venerdì 6 novembre 2026

Sipas TAR-it të Lazios, adresa konvencionale mund të vlejë për shtetësinë italiane

Sipas TAR-it të Lazios, adresa konvencionale e personit pa banesë mund të vlejë për shtetësinë italiane

A mund të refuzohet kërkesa për shtetësi italiane vetëm sepse një person pa banesë të qëndrueshme është regjistruar në një adresë të krijuar nga bashkia? Gjykata Administrative Rajonale e Lazios, Seksioni V-bis, me vendimin nr. 6471 të 10 prillit 2026, ka sqaruar se regjistrimi i rregullt në një adresë konvencionale nuk mund të konsiderohet automatikisht i pavlefshëm për qëllimet e rezidencës ligjore.

Çfarë kishte ndodhur?

Prefektura e Romës e kishte deklaruar të papranueshme një kërkesë për shtetësi sipas nenit 9, paragrafi 1, shkronja f), të ligjit nr. 91/1992. Sipas administratës, kërkuesi nuk kishte provuar dhjetë vjet rezidencë ligjore dhe të pandërprerë. Një pjesë e regjistrimit të tij anagrafik ishte kryer në një adresë të quajtur “fiktive”, që bashkia përdorte për persona pa vendbanim të qëndrueshëm.

Kërkuesi kundërshtoi këtë interpretim, duke argumentuar se ligji lejon regjistrimin e personave pa banesë në regjistrat e popullsisë së bashkisë ku kanë qendrën e interesave të tyre. Ai vuri në dukje edhe trajtimin e ndryshëm të një familjari në rrethana të ngjashme.

Parimi i vendimit

TAR-i sqaroi se kërkesa e rezidencës ligjore për shtetësinë përfshin respektimin e rregullave për hyrjen, qëndrimin dhe regjistrimin anagrafik. Ligji italian nr. 1228/1954 parashikon regjistrimin edhe të personave pa vendbanim të qëndrueshëm, nëse plotësohen kushtet ligjore. Për këta persona bashkia mund të përdorë një adresë konvencionale, edhe kur rruga nuk ekziston fizikisht.

Gjykata arriti në përfundimin se një regjistrim i tillë, kur është bërë në përputhje me ligjin, mund të plotësojë kushtin e rezidencës ligjore. Prefektura nuk mund ta përjashtojë atë thjesht sepse adresa është “fiktive”. Duhet të verifikojë rastin konkret dhe të shpjegojë nëse regjistrimi është përdorur në mënyrë abuzive ose në kundërshtim me rregullat.

Prandaj gjykata anuloi vendimin e papranueshmërisë dhe urdhëroi administratën të rishqyrtonte kërkesën sipas parimeve të vendimit. Nuk vendosi dhënien automatike të shtetësisë. Kushtet e tjera ligjore mbeten objekt verifikimi.

Çfarë do të thotë për personat pa banesë?

Një person që jeton në Itali pa kontratë qiraje ose pa një adresë banimi të qëndrueshme nuk duhet të supozojë se nuk mund të regjistrohet në anagraf. Regjistrimi i personave pa vendbanim të qëndrueshëm ka rregulla të veçanta. Duhet të provohet lidhja me bashkinë dhe të respektohen kërkesat për identifikimin, kontaktet dhe verifikimin e vazhdueshëm të situatës.

Adresa konvencionale nuk është një dokument që mund të merret pa asnjë kusht. Bashkia mund të verifikojë ekzistencën e lidhjes së personit me territorin. Nëse personi bëhet i pagjurmueshëm dhe fshihet nga regjistri, kjo mund të sjellë ndërprerje të rezidencës anagrafike dhe pasoja për kërkesën e shtetësisë.

Si të përgatitet kërkesa e shtetësisë?

Duhet të kontrollohet historiku i plotë i rezidencës anagrafike, përfshirë datat e regjistrimit, ndryshimet e bashkisë dhe çdo fshirje për mungesë kontakti. Po ashtu duhen ruajtur dokumentet e qëndrimit, provat e rinovimit të lejeve dhe komunikimet me zyrat e anagrafit. Për personat e regjistruar në adresë konvencionale, rëndësi kanë dokumentet që vërtetojnë se regjistrimi ishte i rregullt dhe se personi mbante kontaktet e nevojshme me autoritetet.

Nëse prefektura e refuzon kërkesën vetëm për shkak të adresës konvencionale, vendimi nr. 6471/2026 mund të jetë një referencë e rëndësishme. Megjithatë, duhen analizuar arsyet e sakta të refuzimit dhe periudhat konkrete të regjistrimit. Regjistrimi anagrafik nuk zëvendëson kushtet e tjera për shtetësinë, përfshirë ato që zbatohen për kategorinë e kërkuesit.

Një dallim i domosdoshëm

Vendimi nuk thotë se çdo qëndrim faktik në Itali llogaritet automatikisht si rezidencë ligjore. Përkundrazi, gjykata e lidh rezidencën ligjore me regjistrimin anagrafik të kryer sipas rregullave. Ajo që ndalon është përjashtimi automatik i regjistrimit në një adresë konvencionale vetëm për shkak të emërtimit të saj.

Vendimi i komentuar: TAR Lazio, Seksioni V-bis, 10 prill 2026, nr. 6471; kryetare Rizzetto, relatore Giudice. Teksti i plotë në italisht.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi para Gjykatës së Kasacionit të Italisë
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave të Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e imigracionit
Përfaqësues interesash i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian në fushën e Migracionit dhe Azilit, nr. 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Ky artikull është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

giovedì 5 novembre 2026

Sipas TAR-it të Lazios, refuzimi i vizës turistike kërkon arsyetim konkret dhe garanci procedurale

Sipas TAR-it të Lazios, konsullata nuk mund të refuzojë vizën turistike pa arsyetim konkret dhe pa respektuar garancitë procedurale

Një person që kërkon vizë turistike për në Itali mund të përballet me refuzim për shkak të dyshimeve se nuk do të largohet nga hapësira Schengen përpara përfundimit të vizës. Por a mjafton një formulë e përgjithshme për të justifikuar refuzimin? Gjykata Administrative Rajonale e Lazios, Seksioni V-quater, në vendimin nr. 15120 të datës 22 shtator 2026, shqyrtoi një rast të tillë dhe anuloi vendimin konsullor për mungesë të garancive procedurale dhe të një arsyetimi të mbështetur në një hetim të mjaftueshëm.

Rasti konkret

Një shtetase irakiane kishte paraqitur kërkesë për vizë turistike pranë Konsullatës italiane në Erbil. Më 5 dhjetor 2023 konsullata e refuzoi vizën, duke përmendur dyshime të arsyeshme lidhur me synimin e saj për t'u larguar nga territori i shteteve anëtare përpara skadimit të vizës. Kërkuesja e kundërshtoi vendimin, duke argumentuar se nuk ishte dëgjuar, nuk kishte marrë komunikimin paraprak të arsyeve penguese dhe se administrata nuk kishte vlerësuar siç duhet faktet.

Ministria italiane e Punëve të Jashtme mori pjesë në gjykim. Gjykata e shqyrtoi çështjen në seancën e 26 majit 2026 dhe vendosi në favor të kërkueses.

Çfarë tha realisht gjykata?

TAR-i konstatoi se rreziku migrator ishte paraqitur nga konsullata në mënyrë tepër të përgjithshme dhe hipotetike. Në këtë çështje, sipas regjimit procedural që zbatohej në kohën e vendimit, administrata duhej të kishte respektuar komunikimin paraprak të arsyeve penguese sipas nenit 10-bis të ligjit italian nr. 241/1990. Gjykata vuri në dukje edhe se nuk ishte zhvilluar as intervista konsullore që do t'i kishte dhënë kërkueses mundësinë të paraqiste shpjegimet e saj.

Prandaj gjykata gjeti mangësi në hetimin administrativ dhe në arsyetim, pranoi ankimin dhe anuloi refuzimin. Ajo urdhëroi gjithashtu Ministrinë të paguante shpenzimet e gjykimit sipas dispozitivit. Gjykata nuk urdhëroi dhënien automatike të vizës. Administrata duhet të respektojë vendimin gjyqësor dhe të vlerësojë kërkesën sipas ligjit të zbatueshëm.

Si mund të përgatitet një dosje më e qartë?

Në praktikë, kërkuesi duhet të paraqesë dokumente që sqarojnë qëllimin dhe kohëzgjatjen e udhëtimit, mjetet financiare, strehimin, sigurimin shëndetësor të kërkuar dhe lidhjet me vendin e banimit. Kontrata e punës, detyrimet familjare, historia e udhëtimeve dhe rezervimet mund të jenë të rëndësishme, por vlera e tyre varet nga rrethanat konkrete.

Nëse konsullata shpreh dyshime për kthimin, është e rëndësishme të kuptohet nëse ato lidhen me ndonjë mospërputhje të dokumenteve apo me të dhëna specifike. Një refuzim i përgjithshëm nuk duhet trajtuar njësoj si një refuzim i mbështetur në fakte të individualizuara. Po kështu, nuk duhet supozuar se çdo refuzim i një vize të shkurtër kërkon të njëjtat procedura në çdo periudhë: rregullat evropiane dhe kombëtare, si dhe ndryshimet e tyre, duhet të verifikohen për rastin konkret.

Çfarë të bëni pasi merrni refuzimin?

Ruani formularin e refuzimit, dokumentet e dorëzuara dhe provën e datës së njoftimit.
Kontrolloni kategorinë e vizës dhe bazën ligjore të vendimit; mos e ngatërroni vizën turistike me vizën kombëtare për studim, punë ose familje.
Kërkoni të kuptoni cilat fakte konkrete mbështesin dyshimet e konsullatës dhe cilat dokumente mund t'i sqarojnë ato.
Vlerësoni menjëherë mjetin gjyqësor dhe afatin e ankimit me një profesionist, pa pritur që konsullata ta rishqyrtojë vetë vendimin.
Nëse gjykata anulon refuzimin, mos e konsideroni vizën të lëshuar automatikisht; kontrolloni hapat e mëtejshëm administrativë.

Parimi që del nga vendimi

Vendimi nr. 15120/2026 tregon se vlerësimi i rrezikut migrator nuk duhet të reduktohet në një formulë standarde pa lidhje të qartë me situatën e personit. Administrata mund të verifikojë seriozisht synimin e kthimit, por duhet të respektojë garancitë procedurale që zbatohen dhe të shpjegojë bazën faktike të përfundimit të saj. Kjo është e rëndësishme si për kërkuesit, ashtu edhe për avokatët që përgatisin ankime kundër refuzimeve konsullore.

Vendimi i komentuar: TAR Lazio, Seksioni V-quater, 22 shtator 2026, nr. 15120, kryesues Arzillo, relator Giordano. Teksti i plotë në italisht.

Sipas TAR-it të Bolonjës, skadimi i lejes sezonale nuk e pengon automatikisht konvertimin

Sipas TAR-it të Bolonjës, skadimi i lejes sezonale nuk e pengon automatikisht kalimin në leje për punë të varur

Një punonjës i huaj që ka punuar rregullisht në Itali me leje qëndrimi për punë sezonale mund të dëshirojë të kalojë në një marrëdhënie pune të zakonshme. Çfarë ndodh kur kërkesa për konvertim paraqitet pak pasi leja sezonale ka skaduar? Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s, në Bolonjë, Seksioni I, në vendimin nr. 69 të datës 22 janar 2025, shqyrtoi një rast konkret dhe sqaroi se skadimi formal i lejes nuk përbën gjithmonë pengesë të pakapërcyeshme për konvertimin.

Rasti i punonjësit dhe dy vendimet administrative

Qytetari i huaj kishte leje qëndrimi për punë sezonale të vlefshme deri më 24 shkurt 2023. Më 27 mars 2023 ai kërkoi konvertimin në leje për punë të varur. Prefektura e Modenës i dha fillimisht autorizimin për konvertim (nulla osta), por e revokoi më 7 tetor 2024, duke pretenduar se në ditën e kërkesës leja sezonale nuk ishte më e vlefshme. Ndërkohë Questura kishte refuzuar lejen e punës për mungesë të formularit 209 dhe të kontratës së qëndrimit.

Këtu u krijuan dy probleme të ndryshme: nëse Prefektura mund të revokonte autorizimin vetëm për shkak të skadimit të lejes së mëparshme dhe nëse Questura mund të refuzonte dokumentin për mungesë të akteve që normalisht plotësohen gjatë procedurës përpara Sportello Unico per l'Immigrazione.

Çfarë vendosi gjykata?

TAR-i pranoi pjesërisht ankimin. Gjykata anuloi revokimin e autorizimit nga Prefektura, duke theksuar se neni 24, paragrafi 10, i dekretit legjislativ nr. 286/1998, sipas interpretimit gjyqësor të zbatueshëm në rast, nuk e bënte vlefshmërinë formale të lejes në datën e kërkesës një kusht absolut që përjashton konvertimin. Gjykata kujtoi se rëndësi kanë edhe kushtet substanciale: periudha e punës sezonale, oferta për punë të varur, mjetet e jetesës dhe rezultati i procedurës përkatëse.

Por është po aq e rëndësishme të kuptohet çfarë gjykata nuk bëri. Ajo nuk anuloi refuzimin e Questura-s për arsyet e veçanta të ngritura në ankim, sepse formulari 209 dhe kontrata e qëndrimit nuk ishin paraqitur. Në vend të kësaj, TAR-i përcaktoi se, pas anulimit të revokimit, Prefektura duhet të përfundonte procedurën brenda tridhjetë ditëve dhe, kur aktet të nënshkruheshin, t'ia transmetonte Questura-s për vijimin e procedurës.

Pse kjo ka rëndësi praktike?

Vendimi tregon se konvertimi nuk duhet trajtuar vetëm si një kontroll i datës së skadimit. Megjithatë, ai nuk garanton që çdo leje e skaduar mund të konvertohet. Personi duhet të vërtetojë kushtet konkrete ligjore dhe të ndjekë procedurën që zbatohet në momentin e kërkesës, duke marrë parasysh ndryshimet eventuale të rregullave për kuotat dhe dokumentacionin.

Çfarë dokumentesh duhen kontrolluar?

Kopja e lejes sezonale dhe provat e periudhës së punës së kryer rregullisht në Itali.
Kontrata ose oferta e punës së varur, me të dhëna për punëdhënësin, orarin dhe të ardhurat.
Data e kërkesës për konvertim dhe dëftesa e paraqitjes së saj në portal ose te sporteli kompetent.
Çdo nulla osta, njoftim për arsyet e mundshme të refuzimit dhe përgjigje e dhënë në procedurë.
Kontrata e qëndrimit dhe formulari 209, nëse kërkohen në procedurën konkrete, si dhe provat e transmetimit të tyre te organet kompetente.

Nëse Prefektura ose Questura lëshon një vendim negativ, duhet të lexohet me kujdes arsyetimi. Revokimi i autorizimit dhe refuzimi i lejes mund të kenë baza të ndryshme; kundërshtimi i njërit nuk e zgjidh gjithmonë automatikisht tjetrin. Afatet dhe mjeti juridik i ankimit duhet të verifikohen menjëherë me një profesionist.

Përfundim: Në këtë çështje, gjykata mbrojti mundësinë e shqyrtimit të kushteve reale të konvertimit në vend të një refuzimi automatik për shkak të një vonese rreth njëmujore. Por leja e re mbetet e kushtëzuar nga plotësimi dhe verifikimi i të gjitha kërkesave ligjore.

Vendimi i analizuar: TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, Seksioni I, 22 janar 2025, nr. 69, kryesues Carpentieri, relator Nasini. Teksti i plotë në italisht.

Sipas TAR-it të Bolonjës, kërkesa për rinovim studimi nuk bëhet automatikisht kërkesë për konvertim në punë

Një student i huaj që ndjek studimet në Itali dhe më pas gjen një mundësi punësimi mund të ketë interes ta kthejë lejen e qëndrimit për studim në një leje për punë të varur. Por a mjafton të përmendet në një ankim se personi dëshironte konvertimin, nëse dokumentet në dosjen administrative tregojnë se ishte kërkuar vetëm rinovimi i lejes për studim? TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, seksioni I, me vendimin nr. 254 të datës 13 shkurt 2026, jep një përgjigje të rëndësishme: administrata dhe gjykata duhet të vlerësojnë kërkesën që është paraqitur realisht, jo një kërkesë tjetër që pretendohet më vonë pa prova.

Rasti konkret: leje studimi, vështirësi në provime dhe një punë e mëvonshme

Personi kishte hyrë në Itali me vizë për motive studimi dhe kishte ndjekur kurse, por nuk kishte kaluar asnjë provim. Sipas shpjegimeve të tij, kjo lidhej me vështirësinë për t’u përshtatur me sistemin italian të studimit. Leja e tij për studim skadoi më 31 mars 2024, ndërsa një kërkesë pranë administratës u paraqit më 26 prill 2024.

Në gjykatë, ai pretendoi se kishte kërkuar konvertimin e lejes në një titull qëndrimi për punë të varur dhe se Questura e kishte refuzuar në mënyrë të paligjshme. Sipas tij, administrata nuk duhej ta trajtonte mungesën e provimeve të kaluara si pengesë ndaj konvertimit. Ai kundërshtoi gjithashtu mungesën e përkthimit të aktit në një gjuhë të kuptueshme dhe mungesën e shqyrtimit të mundësive të tjera të qëndrimit.

Por gjykata, duke lexuar dokumentet e dosjes, konstatoi një situatë tjetër: kërkesa e 26 prillit 2024 ishte për rinovimin e lejes për studim, jo për konvertim në punë. Këtë e dëshmonin si njoftimi paraprak i refuzimit, ashtu edhe vendimi përfundimtar i Questura-s, i datës 11 korrik 2025.

Pse prova e paraqitjes së kërkesës ka rëndësi vendimtare?

Pala kishte paraqitur një dokument të emërtuar si kërkesë për leje qëndrimi. Gjykata vuri re se ai ishte vetëm mandati i pagesës pranë Ministrisë së Ekonomisë dhe Financave, jo dokumenti që provonte dorëzimin e një kërkese për konvertim. Pagesa e një tarife administrative dhe depozitimi i një kërkese të caktuar juridike nuk janë e njëjta gjë.

Ky dallim ka pasoja konkrete. Për të provuar se është kërkuar kalimi nga studimi në punë, duhet të ekzistojë dokumentacioni përkatës, që identifikon llojin e procedurës, datën e paraqitjes, zyrën ose portalin ku është regjistruar dhe, kur zbatohet, dokumentet e lidhura me marrëdhënien e punës. Një mandat pagese nuk i përmban domosdoshmërisht këto elemente.

Për më tepër, në dokumentet e gjyqit punëdhënësi deklaronte se punësimi i parë kishte filluar më 10 shtator 2025, pra shumë muaj pas datës në të cilën personi pretendonte se kishte kërkuar konvertimin. Sipas TAR-it, ky fakt ishte gjithashtu i papajtueshëm me mënyrën si ishte paraqitur historia e kërkesës së prillit 2024.

A duhet Questura të kontrollojë vetë çdo leje alternative?

Gjykata hodhi poshtë edhe argumentin se Questura duhej të vlerësonte në mënyrë të përgjithshme një titull tjetër qëndrimi. Ajo shpjegoi se nuk ekziston një detyrim i përgjithshëm që zyra të shqyrtojë kushtet e çdo lejeje të ndryshme për të cilën personi nuk ka paraqitur kërkesë. Në këtë proces, ankuesi nuk kishte identifikuar në mënyrë konkrete cilin titull tjetër pretendonte dhe mbi cilat prova mbështetej.

Veç kësaj, ai kishte marrë njoftimin paraprak të refuzimit, por nuk kishte shpjeguar dhe dokumentuar gjatë asaj faze ekzistencën e kushteve për një titull alternativ. Për gjykatën, gjetja e mëvonshme e një pune nuk mund të trajtohej automatikisht si provë se kushtet për lejen e ndryshme ekzistonin që në kohën përkatëse të procedurës.

Kjo nuk do të thotë se konvertimi nga studimi në punë është gjithmonë i pamundur pa përfunduar universitetin. Vendimi nr. 254/2026 nuk e zgjidhi në thelb një kërkesë konvertimi të paraqitur rregullisht: ai konstatoi se një kërkesë e tillë nuk ishte provuar të ishte paraqitur. Prandaj nuk duhet cituar sikur të kishte vendosur një ndalim të përgjithshëm të konvertimit për studentët që nuk kanë kaluar provime.

Çfarë ndodhi me kundërshtimin për mungesën e përkthimit?

Personi pretendonte se vendimi për lejen e studimit ishte shkruar vetëm në italisht. TAR-i kujtoi orientimin gjyqësor sipas të cilit mungesa e përkthimit nuk sjell automatikisht pavlefshmërinë e një akti administrativ, kur ajo nuk e ka penguar personin ta ankimojë aktin në kohë dhe të ushtrojë plotësisht të drejtën e mbrojtjes.

Në rastin konkret, personi e kishte paraqitur ankimin brenda afatit. Për më tepër, në procesverbalin e njoftimit rezultonte se përmbajtja e aktit i ishte shpjeguar gojarisht në një gjuhë të kuptueshme nga një përkthyes, në prani të avokatit të tij. Për këtë arsye, gjykata nuk konstatoi cenim efektiv të mbrojtjes.

Kjo çështje duhet kuptuar me kujdes: e drejta për të kuptuar një akt që prek statusin e qëndrimit mbetet e rëndësishme, por lloji i aktit, detyrimet konkrete të përkthimit dhe pasojat reale mbi mundësinë e ankimit mund të ndikojnë në rezultatin gjyqësor.

Po vendimi i dëbimit?

Në dosje figuronte edhe një vendim dëbimi i datës 16 janar 2026. Gjykata theksoi se shqyrtimi i atij akti nuk i përkiste juridiksionit të TAR-it, por gjyqtarit të zakonshëm, tek i cili ankuesi ishte drejtuar më vete. Kjo ndarje është thelbësore: ankimi kundër një vendimi për lejen e qëndrimit dhe ankimi kundër dëbimit nuk ndjekin domosdoshmërisht të njëjtën rrugë gjyqësore.

Si përfundoi gjykimi?

TAR Emilia-Romagna e rrëzoi ankimin dhe dënoi ankuesin të paguante 2 000 euro shpenzime gjyqësore, përveç shtesave të parashikuara nga ligji, kur zbatohen. Gjykata nuk urdhëroi konvertimin e lejes dhe as nuk vlerësoi se kishte një kërkesë të tillë të provuar në dosje.

Vendimi tregon se mbrojtja nuk duhet ndërtuar vetëm mbi qëllimin subjektiv të aplikantit. Duhet të përputhen faktet, aktet dhe lloji i procedurës së nisur realisht.

Udhëzime praktike për studentët e huaj në Itali

1. Dalloni rinovimin nga konvertimi. Rinovimi i lejes për studim lidhet me vazhdimësinë e kushteve të studimit. Konvertimi në leje për punë është një kërkesë tjetër, që shqyrtohet sipas kushteve përkatëse të ligjit të imigracionit. Njëra procedurë nuk zëvendëson automatikisht tjetrën.

2. Ruani provën reale të kërkesës. Dosja duhet të përmbajë formularin e paraqitur, kodin e aplikimit, dokumentin e regjistrimit, datën dhe llojin e procedurës. Mandati i pagesës, i vetëm, nuk provon domosdoshmërisht se është kërkuar konvertimi.

3. Kontrolloni datat e punësimit. Nëse mbështeteni në një kontratë pune, verifikoni kur është nënshkruar, kur ka nisur marrëdhënia e punës dhe çfarë dokumentesh ishin të disponueshme në kohën e kërkesës. Një dokument i lindur më vonë nuk ka gjithmonë efekt mbi ligjshmërinë e një vendimi të mëparshëm.

4. Përgjigjuni konkretisht preavviso di rigetto. Nëse Questura komunikon arsye kundërshtuese, mos u kufizoni në një kërkesë të përgjithshme për mirëkuptim. Paraqitni vërejtje dhe dokumente që lidhen me pengesat e treguara, duke respektuar afatet dhe duke ruajtur provën e dorëzimit.

5. Përkthimi dhe njoftimi duhen vlerësuar mbi dosjen. Nëse një akt është i pakuptueshëm, dokumentoni pengesën konkrete për mbrojtjen dhe kërkoni menjëherë ndihmë ligjore. Mos supozoni se çdo akt i shkruar vetëm në italisht është automatikisht i pavlefshëm ose se afati i ankimit nuk ka filluar.

6. Mos i ngatërroni juridiksionet. Refuzimi i lejes dhe dëbimi mund të kërkojnë ankime në organe të ndryshme. Çdo vendim duhet lexuar veçmas, së bashku me datën e njoftimit dhe dispozitat përkatëse të ankimit.

Çfarë nuk duhet të nxirret nga kjo sentencë?

Nuk mund të nxirret se studentët që nuk kanë kaluar provime nuk kanë kurrë mundësi të konvertojnë një leje në punë. Po ashtu, nuk mund të thuhet se gjetja e një pune rregullon automatikisht çdo problem të një lejeje studimi të skaduar. Pika vendimtare e kësaj çështjeje ishte mospërputhja mes kërkesës së pretenduar për konvertim dhe dokumenteve që provonin vetëm rinovimin për studim.

Prandaj, një strategji e saktë ligjore fillon me shqyrtimin e plotë të dosjes administrative. Qëllimi është të përcaktohet se çfarë është kërkuar, cilat kushte ishin të pranishme dhe cili akt është kundërshtuar, përpara se të ndërtohet argumentimi për gjykatën.

Burimi gjyqësor: TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, seksioni I, vendimi nr. 254 i 13 shkurtit 2026; kryetar Carpentieri, relator Bertagnolli. Teksti i plotë i publikuar i vendimit në gjuhën italiane. Dispozitat e shqyrtuara: nenet 2, 5 dhe 6 të dekretit legjislativ nr. 286/1998 dhe rregullat përkatëse të gjykimit administrativ.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat i autorizuar të përfaqësojë klientë përpara Gjykatës së Kasacionit italian
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë për çështjet e imigracionit
Përfaqësues interesash i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian me nr. 280782895721-36 për çështjet e migracionit dhe azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR-it të Brescias, regjistrimi i vonuar i martesës së lidhur jashtë Italisë nuk e bën të pavlefshme kërkesën për shtetësi

Një shtetase e huaj jeton prej shumë vitesh në Itali dhe është e martuar me një person që më vonë ka marrë shtetësinë italiane. Kur ajo aplikon për shtetësinë italiane në bazë të martesës, Prefektura mund të kërkojë që akti i martesës, i lidhur jashtë Italisë, të jetë transkriptuar në regjistrat italianë të gjendjes civile. Por nëse ky formalitet plotësohet gjatë shqyrtimit të kërkesës dhe përpara vendimit përfundimtar, a mund ta shpallë administrata kërkesën të papranueshme vetëm sepse transkriptimi nuk ishte kryer që në datën e aplikimit?

TAR Lombardia, seksioni i shkëputur i Brescias, seksioni I, me vendimin nr. 1242 të datës 21 shtator 2026, e ka trajtuar këtë çështje duke bërë një dallim themelor: vlefshmëria juridike e martesës nuk është e njëjta gjë me formalitetin që e bën atë të regjistruar dhe të njohur zyrtarisht përpara administratës.

Historia e çiftit: martesë në Marok dhe jetë familjare në Itali

Gruaja, shtetase marokene, ishte martuar në Kazablankë më 5 janar 2001. Në dhjetor të të njëjtit vit kishte hyrë në Itali për bashkim familjar dhe, sipas akteve të shqyrtuara, kishte vazhduar të jetonte e regjistruar në gjendjen civile dhe në anagrafin e Komunës së Brescias.

Në gusht 2022, bashkëshorti i saj fitoi shtetësinë italiane. Pas këtij ndryshimi në statusin e bashkëshortit, ajo paraqiti kërkesë për shtetësi italiane sipas nenit 5 të ligjit nr. 91/1992, i cili rregullon mundësinë e fitimit të shtetësisë nga bashkëshorti i një shtetasi italian, nëse plotësohen kushtet ligjore.

Gjatë shqyrtimit, Prefektura e Brescias i dërgoi më 12 janar 2026 një preavviso di rigetto, pra njoftim paraprak për arsyet e mundshme të refuzimit, duke identifikuar si pengesë të vetme mungesën e transkriptimit të martesës së lidhur në Marok në regjistrat italianë të gjendjes civile.

Gruaja reagoi ndaj këtij njoftimi dhe kërkoi regjistrimin e aktit të martesës. Transkriptimi u krye në 16 shkurt 2026 dhe dokumenti përkatës iu dërgua Prefekturës bashkë me vërejtjet e saj. Pavarësisht këtij plotësimi, administrata, me vendimin e 7 majit 2026, e shpalli kërkesën të papranueshme, duke argumentuar se transkriptimi i mëvonshëm nuk mund të korrigjonte mungesën fillestare dhe se ai prodhonte efekte vetëm nga momenti i regjistrimit.

Pyetja juridike: transkriptimi e krijon martesën apo vetëm e bën të njohur zyrtarisht?

Gjykata u ndal te funksioni i regjistrave të gjendjes civile. Jo çdo formë regjistrimi ka të njëjtin efekt juridik. Disa regjistrime krijojnë një të drejtë ose situatë të re, ndërsa të tjera thjesht publikojnë, provojnë apo bëjnë të njohur një gjendje juridike që ekziston tashmë.

Me referim te neni 28 i ligjit italian nr. 218/1995 për të drejtën ndërkombëtare private, gjykata kujtoi se një martesë mund të jetë e vlefshme për nga forma nëse konsiderohet e tillë sipas ligjit të vendit ku është lidhur, ose sipas kritereve të tjera të përcaktuara nga kjo dispozitë. Në këtë rast vlefshmëria e martesës së vitit 2001 nuk ishte kundërshtuar.

Gjykata analizoi gjithashtu rregullat e regjistrimit të akteve të gjendjes civile të formuara jashtë Italisë, përfshirë nenin 19 të dekretit të Presidentit të Republikës nr. 396/2000. Ajo shpjegoi se transkriptimi i martesës së huaj ka funksion njohës, certifikues dhe të publicitetit deklarativ. Me fjalë të tjera, ai e bën ngjarjen familjare zyrtarisht të dokumentuar përpara administratës, por nuk është akti që e krijon martesën në datën kur kryhet regjistrimi.

Pse nuk ishte e ligjshme shpallja e kërkesës të papranueshme?

Martesa e vlefshme ekzistonte që prej vitit 2001. Transkriptimi u bë gjatë procedurës administrative dhe përpara vendimit përfundimtar të Prefekturës. Prandaj, sipas TAR-it, administrata e trajtoi gabimisht një formalitet me funksion njohës sikur të ishte kusht që krijonte vetë lidhjen martesore.

Gjykata arriti në përfundimin se plotësimi i transkriptimit gjatë shqyrtimit e kishte korrigjuar parregullsinë fillestare formale. Për më tepër, statusi i bashkëshortes ishte pasqyruar edhe në dokumente të mëparshme të gjendjes familjare të Komunës së Brescias, të datave 2007 dhe 2022.

Vendimi theksoi gjithashtu se administrata nuk mund të shtojë një kusht për pranueshmërinë e kërkesës që ligji nuk e përcakton në mënyrën e pretenduar prej saj. Nuk ishte e drejtë të refuzohej aplikimi sikur martesa të kishte lindur juridikisht vetëm më 16 shkurt 2026, kur transkriptimi u krye.

Cili ishte rezultati i gjykimit?

TAR-i e pranoi padinë dhe anuloi vendimin e Prefekturës. Gjykata urdhëroi që administrata të shprehej sërish mbi kërkesën për shtetësi brenda 60 ditëve nga komunikimi ose njoftimi i vendimit gjyqësor, duke respektuar interpretimin e dhënë në gjykim. Po ashtu vendosi për shpenzimet gjyqësore sipas dispozitivit.

Këto 60 ditë janë afati i caktuar për administratën në këtë proces konkret, jo një afat i përgjithshëm prej 60 ditësh për të gjitha kërkesat e shtetësisë.

Duhet theksuar edhe një kufizim tjetër: anulimi i vendimit të papranueshmërisë nuk është i barabartë me një dekret automatik për dhënien e shtetësisë. Gjykata pranoi se transkriptimi i mëvonshëm e zgjidhi pengesën formale që ishte përdorur nga Prefektura; kushtet e tjera ligjore dhe çdo pengesë tjetër e ligjshme, nëse ekziston, mbeten objekt i vlerësimit të duhur.

Çfarë duhet të bëjnë çiftet e martuara jashtë Italisë?

1. Verifikoni vlefshmërinë e aktit të martesës. Duhet të jetë i qartë vendi i lidhjes së martesës, ligji që e rregullon, identiteti i bashkëshortëve dhe ekzistenca e një akti zyrtar. Vlefshmëria e lidhjes martesore nuk duhet ngatërruar me përmbushjen e formaliteteve dokumentare italiane.

2. Kontrolloni nëse akti është transkriptuar në Itali. Nëse martesa është lidhur jashtë vendit, është e udhës të kërkohet me kohë regjistrimi përkatës në komunën kompetente, duke përgatitur përkthimet dhe legalizimin ose apostilën në rastet kur kërkohen. Rregullat dokumentare mund të varen nga vendi i origjinës dhe marrëveshjet ndërkombëtare përkatëse.

3. Mos injoroni një preavviso di rigetto. Nëse Prefektura sinjalizon një dokument të munguar sipas nenit 10-bis të ligjit nr. 241/1990, duhet të përgjigjeni brenda afatit të caktuar, të shpjegoni gjendjen faktike dhe të paraqisni dokumentin ose provën e kërkesës për të. Në çështjen e Brescias, transkriptimi u realizua pikërisht gjatë fazës së pjesëmarrjes administrative.

4. Ruani provën e dërgimit dhe të marrjes së dokumenteve. Përveç aktit të martesës dhe transkriptimit, janë të rëndësishme njoftimi paraprak, vërejtjet, dokumentet e bashkëngjitura dhe dëshmitë që Prefektura i ka marrë. Pa këto prova mund të jetë më e vështirë të tregohet se një mangësi ishte korrigjuar përpara vendimit përfundimtar.

5. Vlerësoni kushtet e tjera të shtetësisë sipas nenit 5. Duhet të verifikohen kohëzgjatja e martesës dhe e qëndrimit të ligjshëm, statusi aktual i lidhjes martesore, kushtet gjuhësore kur zbatohen dhe shkaqet ligjore penguese. Vendimi i Brescias nuk heq këto kërkesa dhe nuk duhet kuptuar si një rregull që çdo martesë e regjistruar sjell automatikisht shtetësinë.

6. Në rast refuzimi, identifikoni arsyen e vërtetë. Nëse Prefektura pretendon se transkriptimi i bërë gjatë procedurës është i pavlefshëm vetëm sepse është i mëvonshëm, arsyetimi mund të duhet shqyrtuar në dritën e vendimit nr. 1242/2026. Por nëse problemi lidhet me vlefshmërinë e vetë martesës ose me kushte të tjera të ligjit, analiza juridike mund të jetë e ndryshme.

Po kur bashkëshorti e ka marrë shtetësinë italiane pas martesës?

Ky ishte pikërisht një nga elementet e çështjes: martesa ishte lidhur në vitin 2001, ndërsa bashkëshorti fitoi shtetësinë italiane në vitin 2022. Gjykata nuk e trajtoi këtë diferencë kohore si një arsye që do ta bënte të pavlefshme martesën. Për kërkesën konkrete, u mbështet te lidhja martesore e vlefshme dhe te përmbushja e kushteve të parashikuara nga neni 5.

Gjithsesi, për llogaritjen e periudhave dhe kontrollin e kushteve duhet marrë parasysh situata konkrete dhe interpretimi i normave përkatëse. Nuk është e sigurt të nxirret nga një rast i vetëm një rregull i përgjithshëm që anashkalon kohën e fitimit të shtetësisë nga bashkëshorti italian ose kushtet e tjera procedurale.

Çfarë mësojmë nga kjo sentencë?

Vendimi kujton se administrata duhet të dallojë një të drejtë apo status familjar që ekziston realisht nga formaliteti që e provon atë në regjistrat italianë. Plotësimi i një dokumenti gjatë procedurës nuk mund të përjashtohet automatikisht, kur ligji nuk e bën datën e atij formaliteti kusht themelues të situatës juridike.

Praktikisht, është gjithmonë më mirë të paraqiten dokumentet e plota që në fillim. Por në rastin e martesave të vlefshme të lidhura jashtë Italisë, transkriptimi i bërë përpara vendimit përfundimtar mund të ketë rëndësi vendimtare për të kundërshtuar një refuzim thjesht formal, sipas parimit të shprehur nga TAR-i i Brescias.

Vendimi i komentuar: TAR Lombardia – seksioni i shkëputur i Brescias, seksioni I, vendimi nr. 1242 i 21 shtatorit 2026, kryetar Gabbricci, relator Cappelli. Teksti i plotë i vendimit në italisht; Portali zyrtar i kërkimit të jurisprudencës administrative italiane. Norma kryesore: neni 5 i ligjit nr. 91/1992; neni 28 i ligjit nr. 218/1995; neni 19 i D.P.R. nr. 396/2000; neni 10-bis i ligjit nr. 241/1990.

mercoledì 4 novembre 2026

Sipas TAR-it të Salernos, një sinjalizim SIS i verifikuar me kodin CUI nuk e përjashton shqyrtimin individual të lejes së qëndrimit

Një person mund të marrë një përgjigje që emri i tij nuk gjendet në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS), ndërsa Questura italiane konfirmon ekzistencën e një sinjalizimi duke përdorur një kod identifikimi. Si zgjidhet ky kundërshtim? Dhe, nëse sinjalizimi vërtet ekziston, a mjafton ai për të refuzuar lejen e qëndrimit? Gjykata Administrative Rajonale e Kampanias, seksioni i veçuar i Salernos, seksioni III, në vendimin nr. 1123 të 12 qershorit 2026, shqyrtoi pikërisht këto dy probleme, të cilat duhen mbajtur të ndara.

Rasti konkret: kërkesa për leje qëndrimi dhe sinjalizimi nga Austria

Çështja lidhej me refuzimin e një lejeje qëndrimi për punë të varur, në kuadrin e procedurës së posaçme të emersionit sipas nenit 103 të dekretligjit italian nr. 34/2020. Questura e Salernos e kishte mbështetur refuzimin në një sinjalizim të regjistruar nga Austria në SIS për moslejimin e hyrjes dhe qëndrimit. Administrata e konsideronte këtë rrethanë pengesë për lëshimin e dokumentit.

Personi i interesuar e kundërshtoi vendimin dhe kërkoi verifikimin e të dhënave nga strukturat kompetente të Ministrisë së Brendshme italiane. Në një përgjigje, të bazuar te gjeneralitetet e tij, iu komunikua se emri i kërkuar nuk rezultonte në bazën SIS. Kjo dukej se përgënjeshtronte arsyen e refuzimit. Gjatë gjykimit, megjithatë, Questura dorëzoi një verifikim tjetër që tregonte ekzistencën e sinjalizimit.

Pse kodi CUI ka rëndësi për identifikimin?

Gjykata i kushtoi vëmendje mënyrës së kërkimit në sistem. Nga njëra anë ekzistonte një përgjigje negative e mbështetur në emrin dhe të dhënat e deklaruara nga personi. Nga ana tjetër, Questura kishte kryer kontroll përmes Kodit Unik të Identifikimit (CUI), një identifikues i lidhur në mënyrë unike me personin në sistemin e identifikimit AFIS.

TAR-i i dha përparësi verifikimit përmes CUI, duke e konsideruar më të besueshëm sesa kërkimi vetëm me emër ose me variante të tjera të gjeneraliteteve. Për këtë arsye, gjykata nuk pranoi si të provuar pretendimin se sinjalizimi nuk ekzistonte. Ky është një dallim me rëndësi praktike: mungesa e rezultatit në kërkimin sipas emrit nuk tregon gjithmonë se personi nuk ka sinjalizim. Mund të lindin mospërputhje që kërkojnë verifikim më të saktë të identitetit.

Megjithatë, ekzistenca e SIS nuk e mbyll analizën juridike

Pasi shqyrtoi problemin e identifikimit, gjykata kaloi te një pyetje tjetër: cilat pasoja mund t'i japë administrata italiane sinjalizimit? Në këtë pikë kishte rëndësi vendimi nr. 6 i 22 janarit 2026 i Gjykatës Kushtetuese italiane. Ajo kishte deklaruar jokushtetuese dispozitën e nenit 103, pika 10, shkronja b), të dekretligjit nr. 34/2020, në pjesën ku përjashtonte automatikisht nga procedurat e legalizimit personat e sinjalizuar në SIS vetëm sepse kishin shkelur rregullat kombëtare të hyrjes dhe qëndrimit.

Kjo është një zgjidhje e përcaktuar për atë procedurë të veçantë legalizimi. Nuk do të thotë se një sinjalizim serioz, i mbështetur në rrezik real për rendin ose sigurinë publike, duhet injoruar. Përkundrazi, administrata duhet të identifikojë arsyen e saktë, të verifikojë rrethanat personale dhe të kryejë vlerësimin që kërkon ligji.

Rëndësia e konsultimit me shtetin që ka futur sinjalizimin

Neni 27 i Rregullores (BE) 2018/1861 parashikon mekanizmin e konsultimit ndërmjet shteteve kur një shtet shqyrton lëshimin ose zgjatjen e lejes së qëndrimit apo të vizës për qëndrim afatgjatë për një person të sinjalizuar për refuzim hyrjeje ose qëndrimi nga një shtet tjetër. Autoriteti që shqyrton kërkesën duhet të marrë në konsideratë arsyet e sinjalizimit dhe rrethanat që lidhen me rendin dhe sigurinë publike.

Rëndësia e këtij mekanizmi është se vendimi italian duhet të mbështetet në një shqyrtim real, jo në një shënim të shkurtër nga databaza. Kur mungon informacioni mbi shkakun e sinjalizimit, hetimi administrativ mund të jetë i pamjaftueshëm për të justifikuar refuzimin.

Si përfundoi gjykimi në Salerno?

Në përfundim, TAR-i pranoi ankimin dhe anuloi refuzimin e lejes së qëndrimit për shkak të mangësive në shqyrtimin dhe arsyetimin e pasojave juridike të sinjalizimit, në dritën e vendimit të Gjykatës Kushtetuese dhe rregullave evropiane. Gjykata nuk e konsideroi të pavërtetë vetë sinjalizimin; përkundrazi, verifikimi përmes CUI kishte konfirmuar ekzistencën e tij. Por nuk pranoi që ekzistenca e regjistrimit të zëvendësonte vlerësimin juridik të kërkuar.

Vendimi nuk urdhëroi fshirjen e sinjalizimit austriak nga SIS dhe nuk duhet interpretuar si dhënie automatike e një lejeje qëndrimi. Administratës i mbetet detyrimi të rivlerësojë situatën sipas rregullave përkatëse dhe përmbajtjes së vendimit gjyqësor.

Çfarë duhet të bëjë personi që merr një refuzim për shkak të SIS?

1. Kërkoni vendimin e plotë administrativ. Duhet të dihet nëse Questura ka refuzuar lejen për shkak të një sinjalizimi, për shkak të një vendimi dëbimi apo edhe për arsye të tjera. Dokumenti duhet të tregojë bazën ligjore dhe arsyetimin konkret.

2. Kontrolloni identitetin me kujdes. Nëse një përgjigje e bazuar te emri tregon mungesë sinjalizimi, por administrata pretendon të kundërtën, duhet kërkuar një shpjegim i mospërputhjes. Emra të ndryshëm, transliterime, data lindjeje dhe identifikues të tjerë mund të ndikojnë në rezultat. Vetëm autoritetet e autorizuara mund të kryejnë verifikimet e sistemit sipas kompetencave të tyre.

3. Ushtroni të drejtat mbi të dhënat SIS. Sipas Komisionit Evropian, personi mund të kërkojë akses në të dhënat e veta dhe korrigjimin e të dhënave të pasakta ose fshirjen e atyre që mbahen në mënyrë të paligjshme. Kërkesa mund të paraqitet sipas procedurave të shteteve që përdorin SIS, ndërsa shteti që e ka futur sinjalizimin është përgjegjës për përmbajtjen e tij. Procedura ka rregulla dhe kufizime të veta.

4. Mos e ngatërroni fshirjen e SIS me anulimin e refuzimit. Një ankim kundër një vendimi të Questura-s italiane nuk është automatikisht e njëjta procedurë me kërkesën që Austria ose një shtet tjetër të ndryshojë të dhënat në SIS. Për të dyja duhen identifikuar organet kompetente dhe mjetet juridike.

5. Sqaroni cilës procedurë i përket kërkesa. Ky vendim lidhej me procedurën e veçantë të legalizimit të punës të vitit 2020. Nuk është provë e ekzistencës së një sanatorie të re dhe nuk do të thotë se e njëjta zgjidhje zbatohet pa dallim për çdo vizë, leje familjare ose rast hyrjeje në kufi.

Çfarë mësojmë nga ky rast?

Nga kjo çështje dalin dy mësime që nuk janë kontradiktore. Së pari, një sinjalizim mund të ekzistojë vërtet edhe kur një kërkim sipas emrit nuk e gjen; për këtë arsye rëndësi ka identifikimi i saktë. Së dyti, ekzistenca e sinjalizimit nuk e përjashton kontrollin e bazës ligjore, të shkakut dhe të proporcionalitetit të vendimit, kur kërkohet një vlerësim individual. Mbrojtja më efikase ndërtohet mbi dokumentet, jo mbi supozime.

Vendimi i analizuar: TAR Campania – Salerno, seksioni III, vendimi nr. 1123/2026 i 12 qershorit 2026, R.G. 1001/2024. Teksti i publikuar i vendimit gjyqësor. Burime institucionale: Drejtësia Administrative italiane, për vendimin nr. 6/2026 të Gjykatës Kushtetuese; Komisioni Evropian, të drejtat mbi të dhënat SIS.

Sipas TAR-it të Lacios: në sanatorinë e punës familja anagrafike nuk është e njëjtë me familjarët në ngarkim fiskal

Sipas TAR-it të Lacios: në procedurën e legalizimit të punës, familja anagrafike nuk është e njëjtë me familjarët në ngarkim fiskal

Kur administrata italiane vlerëson të ardhurat e punëdhënësit në një procedurë për legalizimin e marrëdhënies së punës, një dallim juridik mund të përcaktojë rezultatin: familja anagrafike nuk është domosdoshmërisht e barabartë me listën e personave që deklarohen në ngarkim për qëllime tatimore. Këtë çështje e ka analizuar Gjykata Administrative Rajonale e Lacios, seksioni I-ter, me vendimin nr. 1506, të datës 26 janar 2026, në një proces që lidhej me procedurën e posaçme të emersionit sipas dekretligjit nr. 34/2020.

Një sqarim i nevojshëm: bëhet fjalë për sanatorinë e vitit 2020

Vendimi nuk hap një sanatori të re në vitin 2026. Ai ka të bëjë me gjykimin e një dosjeje të vjetër, të mbështetur në nenin 103 të dekretligjit nr. 34/2020, të kthyer në ligj me ligjin nr. 77/2020. Ky mekanizëm ishte një procedurë e posaçme, me kushte dhe afate të përcaktuara atëherë. Sidoqoftë, vendimi mbetet i dobishëm për qytetarët që kanë mosmarrëveshje ende të hapura mbi atë procedurë dhe për operatorët që duhet të dallojnë saktë dokumentet anagrafike nga deklaratat fiskale.

Çfarë ndodhi në rastin konkret?

Një punëdhënëse kishte paraqitur kërkesë për emersionin e një marrëdhënieje pune në sektorin e asistencës familjare ose punës shtëpiake. Dosja u refuzua fillimisht për çështje që lidhej me paraqitjen në një takim. Më pas, administrata pranoi se kishte problem me njoftimin e akteve, e anuloi vetë refuzimin e parë dhe nxori një vendim të ri refuzimi më 3 prill 2025.

Në vendimin e dytë, Sportello Unico per l'Immigrazione i Romës arsyetoi se punëdhënësja nuk kishte të ardhura të mjaftueshme në vitin tatimor 2019. Administrata përdori pragun prej 27 000 eurosh, duke u mbështetur te informacioni për një familje të përbërë nga disa persona bashkëjetues. Nga ana tjetër, pala paditëse pretendoi se familja që duhej marrë në konsideratë ishte e përbërë vetëm nga punëdhënësja, prandaj pragu përkatës do të ishte 20 000 euro. U paraqitën edhe dokumente të tjera për të ardhurat.

Çfarë thoshin rregullat e kohës?

Për këtë lloj emersioni, dekreti ndërministror i 27 majit 2020, neni 9, paragrafi 2, përcaktonte pragje të ndryshme të ardhurash për punëdhënësin që kërkonte legalizimin e një punonjësi për shërbime shtëpiake ose asistencë ndaj personit. Rregulli dallonte një familje me një person të vetëm që merr të ardhura nga një famiglia anagrafica me disa persona bashkëjetues, sipas përkufizimit dhe kritereve specifike të atij mekanizmi.

Gjykata rikujtoi përkufizimin e familjes anagrafike në nenin 4 të dekretit të Presidentit të Republikës nr. 223/1989. Bëhet fjalë për persona të lidhur me martesë, bashkim civil, lidhje familjare, birësim, kujdestari ose lidhje afektive, që bashkëjetojnë dhe kanë vendbanim të zakonshëm në të njëjtën komunë. Ky koncept lidhet me gjendjen faktike dhe regjistrimin anagrafik, jo vetëm me mënyrën si deklarohen personat në formularët tatimorë.

Gabimi i mundshëm: të përdorësh modelin 730 si provë të vetme

TAR-i theksoi se personat në ngarkim fiskal dhe anëtarët e familjes anagrafike nuk janë koncepte të njëjta. Prandaj modeli tatimor 730 nuk mjafton, i vetëm, për të vërtetuar përbërjen e familjes anagrafike. Një person mund të rezultojë në ngarkim fiskal pa qenë bashkëjetues; anasjelltas, mund të ketë bashkëjetues që nuk figurojnë si persona në ngarkim në deklaratën tatimore.

Kjo nuk do të thotë se dokumentacioni tatimor është pa rëndësi. Ai mbetet thelbësor për të verifikuar të ardhurat. Por për të përcaktuar cili prag të ardhurash zbatohet, duhet të vërtetohet edhe se kush përbënte familjen anagrafike në periudhën që ka rëndësi sipas ligjit.

Në rastin e shqyrtuar, gjykata vlerësoi se duhej verifikuar gjendja familjare e punëdhënëses në vitin 2019. Dokumentet e paraqitura në gjyq krijonin nevojën për rishikimin e informacionit të dhënë fillimisht në kërkesë. Kjo ishte e rëndësishme edhe sepse pala pretendonte se të ardhurat e përgjithshme të vitit përkatës e kalonin pragun më të ulët.

Cili ishte rezultati gjyqësor?

Gjykata e deklaroi të paprocedueshme padinë fillestare për shkak se vendimi i parë administrativ ishte anuluar dhe zëvendësuar nga një akt tjetër. Ndërkohë, pranoi arsyet shtesë të padisë kundër refuzimit të dytë dhe e anuloi atë. Administrata duhet të rishqyrtojë dokumentet e të ardhurave dhe të gjendjes familjare, për të përcaktuar përbërjen reale të familjes anagrafike dhe pragun ligjor të zbatueshëm.

Ky rezultat nuk do të thotë se gjykata e legalizoi drejtpërdrejt marrëdhënien e punës, as se konstatoi përfundimisht plotësimin e të gjitha kushteve të emersionit. Ajo kërkoi vlerësim të ri administrativ, në përputhje me arsyetimin e vendimit.

Çfarë mund të bëjë praktikisht personi i interesuar?

1. Merrni vendimin e refuzimit dhe identifikoni arsyen e saktë. Duhet kontrolluar nëse problemi është mungesa e të ardhurave, përbërja e familjes, një njoftim i parregullt apo dokumentacioni i paplotë. Çdo problem kërkon prova të ndryshme.

2. Gjeni dokumentet anagrafike që i referohen vitit përkatës. Një certifikatë e lëshuar sot mund të mos mjaftojë për të provuar gjendjen e një viti të mëparshëm. Mund të jetë e nevojshme të kërkohen të dhëna historike të gjendjes familjare nga komuna kompetente.

3. Mbani të ndara provat e të ardhurave nga provat e bashkëjetesës. Certificazioni Uniche, deklaratat e të ardhurave dhe dokumentet e tjera fiskale shërbejnë për të provuar shumat e marra; dokumentet anagrafike dhe, sipas rastit, prova të tjera ndihmojnë për të përcaktuar përbërjen e familjes.

4. Mos harroni gabimet në kërkesën fillestare. Në rastin e gjykuar, të dhënat e para të deklaruara nga punëdhënësja kishin peshë në vlerësimin administrativ. Nëse ato nuk përputhen me gjendjen reale, duhen shpjeguar dhe mbështetur me dokumentacion objektiv.

5. Vlerësoni mjetin juridik të duhur në kohë. Nëse është nxjerrë një vendim i ri që zëvendëson një të mëparshëm, strategjia e ankimit duhet të marrë parasysh aktin e ri. Afatet dhe mënyra e kundërshtimit nuk mund të përcaktohen pa parë vendimet dhe datat e njoftimit.

Një mësim edhe për procedurat e tjera

Edhe jashtë sanatorisë së vitit 2020, vendimi ilustron një rregull të rëndësishëm të veprimit administrativ: konceptet juridike nuk mund të ngatërrohen vetëm sepse të gjitha kanë të bëjnë me familjen. Megjithatë, pragjet prej 20 000 dhe 27 000 eurosh të analizuara këtu janë ato të mekanizmit të posaçëm të emersionit në fjalë; nuk duhen paraqitur si pragje të përgjithshme për çdo vizë, leje qëndrimi ose bashkim familjar.

Burimi gjyqësor: TAR Lazio – Roma, Seksioni I-ter, vendimi nr. 1506/2026, publikuar më 26 janar 2026, R.G. 3301/2025. Teksti zyrtar i vendimit; Përmbledhja zyrtare e jurisprudencës administrative.