sabato 7 novembre 2026

Sipas TAR Lazio: refuzimi i vizës familjare kundërshtohet para gjykatës së zakonshme, jo para TAR-it

Kur ambasada italiane refuzon një vizë për arsye familjare, familjet shpesh përqendrohen vetëm te arsyet e refuzimit: të ardhurat, dokumentet, lidhja familjare apo kushtet e hyrjes. Megjithatë, ekziston edhe një pyetje procedurale vendimtare: cilës gjykatë duhet t'i drejtohet personi që dëshiron të kundërshtojë vendimin? Gjykata Administrative Rajonale e Lazios (TAR Lazio), Seksioni V-quater, në vendimin nr. 10848 të 11 qershorit 2026, sqaron këtë çështje në një rast konkret bashkimi familjar.

Rasti i shqyrtuar nga gjykata

Një shtetas nga Kosova kishte kërkuar një vizë për arsye familjare për t'u bashkuar me nënën e tij, shtetase italiane, dhe me pjesën tjetër të familjes që banonte në Itali. Ambasada italiane në Prishtinë e kishte refuzuar kërkesën me një vendim të datës 5 prill 2026. Personi i interesuar iu drejtua TAR Lazio për të kundërshtuar refuzimin, duke mbështetur kërkesën në dispozitat për familjarët e qytetarëve të Bashkimit Evropian dhe në mbrojtjen e unitetit familjar.

Administrata ngriti kundërshtimin se gjykata administrative nuk kishte juridiksion. TAR-i e pranoi këtë kundërshtim dhe deklaroi se çështja i takonte gjykatës së zakonshme. Vendimi nuk thotë se ambasada kishte pasur domosdoshmërisht të drejtë të refuzonte vizën: gjykata nuk e zgjidhi themelin e kërkesës familjare, por përcaktoi gjyqtarin kompetent për ta shqyrtuar atë.

Pse ka rëndësi natyra e së drejtës familjare?

Neni 30, paragrafi 6, i dekretit legjislativ italian nr. 286/1998 ia beson gjykatës së zakonshme kundërshtimet ndaj refuzimit të autorizimit për bashkim familjar, ndaj refuzimit të lejes së qëndrimit për arsye familjare dhe ndaj akteve të tjera që prekin të drejtën e unitetit familjar. Për familjarët e qytetarëve të Bashkimit Evropian, rëndësi ka gjithashtu neni 8 i dekretit legjislativ nr. 30/2007.

Në rastin konkret, vetë natyra e kërkesës ishte mbrojtja e unitetit familjar me nënën shtetase italiane. Prandaj konflikti nuk u trajtua si një mosmarrëveshje e zakonshme administrative mbi një akt diskrecional, por si një çështje që prek të drejtat familjare dhe i nënshtrohet gjyqtarit të zakonshëm.

Çfarë ndodh nëse ankimi është bërë te gjykata e gabuar?

TAR Lazio deklaroi mungesën e juridiksionit në favor të gjykatës së zakonshme dhe përmendi ruajtjen e efekteve materiale e procedurale të kërkesës sipas nenit 11 të Kodit të Procesit Administrativ, në rast të vazhdimit të çështjes brenda afatit të parashikuar. Kjo nuk do të thotë se kalimi nga një gjykatë te tjetra ndodh automatikisht. Duhet të shqyrtohen me kujdes afatet dhe forma e veprimeve përkatëse.

Një hollësi e rëndësishme është se akti i refuzimit e kishte udhëzuar kërkuesin ta kundërshtonte vendimin përpara gjykatës administrative. TAR-i vlerësoi se kjo shpjegonte kompensimin e shpenzimeve gjyqësore mes palëve. Por tregimi i gabuar i rrugës së ankimit nga administrata nuk e ndryshon, në vetvete, juridiksionin e caktuar me ligj.

Çfarë duhet të bëjë një familje pas refuzimit të vizës?

Së pari duhet ruajtur vendimi i plotë i ambasadës, data e njoftimit dhe dokumentacioni mbi lidhjen familjare. Së dyti duhet identifikuar baza ligjore e kërkesës: a bëhet fjalë për bashkim familjar sipas tekstit unik të imigracionit, apo për një familjar të një shtetasi italian ose të Bashkimit Evropian? Këto kategori mund të kenë kërkesa të ndryshme materiale dhe procedurale.

Së treti, para paraqitjes së ankimit duhet përcaktuar gjykata kompetente dhe procedura përkatëse. Edhe kur juridiksioni i takon gjykatës së zakonshme, kompetenca territoriale dhe mënyra e paraqitjes së kërkesës kërkojnë një verifikim më vete. Vendimi i TAR Lazio nr. 10848/2026 sqaron juridiksionin, por nuk vendos në mënyrë të përgjithshme për çdo aspekt të kompetencës territoriale ose për meritat e të gjitha vizave familjare.

Në fund, familja duhet të përgatisë provat që lidhen me refuzimin: marrëdhënien familjare, dokumentet civile, qëndrimin e personit që jeton në Itali dhe, kur kërkohen nga legjislacioni i zbatueshëm, kushtet e tjera ligjore. Pa një analizë të vendimit të refuzimit dhe të kategorisë së saktë familjare, nuk mund të jepet një përgjigje serioze mbi mundësinë e fitimit të çështjes.

Mësimi i vendimit

Mesazhi praktik është i qartë: në të drejtën e imigracionit, ankimi ndaj një refuzimi nuk fitohet thjesht duke pasur argumente të mira në themel. Ai duhet të paraqitet para gjykatës së duhur. Kur objekti i mosmarrëveshjes është e drejta e unitetit familjar, si në rastin e shqyrtuar, rruga gjyqësore kalon përmes gjykatës së zakonshme, edhe nëse vendimi vjen nga një autoritet administrativ ose konsullor italian.

Burimi gjyqësor: TAR Lazio, Romë, Seksioni V-quater, vendimi i 11 qershorit 2026, nr. 10848, kryesues Arzillo, relator Petroni. Teksti i plotë i vendimit.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi pranë Gjykatës së Kasacionit në Itali
I regjistruar në Regjistrin e përfaqësuesve të interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e imigracionit
Përfaqësues interesash i regjistruar në Regjistrin e Transparencës të Bashkimit Evropian me nr. 280782895721-36 në fushën e migracionit dhe azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Ky artikull është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR-it të Bolonjës, refuzimi i rinovimit kërkon garanci procedurale

Sipas TAR-it të Bolonjës, refuzimi i rinovimit të lejes së qëndrimit kërkon njoftim paraprak kur vendimi është diskrecional

Kur një i huaj kërkon rinovimin e lejes së qëndrimit në Itali, administrata duhet të kontrollojë nëse kushtet ligjore vazhdojnë të plotësohen. Por një vendim negativ nuk mund të merret gjithmonë pa i dhënë personit mundësinë të shpjegojë situatën e vet. Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s, Seksioni I në Bolonjë, me vendimin nr. 142 të datës 28 janar 2026, ka theksuar rëndësinë e njoftimit paraprak të arsyeve që pengojnë pranimin e kërkesës, sipas nenit 10-bis të ligjit nr. 241/1990.

Pse është i rëndësishëm njoftimi paraprak?

Procedura për rinovimin e lejes së qëndrimit nuk është gjithmonë një kontroll mekanik dokumentesh. Kur autoriteti duhet të vlerësojë rrethanat individuale, ligji për procedurën administrative mund të kërkojë që personi të njoftohet për arsyet që pritet të çojnë në refuzim. Kjo i jep mundësinë të paraqesë shpjegime, dokumente plotësuese dhe vërejtje përpara se vendimi të bëhet përfundimtar.

Në vendimin nr. 142/2026, TAR-i e konsideroi të paligjshëm refuzimin e rinovimit të lejes kur vendimi kishte natyrë diskrecionale dhe nuk ishte paraprirë nga komunikimi i arsyeve penguese. Parimi nuk duhet interpretuar sikur çdo mungesë e një dokumenti sjell detyrimisht anulimin e çdo refuzimi: natyra e kompetencës administrative, mundësia që vërejtjet të ndikojnë në vendim dhe rregullat e zbatueshme për rastin konkret kanë rëndësi.

Çfarë ndryshimi ka midis njoftimit dhe vendimit të refuzimit?

Njoftimi paraprak sipas nenit 10-bis nuk është vetë vendimi përfundimtar. Ai i tregon kërkuesit cilat kushte administrata i konsideron të paplotësuara dhe i lejon të reagojë. Vendimi përfundimtar, përkundrazi, mbyll procedurën administrative dhe mund të kundërshtohet sipas mjeteve dhe afateve ligjore.

Nëse Questura ka dyshime për vazhdimësinë e punës, burimet e të ardhurave, situatën familjare apo dokumente të tjera, një përgjigje e argumentuar mund të sqarojë faktet. Për shembull, mund të paraqiten kontrata të reja, deklarime të të ardhurave, prova të një marrëdhënieje pune, dokumente familjare ose shpjegime për periudha ndërprerjeje. Dokumentet duhet të jenë të vërteta, të lidhura me arsyen e kundërshtimit dhe të paraqiten në kohën e duhur.

Si të veprojë personi që merr një komunikim nga Questura?

Së pari, duhet të lexohet me kujdes dokumenti për të kuptuar nëse është kërkesë për plotësim, njoftim paraprak i arsyeve penguese apo refuzim përfundimtar. Data e marrjes është thelbësore. Duhet ruajtur zarfi, njoftimi elektronik ose procesverbali i dorëzimit dhe duhet kontrolluar afati konkret për të paraqitur vërejtje.

Së dyti, përgjigjja nuk duhet të jetë një deklaratë e përgjithshme se personi është i integruar në Itali. Duhet të trajtojë çdo pengesë të identifikuar nga administrata dhe të shoqërohet me dokumente. Nëse kërkohen informacione që ndodhen në dosjen e administratës, mund të vlerësohet edhe një kërkesë për qasje në akte.

Së treti, nëse është marrë tashmë një vendim përfundimtar, duhet verifikuar menjëherë gjykata kompetente, afati i ankimit dhe nevoja për mbrojtje të përkohshme. Mosrespektimi i garancive procedurale mund të përbëjë argument mbrojtës, por nuk garanton automatikisht lëshimin e lejes së kërkuar.

Çfarë nuk vendos gjykata?

Vendimi i TAR-it të Bolonjës nuk krijon një të drejtë të përgjithshme për rinovim pavarësisht kushteve ligjore. Ai thekson se, kur autoriteti ushtron vlerësim diskrecional, personi duhet të ketë mundësinë procedurale të marrë pjesë përpara refuzimit, sipas rregullave të zbatueshme. Pas anulimit të një vendimi për mangësi procedurale, administrata mund të rishqyrtojë çështjen duke respektuar garancitë dhe duke marrë një vendim të ri të arsyetuar.

Ky dallim është i rëndësishëm edhe për avokatët: kundërshtimi i një refuzimi duhet të shpjegojë jo vetëm mungesën e njoftimit, por edhe pse pjesëmarrja e personit mund të kishte rëndësi për vlerësimin e rrethanave konkrete. Mbrojtja procedurale dhe prova e kushteve të qëndrimit plotësojnë njëra-tjetrën.

Përfundim

Rinovimi i lejes së qëndrimit kërkon një administratë që vendos sipas ligjit dhe një kërkues që paraqet prova të sakta. Vendimi nr. 142/2026 i TAR-it të Bolonjës kujton se e drejta për t'u dëgjuar përpara një refuzimi diskrecional nuk është thjesht formalitet: është pjesë e kontrollit të ligjshmërisë së vendimit administrativ.

Vendimi i komentuar: TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, Seksioni I, 28 janar 2026, nr. 142. Repertori i jurisprudencës EIUS, ku publikohet vendimi dhe parimi i tij.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi para Gjykatës së Kasacionit të Italisë
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave të Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e imigracionit
Përfaqësues interesash i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian në fushën e Migracionit dhe Azilit, nr. 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Ky artikull është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR-it të Bolonjës, qasja në dokumente për mbrojtje nuk përjashtohet nga një proces gjyqësor

Sipas TAR-it të Bolonjës, dokumentet e nevojshme për mbrojtje nuk mund të refuzohen vetëm sepse ekziston një proces gjyqësor

Kur një person ka një mosmarrëveshje me administratën italiane, qasja në dokumentet e dosjes mund të jetë vendimtare për të kuptuar arsyet e vendimit dhe për të përgatitur mbrojtjen. Kjo vlen edhe në praktikën e imigracionit: për dosjet e lejeve të qëndrimit, të punës, të shtetësisë apo të komunikimeve me prefekturat, dokumentet administrative mund të përmbajnë informacione që nuk janë të dukshme në vendimin përfundimtar. Një vendim i TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, Seksioni II, nr. 401, i datës 3 mars 2026, sqaron një parim të rëndësishëm mbi qasjen për qëllime mbrojtjeje.

Çështja konkrete para gjykatës

Rasti i shqyrtuar nuk kishte të bënte drejtpërdrejt me një leje qëndrimi. Një palë kërkoi nga Bashkia e Cesenatico-s kopje të dokumenteve që lidheshin me një autorizim për shkarkimin e ujërave dhe me një mosmarrëveshje civile mbi të drejtat e pronësisë. Kërkesa ishte bërë më 5 shtator 2025, sepse dokumentet nevojiteshin për mbrojtjen në një proces tashmë të hapur përpara Gjykatës civile të Forlì-t.

Bashkia e refuzoi fillimisht qasjen, duke përmendur kundërshtimin e mundshëm të një personi të tretë. Me një vendim të dytë, më 13 nëntor 2025, ajo iu referua kundërshtimit të shprehur të personit të tretë dhe faktit se dokumentet mund të gjendeshin edhe në procedurën civile, pranë ekspertit të caktuar nga gjykata. Pala e interesuar iu drejtua TAR-it për të kërkuar njohjen e së drejtës së qasjes.

Çfarë vendosi TAR-i?

Gjykata pranoi padinë. Sipas saj, neni 24, paragrafi 7, i ligjit nr. 241/1990 kërkon që të garantohet qasja në dokumentet administrative kur njohja e tyre është e nevojshme për kujdesin ose mbrojtjen e interesave juridike. Kundërshtimi i përgjithshëm i një personi të tretë nuk mjafton vetvetiu për të përjashtuar qasjen, kur ekziston një nevojë konkrete mbrojtjeje.

TAR-i sqaroi gjithashtu se fakti që dokumentet mund të sigurohen në një proces civil nuk e zhduk të drejtën autonome për t'i kërkuar ato nga administrata. Kompetencat provuese të gjykatës civile dhe procedura administrative e qasjes kanë funksione të ndryshme. Për këtë arsye, Bashkia nuk mund ta justifikonte refuzimin vetëm duke iu referuar mundësisë për të marrë dokumentet në procesin tjetër.

Gjykata urdhëroi Bashkinë të lejonte marrjen e kopjeve të dokumenteve të kërkuara brenda 30 ditëve nga komunikimi ose njoftimi i vendimit. Ajo vendosi edhe shpenzimet e gjykimit sipas dispozitivit.

Çfarë lidhjeje ka ky parim me imigracionin?

Edhe pse çështja konkrete lidhej me një mosmarrëveshje pronësie, arsyetimi mbi qasjen për qëllime mbrojtjeje ka rëndësi më të gjerë për procedurat administrative. Një shtetas i huaj që kërkon të kuptojë refuzimin e një lejeje qëndrimi mund të ketë interes të marrë dokumentet që kanë shërbyer si bazë për vendimin. Një punëdhënës mund të ketë nevojë të shqyrtojë komunikimet dhe aktet në dosjen e autorizimit të punës. Në të dy rastet, kërkesa duhet të identifikojë dokumentet dhe lidhjen e tyre me një interes konkret juridik.

Megjithatë, vendimi nr. 401/2026 nuk vendos që çdo dokument në çdo dosje imigracioni duhet të dorëzohet pa kufizime. Mund të zbatohen rregulla të veçanta për sekretin, mbrojtjen e të dhënave personale, sigurinë ose përjashtime të tjera ligjore. Në disa procedura mund të ketë kufizime specifike. Prandaj duhet kontrolluar legjislacioni që zbatohet për dokumentin e kërkuar dhe të bëhet një vlerësim konkret i nevojës për mbrojtje.

Si të përgatitet një kërkesë për qasje në dokumente?

Kërkesa duhet të tregojë identitetin e personit, dosjen administrative, dokumentet e kërkuara dhe arsyen pse njohja e tyre është e nevojshme. Kur ekziston një vendim refuzimi, është e dobishme të përmenden data, numri i protokollit dhe autoriteti që e ka nxjerrë. Duhet të ruhen dëshmitë e dërgimit, veçanërisht faturat e postës elektronike të certifikuar PEC.

Nëse administrata e refuzon kërkesën ose nuk përgjigjet, duhet të verifikohen afatet dhe mjetet e posaçme të mbrojtjes, përfshirë, kur zbatohen, dispozitat e nenit 116 të Kodit të Procesit Administrativ. Nuk është e sigurt që një kërkesë e përsëritur i rifillon automatikisht afatet e ankimit. Në çështjen e Bolonjës, gjykata analizoi në mënyrë të veçantë përmbajtjen e vendimit të dytë, duke vlerësuar se ai përmbante një shqyrtim të ri dhe nuk ishte thjesht përsëritje e vendimit të parë.

Dokumentet dhe e drejta për mbrojtje

Një mbrojtje e bazuar vetëm te supozimet mbi arsyet e administratës mund të jetë e dobët. Qasja në dosje lejon të kontrollohen faktet, komunikimet dhe dokumentet mbi të cilat është mbështetur vendimi. Ky kontroll është veçanërisht i rëndësishëm kur afatet për kundërshtimin e vendimit janë të shkurtra ose kur personi ka nevojë të kërkojë masa të përkohshme gjyqësore.

Mesazhi i vendimit të TAR-it është i qartë: ekzistenca e një procesi tjetër gjyqësor nuk është, në vetvete, arsye e mjaftueshme për të mohuar qasjen administrative në dokumentet e nevojshme për mbrojtje. Por çdo kërkesë duhet të jetë konkrete, e argumentuar dhe në përputhje me kufizimet e ligjit.

Vendimi i komentuar: TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, Seksioni II, 3 mars 2026, nr. 401; kryetar Di Benedetto, relator Amovilli. Teksti i plotë i vendimit në italisht.

Sipas TAR-it të Lazios, refuzimi i vizës për bashkim familjar shqyrtohet nga gjykata e zakonshme

Sipas TAR-it të Lazios, refuzimi i vizës për bashkim familjar me një shtetas italian shqyrtohet nga gjykata e zakonshme

Kur një konsullatë italiane refuzon vizën për arsye familjare, familja duhet të kuptojë jo vetëm përse është refuzuar kërkesa, por edhe cila gjykatë ka kompetencë për ta shqyrtuar vendimin. Një gabim në zgjedhjen e gjykatës mund të shkaktojë vonesa, edhe kur çështja prek drejtpërdrejt të drejtën për unitet familjar. TAR Lazio, Seksioni V-quater, në vendimin nr. 10848 të datës 11 qershor 2026, ka sqaruar këtë çështje në një rast që lidhej me një qytetar nga Kosova dhe nënën e tij, shtetase italiane.

Rasti konkret

Një qytetar kosovar kërkoi vizë për arsye familjare pranë Ambasadës së Italisë në Prishtinë, me qëllim bashkimin me nënën e tij, shtetase italiane, dhe me familjarët e tjerë që jetonin në Itali. Ambasada e refuzoi kërkesën me një vendim të datës 5 prill 2026. Kërkuesi e kundërshtoi refuzimin përpara gjykatës administrative, duke u mbështetur në dispozitat që mbrojnë të drejtën e unitetit familjar dhe të drejtat e familjarëve të qytetarëve të Bashkimit Evropian.

Administrata ngriti kundërshtimin se TAR-i nuk ishte gjykata kompetente. Për këtë arsye, gjyqtarët duhej të vendosnin së pari për juridiksionin, përpara se të analizonin nëse kushtet për vizën ishin plotësuar.

Çfarë vendosi TAR-i?

Gjykata iu referua nenit 30, paragrafi 6, të dekretit legjislativ nr. 286/1998. Kjo dispozitë ia njeh gjykatës së zakonshme kompetencën për mosmarrëveshjet lidhur me refuzimin e autorizimit për bashkim familjar, lejes së qëndrimit për arsye familjare dhe vendimeve të tjera administrative që prekin të drejtën e unitetit familjar.

Gjykata iu referua gjithashtu nenit 8 të dekretit legjislativ nr. 30/2007, i cili lidhet me njohjen e të drejtave që burojnë nga statusi i familjarit të një qytetari të Bashkimit Evropian. Duke qenë se padia kërkonte mbrojtjen e një pozite juridike familjare, TAR-i deklaroi mungesën e juridiksionit administrativ në favor të gjykatës së zakonshme.

Ky ishte rezultati i çështjes: gjykata administrative nuk vendosi nëse kërkuesi kishte apo jo të drejtë të merrte vizën. Ajo përcaktoi vetëm se konflikti duhej shqyrtuar nga gjyqtari i zakonshëm.

Një hollësi e rëndësishme: udhëzimi i gabuar në vendimin e Ambasadës

Vendimi konsullor përmbante një tregues të gabuar për mundësinë e kundërshtimit përpara gjykatës administrative. TAR-i e mori parasysh këtë rrethanë, së bashku me natyrën procedurale të vendimit të tij, kur vendosi të kompensonte shpenzimet e gjykimit ndërmjet palëve.

Por një tregues i gabuar i autoritetit administrativ nuk e ndryshon vetvetiu ndarjen e kompetencave gjyqësore të përcaktuar nga ligji. Kjo është arsyeja pse personi që merr një refuzim duhet të kontrollojë juridiksionin në bazë të përmbajtjes dhe natyrës së së drejtës së prekur, jo vetëm duke ndjekur udhëzimin e shtypur në fund të vendimit.

A mund të vazhdojë çështja përpara gjykatës kompetente?

TAR-i përmendi nenin 11 të Kodit të Procesit Administrativ, i cili rregullon ruajtjen e efekteve procedurale dhe materiale të kërkesës kur çështja vazhdon në kohë përpara gjykatës që ka juridiksion. Kjo nuk do të thotë se çdo padi mund të transferohet pa afate ose pa formalitete. Duhet të kontrollohen kushtet dhe koha për rifillimin e procesit, duke marrë parasysh vendimin konkret dhe rregullat procedurale përkatëse.

Çfarë dokumentesh duhen ruajtur?

Familja duhet të ruajë kopjen e plotë të kërkesës për vizë, vendimin e refuzimit dhe provën e datës së njoftimit. Duhet të mblidhen dokumentet që vërtetojnë lidhjen familjare, shtetësinë italiane të familjarit, si dhe çdo dokument tjetër që kërkohet nga rregullat e zbatueshme për kategorinë konkrete të familjarit.

Jo çdo person që është i afërm i një shtetasi italian ka automatikisht të njëjtën të drejtë hyrjeje. Kushtet mund të varen nga lidhja familjare, mosha, varësia ekonomike, rrethanat e jetesës dhe dispozitat e zbatueshme. Për këtë arsye, mbrojtja duhet të shpjegojë pse kërkuesi hyn në kategorinë ligjore që kërkon mbrojtje dhe cilat prova e mbështesin këtë.

Si të kundërshtohet refuzimi?

Hapi i parë është të identifikohet baza ligjore e vizës së kërkuar dhe arsyet konkrete të refuzimit. Hapi i dytë është të verifikohet gjykata kompetente dhe mjeti procedural i përshtatshëm. Hapi i tretë është të përgatitet një dosje që trajton arsyet e refuzimit me prova, jo vetëm me një deklaratë të përgjithshme se familja dëshiron të jetojë së bashku.

Kur situata familjare kërkon ndërhyrje të shpejtë, duhet të vlerësohet edhe mundësia e mbrojtjes së përkohshme, sipas rregullave të gjykatës kompetente. Megjithatë, vendimi nr. 10848/2026 nuk përcakton vetë kushtet e një mase të tillë dhe nuk garanton pranimin e saj.

Pse ka rëndësi ky vendim?

Mbrojtja e unitetit familjar nuk varet vetëm nga dokumentet që paraqiten në Ambasadë. Ajo kërkon edhe përdorimin e rrugës së duhur gjyqësore kur administrata refuzon kërkesën. Vendimi i TAR-it të Lazios tregon se një mosmarrëveshje mbi të drejtat e familjarit të një shtetasi italian ose evropian nuk duhet trajtuar automatikisht si një çështje e zakonshme administrative vetëm sepse refuzimi është nxjerrë nga një Ambasadë.

Vendimi i komentuar: TAR Lazio, Seksioni V-quater, 11 qershor 2026, nr. 10848, kryetar Arzillo, relator Petroni. Teksti i plotë në italisht.

venerdì 6 novembre 2026

Sipas TAR-it të Lazios, adresa konvencionale mund të vlejë për shtetësinë italiane

Sipas TAR-it të Lazios, adresa konvencionale e personit pa banesë mund të vlejë për shtetësinë italiane

A mund të refuzohet kërkesa për shtetësi italiane vetëm sepse një person pa banesë të qëndrueshme është regjistruar në një adresë të krijuar nga bashkia? Gjykata Administrative Rajonale e Lazios, Seksioni V-bis, me vendimin nr. 6471 të 10 prillit 2026, ka sqaruar se regjistrimi i rregullt në një adresë konvencionale nuk mund të konsiderohet automatikisht i pavlefshëm për qëllimet e rezidencës ligjore.

Çfarë kishte ndodhur?

Prefektura e Romës e kishte deklaruar të papranueshme një kërkesë për shtetësi sipas nenit 9, paragrafi 1, shkronja f), të ligjit nr. 91/1992. Sipas administratës, kërkuesi nuk kishte provuar dhjetë vjet rezidencë ligjore dhe të pandërprerë. Një pjesë e regjistrimit të tij anagrafik ishte kryer në një adresë të quajtur “fiktive”, që bashkia përdorte për persona pa vendbanim të qëndrueshëm.

Kërkuesi kundërshtoi këtë interpretim, duke argumentuar se ligji lejon regjistrimin e personave pa banesë në regjistrat e popullsisë së bashkisë ku kanë qendrën e interesave të tyre. Ai vuri në dukje edhe trajtimin e ndryshëm të një familjari në rrethana të ngjashme.

Parimi i vendimit

TAR-i sqaroi se kërkesa e rezidencës ligjore për shtetësinë përfshin respektimin e rregullave për hyrjen, qëndrimin dhe regjistrimin anagrafik. Ligji italian nr. 1228/1954 parashikon regjistrimin edhe të personave pa vendbanim të qëndrueshëm, nëse plotësohen kushtet ligjore. Për këta persona bashkia mund të përdorë një adresë konvencionale, edhe kur rruga nuk ekziston fizikisht.

Gjykata arriti në përfundimin se një regjistrim i tillë, kur është bërë në përputhje me ligjin, mund të plotësojë kushtin e rezidencës ligjore. Prefektura nuk mund ta përjashtojë atë thjesht sepse adresa është “fiktive”. Duhet të verifikojë rastin konkret dhe të shpjegojë nëse regjistrimi është përdorur në mënyrë abuzive ose në kundërshtim me rregullat.

Prandaj gjykata anuloi vendimin e papranueshmërisë dhe urdhëroi administratën të rishqyrtonte kërkesën sipas parimeve të vendimit. Nuk vendosi dhënien automatike të shtetësisë. Kushtet e tjera ligjore mbeten objekt verifikimi.

Çfarë do të thotë për personat pa banesë?

Një person që jeton në Itali pa kontratë qiraje ose pa një adresë banimi të qëndrueshme nuk duhet të supozojë se nuk mund të regjistrohet në anagraf. Regjistrimi i personave pa vendbanim të qëndrueshëm ka rregulla të veçanta. Duhet të provohet lidhja me bashkinë dhe të respektohen kërkesat për identifikimin, kontaktet dhe verifikimin e vazhdueshëm të situatës.

Adresa konvencionale nuk është një dokument që mund të merret pa asnjë kusht. Bashkia mund të verifikojë ekzistencën e lidhjes së personit me territorin. Nëse personi bëhet i pagjurmueshëm dhe fshihet nga regjistri, kjo mund të sjellë ndërprerje të rezidencës anagrafike dhe pasoja për kërkesën e shtetësisë.

Si të përgatitet kërkesa e shtetësisë?

Duhet të kontrollohet historiku i plotë i rezidencës anagrafike, përfshirë datat e regjistrimit, ndryshimet e bashkisë dhe çdo fshirje për mungesë kontakti. Po ashtu duhen ruajtur dokumentet e qëndrimit, provat e rinovimit të lejeve dhe komunikimet me zyrat e anagrafit. Për personat e regjistruar në adresë konvencionale, rëndësi kanë dokumentet që vërtetojnë se regjistrimi ishte i rregullt dhe se personi mbante kontaktet e nevojshme me autoritetet.

Nëse prefektura e refuzon kërkesën vetëm për shkak të adresës konvencionale, vendimi nr. 6471/2026 mund të jetë një referencë e rëndësishme. Megjithatë, duhen analizuar arsyet e sakta të refuzimit dhe periudhat konkrete të regjistrimit. Regjistrimi anagrafik nuk zëvendëson kushtet e tjera për shtetësinë, përfshirë ato që zbatohen për kategorinë e kërkuesit.

Një dallim i domosdoshëm

Vendimi nuk thotë se çdo qëndrim faktik në Itali llogaritet automatikisht si rezidencë ligjore. Përkundrazi, gjykata e lidh rezidencën ligjore me regjistrimin anagrafik të kryer sipas rregullave. Ajo që ndalon është përjashtimi automatik i regjistrimit në një adresë konvencionale vetëm për shkak të emërtimit të saj.

Vendimi i komentuar: TAR Lazio, Seksioni V-bis, 10 prill 2026, nr. 6471; kryetare Rizzetto, relatore Giudice. Teksti i plotë në italisht.

giovedì 5 novembre 2026

Sipas TAR-it të Lazios, refuzimi i vizës turistike kërkon arsyetim konkret dhe garanci procedurale

Sipas TAR-it të Lazios, konsullata nuk mund të refuzojë vizën turistike pa arsyetim konkret dhe pa respektuar garancitë procedurale

Një person që kërkon vizë turistike për në Itali mund të përballet me refuzim për shkak të dyshimeve se nuk do të largohet nga hapësira Schengen përpara përfundimit të vizës. Por a mjafton një formulë e përgjithshme për të justifikuar refuzimin? Gjykata Administrative Rajonale e Lazios, Seksioni V-quater, në vendimin nr. 15120 të datës 22 shtator 2026, shqyrtoi një rast të tillë dhe anuloi vendimin konsullor për mungesë të garancive procedurale dhe të një arsyetimi të mbështetur në një hetim të mjaftueshëm.

Rasti konkret

Një shtetase irakiane kishte paraqitur kërkesë për vizë turistike pranë Konsullatës italiane në Erbil. Më 5 dhjetor 2023 konsullata e refuzoi vizën, duke përmendur dyshime të arsyeshme lidhur me synimin e saj për t'u larguar nga territori i shteteve anëtare përpara skadimit të vizës. Kërkuesja e kundërshtoi vendimin, duke argumentuar se nuk ishte dëgjuar, nuk kishte marrë komunikimin paraprak të arsyeve penguese dhe se administrata nuk kishte vlerësuar siç duhet faktet.

Ministria italiane e Punëve të Jashtme mori pjesë në gjykim. Gjykata e shqyrtoi çështjen në seancën e 26 majit 2026 dhe vendosi në favor të kërkueses.

Çfarë tha realisht gjykata?

TAR-i konstatoi se rreziku migrator ishte paraqitur nga konsullata në mënyrë tepër të përgjithshme dhe hipotetike. Në këtë çështje, sipas regjimit procedural që zbatohej në kohën e vendimit, administrata duhej të kishte respektuar komunikimin paraprak të arsyeve penguese sipas nenit 10-bis të ligjit italian nr. 241/1990. Gjykata vuri në dukje edhe se nuk ishte zhvilluar as intervista konsullore që do t'i kishte dhënë kërkueses mundësinë të paraqiste shpjegimet e saj.

Prandaj gjykata gjeti mangësi në hetimin administrativ dhe në arsyetim, pranoi ankimin dhe anuloi refuzimin. Ajo urdhëroi gjithashtu Ministrinë të paguante shpenzimet e gjykimit sipas dispozitivit. Gjykata nuk urdhëroi dhënien automatike të vizës. Administrata duhet të respektojë vendimin gjyqësor dhe të vlerësojë kërkesën sipas ligjit të zbatueshëm.

Si mund të përgatitet një dosje më e qartë?

Në praktikë, kërkuesi duhet të paraqesë dokumente që sqarojnë qëllimin dhe kohëzgjatjen e udhëtimit, mjetet financiare, strehimin, sigurimin shëndetësor të kërkuar dhe lidhjet me vendin e banimit. Kontrata e punës, detyrimet familjare, historia e udhëtimeve dhe rezervimet mund të jenë të rëndësishme, por vlera e tyre varet nga rrethanat konkrete.

Nëse konsullata shpreh dyshime për kthimin, është e rëndësishme të kuptohet nëse ato lidhen me ndonjë mospërputhje të dokumenteve apo me të dhëna specifike. Një refuzim i përgjithshëm nuk duhet trajtuar njësoj si një refuzim i mbështetur në fakte të individualizuara. Po kështu, nuk duhet supozuar se çdo refuzim i një vize të shkurtër kërkon të njëjtat procedura në çdo periudhë: rregullat evropiane dhe kombëtare, si dhe ndryshimet e tyre, duhet të verifikohen për rastin konkret.

Çfarë të bëni pasi merrni refuzimin?

Ruani formularin e refuzimit, dokumentet e dorëzuara dhe provën e datës së njoftimit.
Kontrolloni kategorinë e vizës dhe bazën ligjore të vendimit; mos e ngatërroni vizën turistike me vizën kombëtare për studim, punë ose familje.
Kërkoni të kuptoni cilat fakte konkrete mbështesin dyshimet e konsullatës dhe cilat dokumente mund t'i sqarojnë ato.
Vlerësoni menjëherë mjetin gjyqësor dhe afatin e ankimit me një profesionist, pa pritur që konsullata ta rishqyrtojë vetë vendimin.
Nëse gjykata anulon refuzimin, mos e konsideroni vizën të lëshuar automatikisht; kontrolloni hapat e mëtejshëm administrativë.

Parimi që del nga vendimi

Vendimi nr. 15120/2026 tregon se vlerësimi i rrezikut migrator nuk duhet të reduktohet në një formulë standarde pa lidhje të qartë me situatën e personit. Administrata mund të verifikojë seriozisht synimin e kthimit, por duhet të respektojë garancitë procedurale që zbatohen dhe të shpjegojë bazën faktike të përfundimit të saj. Kjo është e rëndësishme si për kërkuesit, ashtu edhe për avokatët që përgatisin ankime kundër refuzimeve konsullore.

Vendimi i komentuar: TAR Lazio, Seksioni V-quater, 22 shtator 2026, nr. 15120, kryesues Arzillo, relator Giordano. Teksti i plotë në italisht.

Sipas TAR-it të Bolonjës, skadimi i lejes sezonale nuk e pengon automatikisht konvertimin

Sipas TAR-it të Bolonjës, skadimi i lejes sezonale nuk e pengon automatikisht kalimin në leje për punë të varur

Një punonjës i huaj që ka punuar rregullisht në Itali me leje qëndrimi për punë sezonale mund të dëshirojë të kalojë në një marrëdhënie pune të zakonshme. Çfarë ndodh kur kërkesa për konvertim paraqitet pak pasi leja sezonale ka skaduar? Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s, në Bolonjë, Seksioni I, në vendimin nr. 69 të datës 22 janar 2025, shqyrtoi një rast konkret dhe sqaroi se skadimi formal i lejes nuk përbën gjithmonë pengesë të pakapërcyeshme për konvertimin.

Rasti i punonjësit dhe dy vendimet administrative

Qytetari i huaj kishte leje qëndrimi për punë sezonale të vlefshme deri më 24 shkurt 2023. Më 27 mars 2023 ai kërkoi konvertimin në leje për punë të varur. Prefektura e Modenës i dha fillimisht autorizimin për konvertim (nulla osta), por e revokoi më 7 tetor 2024, duke pretenduar se në ditën e kërkesës leja sezonale nuk ishte më e vlefshme. Ndërkohë Questura kishte refuzuar lejen e punës për mungesë të formularit 209 dhe të kontratës së qëndrimit.

Këtu u krijuan dy probleme të ndryshme: nëse Prefektura mund të revokonte autorizimin vetëm për shkak të skadimit të lejes së mëparshme dhe nëse Questura mund të refuzonte dokumentin për mungesë të akteve që normalisht plotësohen gjatë procedurës përpara Sportello Unico per l'Immigrazione.

Çfarë vendosi gjykata?

TAR-i pranoi pjesërisht ankimin. Gjykata anuloi revokimin e autorizimit nga Prefektura, duke theksuar se neni 24, paragrafi 10, i dekretit legjislativ nr. 286/1998, sipas interpretimit gjyqësor të zbatueshëm në rast, nuk e bënte vlefshmërinë formale të lejes në datën e kërkesës një kusht absolut që përjashton konvertimin. Gjykata kujtoi se rëndësi kanë edhe kushtet substanciale: periudha e punës sezonale, oferta për punë të varur, mjetet e jetesës dhe rezultati i procedurës përkatëse.

Por është po aq e rëndësishme të kuptohet çfarë gjykata nuk bëri. Ajo nuk anuloi refuzimin e Questura-s për arsyet e veçanta të ngritura në ankim, sepse formulari 209 dhe kontrata e qëndrimit nuk ishin paraqitur. Në vend të kësaj, TAR-i përcaktoi se, pas anulimit të revokimit, Prefektura duhet të përfundonte procedurën brenda tridhjetë ditëve dhe, kur aktet të nënshkruheshin, t'ia transmetonte Questura-s për vijimin e procedurës.

Pse kjo ka rëndësi praktike?

Vendimi tregon se konvertimi nuk duhet trajtuar vetëm si një kontroll i datës së skadimit. Megjithatë, ai nuk garanton që çdo leje e skaduar mund të konvertohet. Personi duhet të vërtetojë kushtet konkrete ligjore dhe të ndjekë procedurën që zbatohet në momentin e kërkesës, duke marrë parasysh ndryshimet eventuale të rregullave për kuotat dhe dokumentacionin.

Çfarë dokumentesh duhen kontrolluar?

Kopja e lejes sezonale dhe provat e periudhës së punës së kryer rregullisht në Itali.
Kontrata ose oferta e punës së varur, me të dhëna për punëdhënësin, orarin dhe të ardhurat.
Data e kërkesës për konvertim dhe dëftesa e paraqitjes së saj në portal ose te sporteli kompetent.
Çdo nulla osta, njoftim për arsyet e mundshme të refuzimit dhe përgjigje e dhënë në procedurë.
Kontrata e qëndrimit dhe formulari 209, nëse kërkohen në procedurën konkrete, si dhe provat e transmetimit të tyre te organet kompetente.

Nëse Prefektura ose Questura lëshon një vendim negativ, duhet të lexohet me kujdes arsyetimi. Revokimi i autorizimit dhe refuzimi i lejes mund të kenë baza të ndryshme; kundërshtimi i njërit nuk e zgjidh gjithmonë automatikisht tjetrin. Afatet dhe mjeti juridik i ankimit duhet të verifikohen menjëherë me një profesionist.

Përfundim: Në këtë çështje, gjykata mbrojti mundësinë e shqyrtimit të kushteve reale të konvertimit në vend të një refuzimi automatik për shkak të një vonese rreth njëmujore. Por leja e re mbetet e kushtëzuar nga plotësimi dhe verifikimi i të gjitha kërkesave ligjore.

Vendimi i analizuar: TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, Seksioni I, 22 janar 2025, nr. 69, kryesues Carpentieri, relator Nasini. Teksti i plotë në italisht.