Nga qershori 2026, procedura për disa kategori punëtorësh të huaj që hyjnë në Itali për punë është bërë më digjitale. Ndryshimi prek veçanërisht punëtorët e trajnuar jashtë vendit sipas nenit 23 të Testit Unik të Emigracionit dhe punëtorët me kualifikim të lartë që hyjnë me EU Blue Card sipas nenit 27-quater.
Kontrata e qëndrimit kalon në procedurë telematike
Për këto kategori, kontrata e qëndrimit gjenerohet nga sistemi informatik dhe duhet të nënshkruhet e të kthehet në mënyrë telematike në Sportello Unico per l’Immigrazione përmes Portale Servizi ALI. Procedura është zgjeruar edhe për punëtorët e trajnuar jashtë vendit dhe për punëtorët me kualifikim të lartë, duke përdorur të njëjtin model digjital që tashmë zbatohej për kategori të tjera të hyrjes për punë.
Afati kryesor që duhet mbajtur mend është 15 ditë nga hyrja e punëtorit në Itali. Brenda këtij afati kontrata e qëndrimit duhet të nënshkruhet dhe t’i transmetohet Sportello Unico-s nga punëdhënësi përmes portalit përkatës.
Mund të fillohet puna edhe para nënshkrimit të kontratës
Një pikë shumë e rëndësishme është se punëtori nuk duhet domosdoshmërisht të presë përfundimin e të gjithë procedurës për të filluar punën. Nëse hyrja në Itali ka ndodhur rregullisht mbi bazën e një nulla osta për punë, neni 22, paragrafi 6-bis, i Testit Unik të Emigracionit lejon fillimin e aktivitetit të punës edhe para nënshkrimit të kontratës së qëndrimit.
Kjo mundësi vlen për punën e varur, përfshirë punën sezonale, dhe shtrihet edhe te disa hyrje jashtë kuotave të decreto flussi, si EU Blue Card dhe punëtorët e trajnuar jashtë vendit. Megjithatë, punësimi duhet të formalizohet rregullisht: punëdhënësi duhet të kryejë komunikimin e detyrueshëm UNILAV para fillimit të marrëdhënies së punës.
Çfarë duhet të kontrollojë punëtori
Punëtori duhet të verifikojë menjëherë që punëdhënësi ka komunikuar hyrjen në Itali, ka marrë dokumentet e gjeneruara nga sistemi, ka nënshkruar kontratën brenda afatit dhe e ka ngarkuar sërish në Portale Servizi ALI. Mosrespektimi i këtyre hapave mund të krijojë probleme në fazën e kërkesës për lejen e qëndrimit.
Është e këshillueshme të ruhen kopje të nulla osta-s, vizës, kontratës së qëndrimit, dokumentit që provon hyrjen në Itali dhe çdo komunikimi të marrë nga punëdhënësi, Sportello Unico ose Questura.
Digjitalizimi nuk e zëvendëson permesso di soggiorno
Procedura telematike e kontratës nuk e zëvendëson kërkesën për permesso di soggiorno. Pas validimit të kontratës, punëtori duhet të vazhdojë me procedurën për lejen e qëndrimit sipas udhëzimeve të Sportello Unico dhe të Questura-s kompetente.
Në praktikë, reforma redukton disa kalime fizike dhe e bën procedurën më të shpejtë, por rrit rëndësinë e respektimit të afateve dhe të kontrollit të dokumenteve elektronike. Për punëtorin e huaj, kjo do të thotë se nuk mjafton të ketë vizën dhe të ketë hyrë rregullisht në Itali: duhet të sigurohet që edhe faza pas hyrjes të përfundojë saktë dhe brenda afateve.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428