në Itali fillon një afat tjetër prej 15 ditësh

Edhe pasi viza është lëshuar dhe punëtori ka hyrë në Itali, procedura nuk është ende e përfunduar. Brenda 15 ditëve nga data e hyrjes në territorin italian, punëdhënësi dhe punëtori duhet të nënshkruajnë kontratën e qëndrimit.

Ligji parashikon përdorimin e firmës digjitale ose të një firme tjetër elektronike të kualifikuar. Punëtori mund ta nënshkruajë kontratën edhe me dorë; në këtë rast punëdhënësi nënshkruan në mënyrë digjitale kopjen elektronike dhe e transmeton dokumentin në mënyrë telematike te Sportello Unico per l’Immigrazione.

Transmetimi duhet të bëhet brenda të njëjtit afat prej 15 ditësh. Ky kalim është thelbësor sepse lidhet drejtpërdrejt me procedurën për lëshimin e lejes së qëndrimit.

Çfarë duhet të kontrollojë punëtori

Për një person që pret të vijë në Itali për punë, është e këshillueshme të mos kufizohet vetëm tek njoftimi se nulla osta është lëshuar. Duhet të dihet nëse është paraqitur kërkesa për vizë, nëse konsullata ka përfunduar kontrollet, nëse punëdhënësi ka marrë kërkesën për konfirmim dhe nëse konfirmimi është dërguar brenda 15 ditëve.

Pas hyrjes në Itali duhet të verifikohet menjëherë edhe nënshkrimi dhe transmetimi i kontratës së qëndrimit. Në rast vonesash që nuk varen nga punëtori, është e rëndësishme të ruhen prova për datat, komunikimet dhe çdo dokument që tregon se punëtori ka bashkëpunuar rregullisht me procedurën.

Një procedurë më digjitale, por edhe më e varur nga afatet

Rregullat e fundit po e bëjnë procedurën e hyrjes për punë gjithnjë e më digjitale dhe të gjurmueshme. Kjo mund të reduktojë disa vonesa administrative, por rrit rëndësinë e respektimit të afateve dhe të komunikimit të vazhdueshëm ndërmjet punëtorit, punëdhënësit, Sportello Unico dhe konsullatës.

Për punëtorin e huaj, elementi vendimtar është të mos mbetet pasiv. Nulla osta është vetëm një fazë e procesit: konfirmimi i punëdhënësit, viza, hyrja në Itali, kontrata e qëndrimit dhe kërkesa për lejen e qëndrimit janë pjesë të së njëjtës procedurë dhe secila prej tyre duhet të përfundojë në mënyrë korrekte.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Humbja e punës nuk do të thotë humbje e lejes së qëndrimit: si funksionon leja për pritje punësimi

Humbja e punës nuk do të thotë humbje e lejes së qëndrimit: si funksionon leja për pritje punësimi

Për një shtetas të huaj që jeton rregullisht në Itali, humbja e vendit të punës nuk sjell automatikisht humbjen e lejes së qëndrimit. Ligji italian parashikon një periudhë mbrojtjeje që i lejon personit të mbetet në territor, të kërkojë një punë të re dhe, kur plotësohen kushtet, të kërkojë leje qëndrimi për “attesa occupazione”, pra për pritje punësimi.

Çfarë ndodh kur përfundon marrëdhënia e punës

Neni 22, paragrafi 11, i Testit Unik për Imigracionin parashikon shprehimisht se humbja e vendit të punës, qoftë për shkak të pushimit nga puna apo dorëheqjes, nuk përbën vetvetiu arsye për revokimin e lejes së qëndrimit të punëtorit të huaj. Personi mund të regjistrohet pranë Centro per l’Impiego dhe të ruajë mundësinë për të kërkuar një punë të re për periudhën e vlefshmërisë së mbetur të lejes dhe, në çdo rast, me përjashtim të punëtorëve sezonalë, për një periudhë jo më të shkurtër se një vit.

Nëse personi përfiton një trajtim ekonomik për papunësinë, si për shembull NASpI, mbrojtja mund të shtrihet për të gjithë periudhën e përfitimit kur kjo është më e gjatë. Rëndësi të veçantë ka regjistrimi pranë Centro per l’Impiego dhe paraqitja e Deklaratës së Menjëhershme të Disponueshmërisë për Punë, e njohur si DID, sepse kjo dokumenton gjendjen reale të papunësisë dhe kërkimin aktiv të një punësimi të ri.

Kur kërkohet leja për pritje punësimi

Nëse leja e qëndrimit për punë skadon ndërkohë që personi ende nuk ka gjetur një punë të re, mund të kërkohet leja e qëndrimit për pritje punësimi. Kërkesa paraqitet, si rregull, me kit-in postar pranë zyrave të Poste Italiane që ofrojnë shërbimin “Sportello Amico”. Duhet të bashkëngjiten dokumentet personale, kopja e lejes së qëndrimit, dokumentacioni që provon gjendjen e papunësisë dhe, sipas rastit, DID ose dokumentet që lidhen me kërkesën për NASpI.

Është e rëndësishme të mos pritet pa vepruar deri në skadimin e dokumentit. Humbja e punës duhet të menaxhohet menjëherë edhe në planin administrativ, sepse një pozicion i dokumentuar pranë Centro per l’Impiego është shumë më i mbrojtur sesa një periudhë e gjatë pa prova të kërkimit të punës.

Nëse gjendet një punë e re

Leja për pritje punësimi është një titull që lejon ushtrimin e aktivitetit të punës. Nëse gjatë kësaj periudhe gjendet një punëdhënës i ri, mund të lidhet një marrëdhënie pune e rregullt, me komunikimin UNILAV ose me komunikimin përkatës pranë INPS në rastin e punës shtëpiake. Në vijim, ekzistenca e marrëdhënies së re të punës do të jetë element qendror për lëshimin ose rinovimin e lejes së qëndrimit për punë.

Nuk bëhet fjalë për një hyrje të re nga jashtë Italisë dhe, për këtë arsye, punëtori që ndodhet tashmë rregullisht në territor nuk duhet të presë një “click day” të Dekretit të Flukseve vetëm për të filluar një punë të re. Problemi juridik është vazhdimësia e qëndrimit të rregullt dhe dokumentimi korrekt i marrëdhënies së re të punës.

Një risi e rëndësishme për familjet në vitin 2026

Në janar 2026 INPS ka ndryshuar udhëzimet e veta pas disa vendimeve gjyqësore dhe ka pranuar se leja e qëndrimit për pritje punësimi duhet të konsiderohet një leje e vlefshme për aksesin, kur plotësohen edhe kushtet e tjera ligjore, te Assegno Unico e Universale për fëmijët në ngarkim dhe te Bonus Asilo Nido.

Kjo ka rëndësi konkrete për familjet që përballen me një periudhë papunësie: humbja e punës nuk duhet të përkthehet automatikisht as në humbjen e qëndrimit dhe as në përjashtimin nga çdo mbështetje familjare. INPS ka parashikuar gjithashtu mundësinë e rishqyrtimit të kërkesave që ishin refuzuar vetëm për shkak të posedimit të lejes për pritje punësimi, gjithmonë nëse ekzistojnë kushtet e tjera të parashikuara nga ligji.

Kujdes me lejet sezonale

Rregulli i periudhës minimale njëvjeçare të pritjes së punësimit nuk zbatohet në të njëjtën mënyrë për lejet e qëndrimit për punë sezonale. Për këto raste ekziston një regjim specifik dhe duhet verifikuar nëse janë plotësuar kushtet për një konvertim të lejes në punë jo-sezonale ose për një zgjidhje tjetër të parashikuar nga legjislacioni në fuqi.

Çfarë duhet të bëhet në praktikë

Kur humbet puna, prioriteti është të ruhet vazhdimësia e statusit administrativ: regjistrimi pranë Centro per l’Impiego, paraqitja e DID, kërkesa për NASpI nëse ekzistojnë kushtet, kontrolli i datës së skadimit të lejes së qëndrimit dhe paraqitja në kohë e kërkesës për rinovim ose për lejen e pritjes së punësimit. Nëse ndërkohë gjendet një punë e re, duhet të dokumentohet menjëherë dhe në mënyrë të rregullt.

Një periudhë papunësie nuk është, pra, fundi i qëndrimit të ligjshëm në Itali. Por mbrojtja ligjore funksionon më mirë kur personi vepron shpejt, ruan dokumentet dhe përdor procedurat e parashikuara nga ligji.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
I regjistruar në Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati në fushën e Immigrazione
Lobbista i regjistruar në Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 në fushën e Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Nga puna sezonale në punë të zakonshme: konvertimi i lejes së qëndrimit pa kuota dhe pa click day

Për shumë punëtorë të huaj që hyjnë në Itali me leje qëndrimi për punë sezonale, pyetja më e rëndësishme është nëse dhe si mund të kalojnë në një marrëdhënie pune të zakonshme, pa qenë të detyruar të kthehen në vendin e origjinës dhe pa pritur një click day të ri. Rregullat aktuale e kanë bërë këtë kalim dukshëm më të thjeshtë: konvertimi nga punë sezonale në punë të varur jo-sezonale është sot jashtë kuotave të Decreto Flussi dhe mund të kërkohet gjatë gjithë vitit.

Konvertimi nuk varet më nga kuotat vjetore

Ndryshimi kryesor vjen nga reforma e nenit 24 të Testo Unico Immigrazione. Pas ndërhyrjeve të vitit 2024, kërkesat për konvertimin e lejes së qëndrimit nga punë sezonale në punë të varur jo-sezonale nuk varen më nga numri i kuotave të përcaktuara çdo vit me Decreto Flussi. Kjo do të thotë se punëtori nuk duhet të presë hapjen e një kuote të posaçme dhe as një ditë të caktuar për dërgimin e kërkesës.

Në praktikë, nëse plotësohen kushtet ligjore, kërkesa mund të paraqitet në çdo moment të vitit. Ky është një ndryshim me rëndësi të madhe, sepse sistemi i mëparshëm e lidhte shpesh konvertimin me disponueshmërinë e kuotave dhe me kohë pritjeje që mund ta bënin të pasigurt vazhdimin e qëndrimit dhe të punës.

Kush mund ta kërkojë konvertimin

Konvertimi mund të kërkohet nga punëtori që ka një leje qëndrimi për punë sezonale dhe që ka kryer rregullisht aktivitet pune sezonale në Itali për të paktën tre muaj. Për sektorin bujqësor, udhëzimet administrative kanë saktësuar se kërkesa mund të mbështetet edhe në një aktivitet prej të paktën 13 ditësh pune në muaj, për një total prej 39 ditësh.

Duhet gjithashtu të ekzistojë një ofertë konkrete për punë të varur jo-sezonale, me kontratë me afat të caktuar ose të pacaktuar. Marrëdhënia e re duhet të ketë karakter real dhe të respektojë kushtet e parashikuara nga legjislacioni i punës, kontratat kolektive dhe kërkesat për orarin dhe të ardhurat. Në rastin e punës shtëpiake, kontrolli mbi qëndrueshmërinë ekonomike të marrëdhënies ka një rëndësi të veçantë.

Nuk është e nevojshme të ktheheni në Shqipëri

Një nga aspektet më të dobishme të procedurës është se konvertimi kryhet ndërsa punëtori ndodhet në Itali. Nuk kërkohet kthimi në Shqipëri për të marrë një vizë të re pune. Procedura ka pikërisht funksionin e transformimit të titullit të qëndrimit që ekziston tashmë, duke i lejuar punëtorit të vazhdojë rrugën e tij të rregullt në Itali.

Kjo pikë duhet dalluar nga një hyrje e re për punë nga jashtë Italisë. Në rastin e konvertimit, personi është tashmë ligjërisht në territorin italian me një leje sezonale dhe kërkon ndryshimin e bazës juridike të qëndrimit të tij.

Mund të fillohet puna jo-sezonale ndërsa pritet vendimi

Një tjetër çështje shumë praktike është ajo e punës gjatë pritjes së përfundimit të procedurës. Ministria e Punës, me qarkoren nr. 10 të 5 majit 2025, ka sqaruar se rregulli që lejon punën gjatë pritjes së lëshimit, rinovimit ose konvertimit të lejes së qëndrimit zbatohet edhe në këtë rast.

Kjo do të thotë se, pasi kërkesa për konvertim është paraqitur rregullisht dhe janë kryer formalitetet e nevojshme të punësimit, punëtori mund të fillojë marrëdhënien e re jo-sezonale edhe para përfundimit të gjithë procedurës administrative. Për punën e varur kërkohet komunikimi UNILAV; për punën shtëpiake duhet të kryhet komunikimi përkatës pranë INPS.

Ky sqarim ka pasoja konkrete të rëndësishme, sepse shmang boshllëkun midis përfundimit të punës sezonale dhe fillimit të punës së re. Gjithsesi, është thelbësore që kërkesa e konvertimit të jetë paraqitur në mënyrë të rregullt dhe që marrëdhënia e punës të jetë formalisht e deklaruar.

Si paraqitet kërkesa

Kërkesa paraqitet në mënyrë telematike në Portalin e Shërbimeve të Ministrisë së Brendshme dhe i dërgohet Sportello Unico per l’Immigrazione të provincës ku banon punëtori. Për hyrjen në portal nevojitet identiteti dixhital SPID ose CIE. Për konvertimin nga punë sezonale në punë jo-sezonale përdoret modeli VB, në seksionin e dedikuar konvertimeve jashtë kuotave dhe projekteve të veçanta.

Dokumentacioni duhet të provojë lejen sezonale, aktivitetin e punës së kryer, ofertën e re të punës dhe elementet e nevojshme për të verifikuar kushtet e marrëdhënies së re. Pas kontrollit të kërkesës, Sportello Unico e vijon procedurën dhe punëtori do të duhet të përfundojë formalitetet për lëshimin e lejes së re të qëndrimit për punë të varur.

Çfarë nuk duhet ngatërruar me këtë procedurë

Leja sezonale nuk mund të shndërrohet automatikisht në çdo lloj titulli qëndrimi. Konvertimi i posaçëm i parashikuar nga neni 24 lidhet me kalimin në punë të varur jo-sezonale; ai nuk është një rrugë për kalimin në punë autonome dhe nuk duhet ngatërruar me lejen për pritje punësimi. Në prani të kushteve familjare, mund të ekzistojnë rrugë të tjera juridike, por ato kanë baza dhe kërkesa të ndryshme.

Për këtë arsye është e rëndësishme të kontrollohet situata konkrete para skadimit të lejes sezonale dhe të mos pritet momenti i fundit. Fakti që konvertimi është jashtë kuotave nuk do të thotë se ai është automatik: kërkohen aktivitet sezonal i rregullt, një ofertë reale pune dhe një procedurë administrative e paraqitur në mënyrë korrekte.

Një mundësi konkrete për stabilizimin e qëndrimit

Dalja e konvertimeve sezonale nga kuotat e Decreto Flussi përfaqëson një nga ndryshimet më të dobishme të viteve të fundit për punëtorët që kanë hyrë rregullisht në Itali. Për një shtetas shqiptar që ka punuar në bujqësi ose në sektorin turistik, mundësia për të kaluar në një kontratë jo-sezonale pa click day, pa kufi numerik dhe pa u kthyer në Shqipëri mund të jetë vendimtare për të ndërtuar një pozicion më të qëndrueshëm pune dhe qëndrimi.

Megjithatë, pikërisht sepse procedura krijon një mundësi të rëndësishme, duhet trajtuar me kujdes: dokumentet që provojnë punën sezonale, kontrata e re dhe komunikimet e punësimit janë elemente që mund të përcaktojnë rezultatin e kërkesës. Një verifikim juridik paraprak është veçanërisht i dobishëm kur ka pasur ndërprerje të punës, probleme me rinovimin e lejes ose paqartësi mbi kontratën e propozuar.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Kërkesa për azil në kufi: 25 provinca të reja dhe procedura më të shpejta në Itali

Më 10 gusht 2026 u publikua në Gazetën Zyrtare italiane dekreti i Ministrisë së Brendshme i 21 korrikut 2026, i cili zgjeron zonat e kufirit dhe të tranzitit ku mund të zbatohen procedurat e përshpejtuara për kërkesat për mbrojtje ndërkombëtare. Për një shtetas të huaj, pasoja praktike është e rëndësishme: një kërkesë azili e paraqitur në një zonë të tillë mund të shqyrtohet me afate shumë më të shkurtra se procedura e zakonshme.

Çfarë ndryshon

Dekreti shton 25 provinca të reja në hartën e zonave të kufirit ose tranzitit: Asti, Belluno, Benevento, Bologna, Ferrara, Genova, Imperia, La Spezia, Latina, Lecco, Mantova, Milano, Monza Brianza, Padova, Pordenone, Reggio Calabria, Savona, Siena, Treviso, Udine, Varese, Venezia, Verona, Vibo Valentia dhe Vicenza.

Përfshirja e një province në listë nuk do të thotë se çdo person që ndodhet në atë territor i nënshtrohet automatikisht procedurës kufitare. Rëndësi ka vendi konkret ku paraqitet ose trajtohet kërkesa dhe nëse ekzistojnë kushtet ligjore për procedurën e përshpejtuar.

Pse afatet bëhen vendimtare

Sipas nenit 28-bis të dekretit legjislativ nr. 25/2008, procedurat e përshpejtuara karakterizohen nga afate shumë të shkurtra për shqyrtimin dhe vendimmarrjen nga Komisioni Territorial. Udhëzimet operative të Komisionit Kombëtar për të Drejtën e Azilit sqarojnë se, në varësi të rastit, shqyrtimi mund të zhvillohet brenda pak ditësh.

Kjo ka pasoja edhe pas një vendimi negativ. Afati për të paraqitur ankim mund të jetë më i shkurtër se në procedurën e zakonshme dhe, në disa raste, qëndrimi në Itali gjatë fazës gjyqësore nuk vazhdon automatikisht, por kërkon një vendim të gjykatës për pezullimin e efektit të vendimit administrativ.

Çfarë duhet të bëjë kërkuesi

Kush paraqet kërkesë për mbrojtje ndërkombëtare në një zonë kufitare ose tranziti duhet të kuptojë menjëherë se cila procedurë po zbatohet. Në dokumentin e vendimit duhet të jetë e treguar procedura e përdorur dhe baza ligjore që justifikon përshpejtimin.

Është veçanërisht e rëndësishme që dokumentet, provat, deklarimet personale dhe çdo element mbi rrezikun në vendin e origjinës të paraqiten sa më herët. Në një procedurë të përshpejtuar, pritja ose shtyrja e paraqitjes së provave mund të ketë pasoja shumë më të rënda se në procedurën e zakonshme.

Gjithashtu, çdo gjendje cenueshmërie, problem shëndetësor, traumë, paaftësi, shtatzëni, moshë e mitur ose nevojë e veçantë duhet t'u komunikohet menjëherë autoriteteve dhe, kur është e mundur, të dokumentohet. Këto elemente mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si duhet të zhvillohet procedura.

Një procedurë e shpejtë nuk do të thotë një mbrojtje më e dobët

Zgjerimi i zonave të kufirit nuk ndryshon kriteret juridike për njohjen e statusit të refugjatit ose të mbrojtjes subsidiare. Komisioni duhet të shqyrtojë në çdo rast situatën personale të kërkuesit dhe rrezikun konkret në rast kthimi.

Megjithatë, kur koha administrative dhe koha për mbrojtjen gjyqësore shkurtohen, bëhet edhe më e rëndësishme që kërkuesi të marrë informacion të saktë dhe asistencë ligjore që në fazat e para. Në procedurat e kufirit, shpesh çështja nuk është vetëm nëse ekziston një e drejtë, por nëse ajo ushtrohet në kohën e duhur.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Leja e qëndrimit BE për afatgjatë: statusi është i përhershëm, por karta duhet përditësuar pas 10 vjetësh

Shumë qytetarë të huaj që jetojnë prej vitesh në Itali kanë ende një leje qëndrimi BE për qëndrues afatgjatë të lëshuar si dokument “pa afat”. Ky formulim mund të krijojë keqkuptim: statusi juridik i qëndruesit afatgjatë mbetet me kohë të pacaktuar, por dokumenti fizik nuk është më i vlefshëm pa kufi kohor.

Ligji italian ka ndryshuar rregullat për dokumentin elektronik të lejes së qëndrimit BE për qëndruesit afatgjatë. Për personat madhorë, karta ka vlefshmëri dhjetëvjeçare; për të miturit nën 18 vjeç vlefshmëria është pesë vjet. Në skadim, dokumenti rinovohet pas paraqitjes së kërkesës dhe fotografive të reja.

Statusi nuk humbet vetëm sepse karta skadon

Duhet dalluar qartë statusi juridik nga vlefshmëria e dokumentit. Leja e qëndrimit BE për qëndrues afatgjatë u jepet personave që plotësojnë kushtet e parashikuara nga ligji dhe, në parim, statusi është i përhershëm. Fakti që karta fizike ka kaluar afatin dhjetëvjeçar nuk do të thotë automatikisht se personi ka humbur statusin e qëndruesit afatgjatë.

Megjithatë, një dokument i lëshuar prej më shumë se dhjetë vjetësh nuk mund të përdoret më normalisht si dokument i vlefshëm për të provuar rregullsinë e qëndrimit. Për këtë arsye është e rëndësishme të kërkohet përditësimi i tij.

Si kërkohet përditësimi

Në përgjithësi, kërkesa paraqitet përmes kompletit postar të posaçëm që gjendet pranë zyrave të Poste Italiane të habilituara. Praktika i transmetohet Questurës kompetente, e cila procedon me përditësimin dhe lëshimin e dokumentit të ri elektronik.

Përditësimi mund të jetë i nevojshëm edhe kur ndryshojnë të dhënat që duhet të rezultojnë në dokument, për shembull në rast ndryshimi të pasaportës, të adresës së banimit ose të të dhënave familjare që lidhen me fëmijët.

Pse është e rëndësishme të mos lihet karta e vjetër pa përditësuar

Problemi shpesh del në pah vetëm kur personi duhet të përdorë dokumentin për një procedurë tjetër: kërkesë për shtetësi italiane, marrëdhënie me administratën publike, punësim, udhëtime ose procedura që kërkojnë provën e një titulli qëndrimi të vlefshëm.

Edhe Prefekturat, në procedurat e shtetësisë, kujtojnë se lejet dhe kartat e qëndrimit me afat të pacaktuar duhet të jenë të përditësuara sipas legjislacionit në fuqi. Prandaj, kush ka ende një dokument shumë të vjetër duhet të kontrollojë datën e lëshimit dhe, nëse kanë kaluar më shumë se dhjetë vjet, të fillojë procedurën e përditësimit.

Një dallim që duhet mbajtur mend

Leja BE për qëndrues afatgjatë nuk është bërë një leje “me afat dhjetëvjeçar” në kuptimin e humbjes automatike të statusit pas dhjetë vjetësh. Dhjetë vjet është afati i dokumentit fizik për të rriturit. Statusi juridik mbetet i përhershëm, përveç rasteve të revokimit ose humbjes të parashikuara shprehimisht nga ligji.

Për këtë arsye, kush disponon një kartë të vjetër nuk duhet të kërkojë nga e para statusin e qëndruesit afatgjatë: duhet të kërkojë përditësimin ose rinovimin e dokumentit që e dëshmon atë.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista

Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione

Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo

ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.