Avokat për Imigracionin

mercoledì 23 settembre 2026

Leja për asistencën ndaj të miturit sipas nenit 31: kushtet, procedura dhe kufijtë

Neni 31, paragrafi 3, i Testit Unik të Emigracionit parashikon një mbrojtje të posaçme për të miturin kur largimi i një familjari mund të shkaktojë pasoja serioze në zhvillimin e tij psikofizik. Ky mekanizëm nuk është një rrugë automatike për marrjen e një lejeje qëndrimi: vendimi merret nga Tribunali për të Miturit pas një vlerësimi konkret të interesit të fëmijës.

Kur mund të kërkohet autorizimi

Tribunali për të Miturit mund të autorizojë hyrjen ose qëndrimin në Itali të një familjari të një të mituri të pranishëm në territor, për një periudhë të caktuar, kur ekzistojnë arsye të rënda të lidhura me zhvillimin psikofizik të fëmijës, duke marrë parasysh moshën dhe gjendjen e tij shëndetësore.

Vlerësimi përqendrohet te pasojat që largimi i familjarit, ose ndryshimi i detyruar i mjedisit të jetesës, mund të prodhojë mbi të miturin. Nuk kërkohet domosdoshmërisht një urgjencë mjekësore, por duhet të provohet një rrezik konkret dhe serioz për ekuilibrin dhe zhvillimin e fëmijës.

Rrënjosja e fëmijës në Itali

Me urdhrin nr. 33150/2025, Kasacioni ka ritheksuar rëndësinë e vlerësimit konkret të rrënjosjes së të miturit kur familja është tashmë e pranishme në Itali. Shkolla, marrëdhëniet shoqërore, rutina e përditshme, lidhjet familjare dhe roli efektiv i prindit janë elemente që mund të kenë peshë në vendim.

Kjo nuk do të thotë se prania e një fëmije në Itali krijon vetvetiu një të drejtë qëndrimi për familjarin. Gjykata duhet të verifikojë rrethanat e rastit dhe të vlerësojë nëse largimi do të sillte pasoja të rënda për të miturin.

Dokumentet që mund të jenë të dobishme

Sipas situatës konkrete, mund të jenë të rëndësishme certifikatat e shkollës, relacionet e mësuesve, dokumentet pediatrike dhe mjekësore, raportet e shërbimeve sociale, vlerësimet psikologjike, provat mbi aktivitetet sportive ose shoqërore të fëmijës, si edhe dokumentet që tregojnë pjesëmarrjen efektive të prindit në kujdesin dhe edukimin e tij.

Dokumentet mbi punën, banimin dhe stabilitetin e familjes mund të plotësojnë kuadrin, por elementi qendror mbetet gjithmonë interesi konkret i të miturit.

Procedura dhe leja e qëndrimit

Kërkesa i paraqitet Tribunalit për të Miturit kompetent për vendin ku ndodhet fëmija. Nëse kërkesa pranohet, gjykata përcakton kohëzgjatjen e autorizimit. Mbi bazën e këtij vendimi, Questura lëshon lejen e qëndrimit për “assistenza minore”.

Leja ka kohëzgjatjen e përcaktuar nga vendimi gjyqësor dhe mund të rinovohet kur vazhdojnë të ekzistojnë kushtet që kanë justifikuar autorizimin. Rinovimi nuk është automatik dhe kërkon një vlerësim të ri të situatës së fëmijës.

A mund të punohet me këtë leje?

Po. Ligji parashikon se leja për asistencën ndaj të miturit lejon ushtrimin e aktivitetit të punës. Megjithatë, parashikohet gjithashtu një kufi i rëndësishëm: kjo leje nuk mund të konvertohet në një leje qëndrimi për arsye pune.

Për këtë arsye, është e rëndësishme të dallohen që në fillim qëllimi dhe natyra e këtij titulli. Ai është një instrument i mbrojtjes së të miturit dhe jo një zëvendësim i procedurave të zakonshme të punës ose të bashkimit familjar.

Çfarë duhet të mbahet parasysh

Procedura sipas nenit 31 kërkon një përgatitje të kujdesshme, sepse gjykata shqyrton situatën aktuale dhe konkrete të fëmijës. Dokumentacioni duhet të jetë i përditësuar dhe të tregojë në mënyrë të qartë pse prania e familjarit është e rëndësishme për zhvillimin psikofizik të të miturit.

Kur ekziston një situatë familjare që mund të hyjë në fushën e nenit 31, vlerësimi juridik duhet bërë në kohë, pa pritur që problemi administrativ të bëhet më i ndërlikuar.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati – materia Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Shtetësia italiane me rezidencë në 2026: 10 vjet, të ardhurat dhe niveli B1

Për shumë shtetas shqiptarë që jetojnë prej vitesh në Itali, kërkesa për shtetësinë italiane është hapi përfundimtar i një procesi të gjatë integrimi. Në vitin 2026, rregulli bazë për shtetasit jashtë Bashkimit Evropian mbetet ai i 10 viteve të rezidencës ligjore dhe të vazhdueshme, por plotësimi i këtij afati nuk mjafton: Prefektura kontrollon edhe të ardhurat, gjendjen penale, nivelin e integrimit dhe dokumentacionin e paraqitur.

Dhjetë vjet rezidencë ligjore dhe e vazhdueshme

Për shtetasit shqiptarë dhe, në përgjithësi, për shtetasit e vendeve jashtë Bashkimit Evropian, shtetësia me rezidencë mund të kërkohet pas të paktën 10 viteve të rezidencës ligjore në Itali, sipas nenit 9 të ligjit nr. 91/1992.

Nuk mjafton të kesh qenë fizikisht në Itali për dhjetë vjet. Rezidenca duhet të rezultojë rregullisht në regjistrat anagrafikë dhe qëndrimi duhet të ketë qenë i ligjshëm. Periudhat e çregjistrimit nga anagrafi, regjistrimi si i pagjetshëm ose ndërprerjet e tjera mund të krijojnë probleme serioze në llogaritjen e afatit. Para paraqitjes së kërkesës është prandaj e dobishme të kontrollohet certifikata historike e rezidencës dhe të verifikohet nëse ekzistojnë boshllëqe që duhen shpjeguar ose korrigjuar.

Të ardhurat: kontrollohen vitet para kërkesës

Administrata verifikon edhe aftësinë ekonomike të kërkuesit. Në praktikën administrative përdoren pragjet prej 8.263,31 euro për kërkuesin pa persona në ngarkim dhe 11.362,05 euro kur ka bashkëshort në ngarkim, me rritje prej 516 euro për çdo person tjetër në ngarkim.

Kontrolli nuk kufizohet vetëm në vitin e paraqitjes së kërkesës: vlerësohen të ardhurat e viteve të mëparshme dhe, gjatë procedurës, Prefektura mund të kërkojë edhe përditësime. Në disa raste mund të merren parasysh edhe të ardhurat e familjarëve që bëjnë pjesë në të njëjtën familje anagrafike, nëse dokumentohen në mënyrën e kërkuar.

Niveli B1 i gjuhës italiane

Për kërkesat e shtetësisë sipas neneve 5 dhe 9 të ligjit nr. 91/1992 kërkohet, si rregull, njohja e gjuhës italiane në nivel jo më të ulët se B1 të Kuadrit të Përbashkët Evropian të Referencës.

Nuk është gjithmonë e nevojshme të paraqitet një certifikatë e veçantë B1. Ligji parashikon përjashtime, ndër të tjera, për mbajtësit e lejes së qëndrimit BE për qëndrues afatgjatë dhe për personat që kanë nënshkruar marrëveshjen e integrimit sipas nenit 4-bis të Testo Unico Immigrazione. Pas vendimit nr. 25/2025 të Gjykatës Kushtetuese, duhet të merren parasysh edhe rastet e personave me kufizime serioze të aftësisë për të mësuar gjuhën për shkak të moshës, patologjive ose aftësisë së kufizuar.

Dokumentet që duhen përgatitur

Kërkesa paraqitet online në portalin e Ministrisë së Brendshme, me SPID ose CIE për personat rezidentë në Itali. Zakonisht duhet të bashkëngjiten dokumenti i identitetit, akti i lindjes, certifikata penale e vendit të origjinës dhe, kur kërkohet, dokumentacioni për nivelin B1.

Dokumentet e huaja duhet të jenë të vlefshme dhe të përgatitura sipas rregullave të zbatueshme për legalizimin ose apostilën dhe përkthimin në italisht. Një problem i shpeshtë është mospërputhja e emrit, mbiemrit, vendlindjes ose datëlindjes midis pasaportës, dokumenteve shqiptare dhe dokumenteve italiane: këto dallime duhen zgjidhur para ose gjatë procedurës, sepse mund të shkaktojnë kërkesa për plotësim dhe vonesa.

Për kërkesën paguhet kontributi prej 250 eurosh dhe, për kërkesat e paraqitura në Itali, kërkohet edhe marca da bollo prej 16 eurosh.

Sa zgjat procedura?

Afati ligjor për përfundimin e procedurës është 24 muaj dhe mund të zgjatet deri në maksimum 36 muaj. Gjatë kësaj kohe kërkuesi duhet të kontrollojë rregullisht portalin dhe komunikimet elektronike, sepse Prefektura mund të kërkojë dokumente shtesë ose përditësime. Kodi K10 ose K10/C është referenca kryesore e praktikës.

Nëse procedura zgjatet përtej afatit ligjor ose mbetet e bllokuar pa arsye të qartë, është e mundur të vlerësohen mjetet juridike për të kërkuar përfundimin e procedurës. Nuk është e këshillueshme të lihet një praktikë pa kontroll për vite të tëra.

Shtetësia me rezidencë nuk është automatike

Plotësimi i dhjetë viteve nuk krijon automatikisht të drejtën për marrjen e shtetësisë. Procedura sipas nenit 9 ka karakter koncesiv dhe Administrata vlerëson në mënyrë të përgjithshme integrimin e personit në komunitetin italian. Probleme penale, mungesë e vazhdueshme e të ardhurave, ndërprerje të rezidencës ligjore ose elemente të tjera negative mund të çojnë në kërkesa shtesë ose në refuzim.

Pikërisht për këtë arsye, përpara dërgimit të kërkesës është e rëndësishme të bëhet një kontroll i plotë i historikut të rezidencës, të ardhurave, dokumenteve të huaja dhe situatës penale. Një kërkesë e përgatitur mirë që në fillim redukton rrezikun e vonesave dhe problemeve që, pas shumë vitesh qëndrimi në Itali, mund të ishin shmangur.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

martedì 22 settembre 2026

Humbja e punës nuk e anulon lejen e qëndrimit: si funksionon attesa occupazione në Itali

Humbja e vendit të punës nuk do të thotë automatikisht humbje e së drejtës për të qëndruar në Itali. Për shtetasit jo-BE që kanë një leje qëndrimi për punë të varur, ligji italian parashikon një mbrojtje të posaçme: regjistrimin si person i papunë dhe, kur është e nevojshme, lejen e qëndrimit për “attesa occupazione”, pra për pritje të një pune të re.

Humbja e punës nuk sjell revokim automatik të lejes

Neni 22, paragrafi 11, i Testo Unico Immigrazione parashikon se humbja e vendit të punës, qoftë për shkak të pushimit nga puna apo përfundimit të marrëdhënies së punës, nuk përbën në vetvete arsye për revokimin e lejes së qëndrimit të punëtorit dhe as të familjarëve të tij që qëndrojnë rregullisht në Itali.

Kjo është një rregull shumë e rëndësishme në praktikë. Leja e qëndrimit për punë nuk është e lidhur në mënyrë të pazgjidhshme me një punëdhënës të vetëm. Punëtori mund të humbasë punën, të kërkojë një punë tjetër dhe, nëse plotëson kushtet ligjore, të vazhdojë të qëndrojë rregullisht në territorin italian.

Çfarë duhet bërë pas humbjes së vendit të punës

Pas përfundimit të marrëdhënies së punës, është thelbësore që personi të aktivizohet pranë Centro per l’Impiego dhe të formalizojë gjendjen e papunësisë sipas procedurave të parashikuara. Regjistrimi nuk është vetëm një formalitet: ai shërben për të dokumentuar se punëtori është realisht në kërkim të një punësimi të ri dhe për të ruajtur pozicionin e tij juridik.

Sipas legjislacionit në fuqi, punëtori jo-sezonal mund të mbetet i regjistruar për periudhën e vlefshmërisë së mbetur të lejes së tij dhe, në çdo rast, për një periudhë jo më të shkurtër se një vit. Nëse ai përfiton një masë mbështetjeje të të ardhurave për papunësinë që zgjat më shumë, mbrojtja mund të shtrihet për të gjithë kohëzgjatjen e këtij përfitimi.

Kur kërkohet leja për attesa occupazione

Nëse leja e qëndrimit për punë skadon gjatë periudhës së papunësisë, mund të kërkohet rinovimi për motivin “attesa occupazione”. Në këtë fazë është e rëndësishme të ruhen dokumentet që provojnë marrëdhënien e mëparshme të punës, përfundimin e saj, regjistrimin pranë Centro per l’Impiego dhe çdo dokument lidhur me përfitimin e papunësisë.

Leja për attesa occupazione nuk është një periudhë jashtë ligjit dhe nuk është thjesht një tolerim administrativ. Ajo është një titull qëndrimi i parashikuar shprehimisht nga ligji dhe i lejon personit të vazhdojë kërkimin e një pune të re në mënyrë të rregullt.

Mund të fillohet një punë e re

Gjatë vlefshmërisë së lejes për attesa occupazione, shtetasi i huaj mund të punësohet përsëri. Kur paraqitet në kohë një kërkesë për rilëshim, rinovim ose konvertim të lejes së qëndrimit, neni 5, paragrafi 9-bis, i Testo Unico Immigrazione njeh vazhdimësinë e qëndrimit të rregullt dhe të së drejtës për të punuar gjatë pritjes së vendimit, me kusht që të ekzistojë një dëftesë që provon paraqitjen e kërkesës.

Kjo do të thotë se një vonesë administrative e Questurës nuk duhet, në vetvete, ta pengojë personin të rikthehet në tregun e punës. Në rast punësimi të ri, natyrisht duhet të kryhen edhe komunikimet e zakonshme të detyrueshme të punësimit.

Një risi e rëndësishme në vitin 2026: Assegno Unico dhe Bonus Nido

Në janar 2026, INPS ndryshoi orientimin e tij për personat që kanë leje qëndrimi për attesa occupazione. Pas disa vendimeve gjyqësore që e konsideruan diskriminuese përjashtimin automatik të këtyre personave, Instituti ka pranuar që mbajtësit e këtij lloji lejeje mund të kenë akses edhe në Assegno Unico e Universale për fëmijët në ngarkim dhe në Bonus Asilo Nido, nëse plotësojnë kushtet e tjera të parashikuara nga ligji.

INPS ka sqaruar gjithashtu se kërkesat e reja duhet të shqyrtohen sipas këtij orientimi dhe se, në rast të refuzimeve të mëparshme, mund të kërkohet rishqyrtimi i vendimit. Megjithatë, pagesat kryhen aktualisht me rezervën e mundësisë së rikuperimit, sepse disa çështje juridike janë ende objekt i gjykimeve të mëtejshme.

Gabimi më i madh është të mos bëhet asgjë

Problemi më i shpeshtë nuk është humbja e punës në vetvete, por mungesa e veprimeve pas saj. Nëse personi nuk regjistrohet, nuk ruan dokumentet, nuk paraqet kërkesën e duhur para skadimit të lejes dhe nuk kontrollon procedurën pranë Questurës, një situatë që ligji e mbron mund të shndërrohet në një problem serioz administrativ.

Prandaj, kush humbet punën duhet të verifikojë menjëherë datën e skadimit të lejes së qëndrimit, regjistrimin pranë Centro per l’Impiego, të drejtën eventuale për NASpI ose përfitime të tjera dhe dokumentet që do të duhen për rinovimin ose për një punësim të ri.

Në të drejtën e emigracionit, papunësia nuk barazohet me parregullsinë. Por mbrojtja që jep ligji funksionon vetëm nëse procedurat ndiqen në kohë dhe pozicioni dokumentohet siç duhet.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Nga leja e studimit te puna: konvertimi pa kuota dhe pa click day në Itali

Një shtetas shqiptar që ndodhet rregullisht në Itali me leje qëndrimi për studim nuk duhet të presë më një kuotë të Decreto Flussi për ta kthyer lejen në leje pune. Konvertimi mund të kërkohet gjatë vitit, pa click day, me kusht që leja e studimit të jetë ende e vlefshme dhe të plotësohen kushtet për punën e re.

Konvertimi nga studimi në punë është jashtë kuotave

Rregullat aktuale kanë ndryshuar ndjeshëm në krahasim me sistemin e vjetër. Pas ndryshimeve të futura në Testo Unico sull’Immigrazione, konvertimi i lejeve të qëndrimit për studim, formim profesional ose praktikë në leje për punë nuk kushtëzohet më nga disponueshmëria e kuotave vjetore të Decreto Flussi.

Kjo do të thotë se kërkesa mund të paraqitet në çdo periudhë të vitit dhe nuk është e nevojshme të pritet një click day. Për një student shqiptar që ka gjetur një punëdhënës në Itali, ky është një ndryshim praktik shumë i rëndësishëm: procedura lidhet me ekzistencën e kushteve konkrete për punësim dhe jo me konkurrencën për një numër të kufizuar kuotash.

Çfarë lejon leja e studimit para konvertimit

Leja e qëndrimit për studim lejon edhe punë të varur, por brenda kufijve të posaçëm të parashikuar nga ligji: jo më shumë se 20 orë në javë dhe, në total, jo më shumë se 1.040 orë në vit.

Nëse studenti dëshiron të kalojë në një marrëdhënie pune që tejkalon këta kufij, zgjidhja e zakonshme është konvertimi në leje qëndrimi për punë të varur. Nëse synohet një aktivitet i pavarur, mund të kërkohet konvertimi në leje për punë autonome, me dokumentacionin ekonomik dhe profesional të kërkuar për atë aktivitet.

Ku paraqitet kërkesa

Procedura zhvillohet përmes Portale Servizi ALI të Ministrisë së Brendshme, në seksionin e Sportello Unico per l’Immigrazione. Administrata përdor module të ndryshme sipas situatës së aplikantit: për konvertimin nga studimi në punë të varur përdoren, sipas rastit, modulet VA ose V2; për punën autonome modulet Z ose Z2.

Dallimi praktik lidhet, ndër të tjera, me faktin nëse personi ka përfunduar apo jo një cikël studimesh në Itali. Për këtë arsye, para dërgimit të kërkesës është e rëndësishme të zgjidhet formulari i saktë dhe të ngarkohen të gjitha dokumentet që kërkon Portali ALI. Në shumë procedura, dokumentet e dërguara jashtë portalit me email ose PEC nuk zëvendësojnë ngarkimin korrekt në sistem.

Leja duhet të jetë ende e vlefshme

Një element që nuk duhet nënvlerësuar është koha e paraqitjes së kërkesës. Konvertimi duhet të kërkohet ndërsa titulli i qëndrimit për studim është ende i vlefshëm. Të presësh skadimin e lejes pa ndërmarrë asnjë veprim mund të krijojë vështirësi serioze dhe të bëjë më të ndërlikuar kalimin në një titull pune.

Për këtë arsye, kur një student ka gjetur një punëdhënës të gatshëm për ta punësuar, është e këshillueshme që kontrata, komunikimi i punësimit dhe dokumentet e nevojshme të përgatiten para skadimit të lejes.

A mund të punohet gjatë pritjes së konvertimit?

Po. Rregullat në fuqi njohin ligjshmërinë e qëndrimit dhe të aktivitetit të punës gjatë pritjes së rilëshimit, rinovimit ose konvertimit të lejes së qëndrimit, kur kërkesa është paraqitur rregullisht dhe personi disponon faturën ose dokumentin që provon paraqitjen e saj.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për studentin që kalon nga një punë me orar të kufizuar në një marrëdhënie pune të zakonshme. Fatura e kërkesës për konvertim është dokumenti që duhet të ruhet me kujdes dhe t’i paraqitet punëdhënësit kur është e nevojshme. Nëse kërkesa për konvertim refuzohet, e drejta për të punuar mbi bazën e procedurës në pritje përfundon.

Çfarë duhet të kontrollohet para dërgimit

Para paraqitjes së kërkesës është e dobishme të kontrollohen së bashku disa elemente: vlefshmëria e lejes së studimit, lloji dhe kohëzgjatja e kontratës së punës, të dhënat e sakta të punëdhënësit, komunikimet e detyrueshme të punësimit, dokumentacioni i ngarkuar në Portale ALI dhe adresa elektronike ku do të mbërrijnë komunikimet e Sportello Unico.

Gabimet në këto faza mund të shkaktojnë kërkesa për plotësim dokumentesh, vonesa ose një preavviso di rigetto. Nëse mbërrin një komunikim i tillë, nuk duhet të lihet pa përgjigje: duhen paraqitur në afat sqarimet dhe dokumentet që mund të plotësojnë ose korrigjojnë dosjen.

Një mundësi konkrete për studentët shqiptarë në Itali

Për shumë të rinj shqiptarë që studiojnë në Itali, kalimi nga studimi në punë është sot juridikisht më i thjeshtë se në të kaluarën. Heqja e kuotave për këtë lloj konvertimi e zhvendos vëmendjen nga click day te cilësia e dosjes dhe te ekzistenca e një marrëdhënieje pune reale dhe të rregullt.

Megjithatë, fakti që procedura është jashtë kuotave nuk do të thotë se konvertimi është automatik. Çdo kërkesë duhet të plotësojë kushtet ligjore dhe dokumentare, dhe administrata ruan kompetencën për të kontrolluar kontratën, punëdhënësin dhe rregullsinë e qëndrimit.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Leja BE për qëndrues afatgjatë në 2026: pesë vjet, niveli A2 dhe çfarë ndryshon realisht

Leja e qëndrimit BE për qëndrues afatgjatë është një nga statuset më të rëndësishme për një shtetas shqiptar që ka ndërtuar jetën e tij në Itali. Nuk bëhet fjalë thjesht për një dokument me afat më të gjatë: ligji njeh një status të qëndrueshëm, me pasoja konkrete në punë, jetën familjare, lëvizjen brenda Bashkimit Evropian dhe, në disa raste, edhe në aksesin ndaj përfitimeve sociale.

Pesë vjet qëndrim të rregullt: kushti i parë

Sipas nenit 9 të Dekretit Legjislativ nr. 286/1998, kërkesa mund të paraqitet, në rregull të përgjithshëm, nga shtetasi i një vendi të tretë që ka një leje qëndrimi të vlefshme dhe që qëndron ligjërisht në Itali prej të paktën pesë vjetësh.

Megjithatë, pesë vitet nuk duhet të lexohen vetëm si një numër formal. Duhet të kontrollohet vazhdimësia e qëndrimit. Mungesat nga Italia, në përgjithësi, nuk e ndërpresin periudhën pesëvjeçare kur janë më të shkurtra se gjashtë muaj rresht dhe nuk kalojnë gjithsej dhjetë muaj gjatë pesë viteve. Ligji parashikon përjashtime kur mungesa lidhet me detyrime ushtarake, arsye të rënda dhe të dokumentuara shëndetësore ose arsye të tjera serioze dhe të provuara.

Të ardhurat: pragu lidhet me assegno sociale

Përveç pesë viteve të qëndrimit, kërkohet edhe një nivel minimal të ardhurash. Ligji e lidh pragun me shumën vjetore të assegno sociale. Për vitin 2026, kjo shumë është 7.101,12 euro në vit për aplikantin e vetëm. Kur kërkesa përfshin edhe anëtarë të familjes, duhet të verifikohet pragu më i lartë i të ardhurave sipas përbërjes familjare.

Kjo do të thotë se para paraqitjes së kërkesës duhet kontrolluar me kujdes jo vetëm kontrata e punës, por edhe të ardhurat reale të dokumentueshme: deklarata e të ardhurave, CUD/CU, busta paga dhe dokumentet e tjera fiskale mund të jenë vendimtare.

Gjuha italiane: niveli A2

Një tjetër kusht është njohja e gjuhës italiane në nivelin A2. Për shumë aplikantë kjo verifikohet me testin e organizuar përmes Prefekturës. Kërkesa për testin paraqitet online dhe, sipas procedurës administrative, Prefektura cakton provimin dhe njofton kandidatin për datën dhe vendin.

Nuk duhet ta bëjnë testin të gjithë. Ka përjashtime, ndër të tjera, për të miturit nën 14 vjeç, për personat me kufizime të rënda të aftësisë së të mësuarit të dokumentuara nga struktura publike shëndetësore dhe për ata që tashmë kanë tituj ose certifikime të njohura që provojnë njohjen e gjuhës në nivelin e kërkuar.

Nëse testi nuk kalohet ose kandidati mungon pa arsye të justifikuar, procedura nuk mbyllet përgjithmonë, por duhet respektuar afati për paraqitjen e një kërkese të re.

Statusi është i përhershëm, dokumenti jo

Një pikë që krijon shpesh konfuzion është dallimi mes statusit dhe kartës fizike. Statusi i qëndruesit afatgjatë është i përhershëm, përveç rasteve të revokimit të parashikuara nga ligji. Dokumenti elektronik, nga ana tjetër, ka vlefshmëri dhjetëvjeçare për të rriturit dhe pesëvjeçare për të miturit dhe duhet të përditësohet në skadencë.

Kjo do të thotë se skadimi i kartës nuk nënkupton automatikisht humbjen e statusit, por dokumenti duhet rinovuar ose përditësuar. Ky dallim është veçanërisht i rëndësishëm për udhëtimet, marrëdhëniet me administratën dhe verifikimet nga punëdhënësit.

Edhe mungesat e gjata mund të kenë pasoja

Pasi statusi është fituar, nuk do të thotë se ai është i paprekshëm në çdo situatë. Ligji parashikon ndër të tjera humbjen e statusit në rast të mungesës nga territori i Bashkimit Evropian për dymbëdhjetë muaj rresht ose, në disa raste, pas një mungese shumë të gjatë nga Italia. Për një shtetas shqiptar që kalon periudha të gjata mes Italisë dhe Shqipërisë, ky aspekt duhet vlerësuar me kujdes para se mungesa të bëhet e zgjatur.

Vendimi i Gjykatës Kushtetuese nr. 141/2026: statusi ka peshë edhe për assegno sociale

Në korrik 2026, Gjykata Kushtetuese italiane, me vendimin nr. 141/2026, konfirmoi se nuk është në kundërshtim me Kushtetutën dhe të drejtën e Bashkimit Evropian kërkesa që shtetasi i një vendi të tretë të jetë mbajtës i lejes BE për qëndrues afatgjatë për të pasur akses te assegno sociale.

Ky vendim është i rëndësishëm sepse tregon se leja e qëndrimit afatgjatë nuk ka vetëm vlerë administrative. Në disa fusha ajo përbën një kusht juridik që ligji mund ta përdorë për të dalluar mes formave të ndryshme të qëndrimit.

Duhet megjithatë një sqarim i rëndësishëm: posedimi i lejes afatgjatë nuk mjafton, në vetvete, për të marrë assegno sociale. Për këtë përfitim duhen plotësuar edhe kushtet e tjera të parashikuara nga INPS, duke përfshirë moshën, gjendjen ekonomike, rezidencën në Itali dhe kërkesën për dhjetë vjet qëndrim ligjor dhe të vazhdueshëm në territorin italian.

Çfarë duhet kontrolluar para se të paraqitet kërkesa

Para se të dorëzohet kërkesa për lejen BE për qëndrues afatgjatë, është e këshillueshme të bëhet një kontroll i plotë i pesë viteve të qëndrimit, datave të lejeve të mëparshme, udhëtimeve jashtë Italisë, nivelit të të ardhurave, përbërjes familjare, dokumentacionit për banesën dhe provës së njohjes së gjuhës italiane.

Një gabim i shpeshtë është të mendohet se pesë vite qëndrimi mjaftojnë automatikisht. Në realitet, Questura duhet të verifikojë një sërë kushtesh të tjera dhe një dokumentacion jo i plotë mund të sjellë kërkesa për integrim, vonesa ose edhe një vendim negativ.

Për këtë arsye, për një person që jeton prej vitesh në Itali, kalimi te statusi i qëndruesit afatgjatë duhet parë si një hap juridik i rëndësishëm drejt stabilizimit të plotë të pozitës së tij, jo thjesht si një rinovim tjetër i lejes së qëndrimit.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

Azili në Itali për shtetasit shqiptarë pas 12 qershorit 2026: çfarë do të thotë “vend i sigurt origjine”

Që nga 12 qershori 2026, rregullat evropiane për procedurat e azilit kanë hyrë në një fazë të re. Për shtetasit shqiptarë, një nga çështjet më të rëndësishme është fakti se Shqipëria trajtohet si “vend i sigurt origjine”. Kjo nuk do të thotë se një kërkesë për mbrojtje ndërkombëtare refuzohet automatikisht, por do të thotë se procedura mund të jetë më e shpejtë dhe se kërkuesi duhet të shpjegojë në mënyrë të qartë, konkrete dhe të dokumentuar pse, në situatën e tij personale, kthimi në Shqipëri do ta ekspozonte ndaj një rreziku real.

Çfarë do të thotë “vend i sigurt origjine”?

Në të drejtën italiane, Shqipëria ka qenë tashmë e përfshirë në listën e vendeve të konsideruara të sigurta për qëllimet e procedurës së mbrojtjes ndërkombëtare. Nga 12 qershori 2026 zbatohet edhe kuadri i ri evropian, i cili ka krijuar një listë të përbashkët në nivel të Bashkimit Evropian dhe parashikon që vendet kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian të konsiderohen, në parim, vende të sigurta origjine, përveç rasteve të veçanta të parashikuara nga rregullorja.

Shqipëria është vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe, për këtë arsye, hyn në këtë mekanizëm të përbashkët për sa kohë nuk zbatohet një nga përjashtimet e parashikuara nga legjislacioni evropian.

Nuk është një refuzim automatik

Ky është aspekti më i rëndësishëm praktik. Klasifikimi i Shqipërisë si vend i sigurt nuk heq të drejtën për të kërkuar azil dhe nuk lejon që autoritetet të refuzojnë kërkesën vetëm mbi bazën e shtetësisë shqiptare.

Edhe vetë udhëzimet operative të Komisionit Kombëtar për të Drejtën e Azilit theksojnë se nocioni i vendit të sigurt krijon një prezumim, por jo një siguri absolute. Kërkesa duhet të vlerësohet gjithmonë në raport me rrethanat konkrete të personit.

Prandaj, një shtetas shqiptar mund të provojë se, megjithëse vendi konsiderohet përgjithësisht i sigurt, ekzistojnë arsye serioze për të konsideruar se ai nuk është i sigurt për të, për shkak të historisë personale, kërcënimeve, dhunës, përndjekjes ose mungesës konkrete të mbrojtjes efektive.

Procedura e përshpejtuar

Një nga pasojat kryesore të këtij klasifikimi është mundësia e përdorimit të procedurës së përshpejtuar. Kjo do të thotë se autoritetet mund ta shqyrtojnë çështjen në afate më të shkurtra krahasuar me procedurën e zakonshme.

Për kërkuesin kjo ka një pasojë shumë konkrete: dokumentet, provat dhe shpjegimet nuk duhet të paraqiten me vonesë. Është e rëndësishme që, që në fazat e para, të identifikohen me saktësi faktet mbi të cilat mbështetet kërkesa dhe të mblidhet çdo dokument që mund t’i vërtetojë ato.

Cilat rrethana personale mund të jenë të rëndësishme?

Nuk ekziston një listë automatike. Vlerësimi është gjithmonë individual. Megjithatë, në praktikë mund të kenë rëndësi, nëse provohen seriozisht, kërcënimet personale të vazhdueshme, dhuna familjare kur mbrojtja efektive nuk ka funksionuar, trafikimi ose shfrytëzimi, përndjekja për arsye politike, fetare ose të orientimit seksual, konfliktet e rënda familjare me rrezik konkret për personin, si dhe çdo situatë tjetër në të cilën autoritetet e vendit të origjinës nuk kanë mundur ose nuk kanë dashur të ofrojnë mbrojtje efektive.

Nuk mjafton, megjithatë, një deklaratë e përgjithshme se personi ka pasur probleme në Shqipëri. Duhet të shpjegohet çfarë ka ndodhur, kush është autori i kërcënimit, kur kanë ndodhur faktet, nëse janë njoftuar autoritetet dhe çfarë përgjigjeje është marrë.

Dokumentet mund të bëjnë diferencën

Në një procedurë të përshpejtuar, provat kanë një rëndësi edhe më të madhe. Denoncimet në polici, vendimet gjyqësore, raportet mjekësore, mesazhet kërcënuese, dokumentet që tregojnë zhvendosje të detyruar, raportimet e mëparshme pranë autoriteteve, dëshmitë për përndjekje ose dhunë dhe çdo element tjetër objektiv duhet të ruhen dhe të paraqiten në mënyrë të rregullt.

Edhe kur dokumentacioni nuk është i plotë, rrëfimi duhet të jetë i saktë, kronologjik dhe koherent. Kundërthëniet e rëndësishme ose shpjegimet e paqarta mund ta dobësojnë ndjeshëm kërkesën, sidomos kur shteti i origjinës konsiderohet i sigurt.

Rëndësia e mbrojtjes ligjore që në fillim

Pikërisht sepse procedura mund të zhvillohet shpejt, është e këshillueshme që personi të kërkojë ndihmë ligjore sa më herët. Çështja nuk është vetëm të tregohet një histori personale, por të identifikohen faktet juridikisht të rëndësishme dhe të lidhen ato me kushtet e parashikuara për statusin e refugjatit, mbrojtjen subsidiare ose format e tjera të mbrojtjes që mund të zbatohen sipas legjislacionit italian.

Nëse kërkesa refuzohet, vendimi duhet të shqyrtohet menjëherë për të verifikuar afatin dhe mënyrën e ankimit. Në procedurat e përshpejtuara, vonesa në marrjen e këshillës ligjore mund të ketë pasoja të drejtpërdrejta mbi mundësinë e mbrojtjes gjyqësore.

Përfundim

Për shtetasit shqiptarë, rregullat e reja nuk mbyllin derën e mbrojtjes ndërkombëtare, por e bëjnë edhe më të rëndësishme paraqitjen e një rasti individual të qartë dhe të dokumentuar. Shqipëria mund të konsiderohet përgjithësisht vend i sigurt, por kjo nuk e përjashton faktin që një person i caktuar mund të përballet me një rrezik real. Pikërisht ky dallim mes vlerësimit të përgjithshëm të vendit dhe situatës konkrete të individit mbetet thelbësor në çdo procedurë azili.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.

lunedì 21 settembre 2026

Bashkimi familjar në Itali në 2026: dy vjet qëndrim dhe deri në 150 ditë për nulla osta

Rregullat për bashkimin familjar në Itali kanë ndryshuar në mënyrë të rëndësishme. Në vitin 2026, kush dëshiron të sjellë në Itali bashkëshortin, prindërit ose fëmijë madhorë në ngarkim duhet të verifikojë jo vetëm të ardhurat dhe banesën, por edhe kohëzgjatjen e qëndrimit të ligjshëm në Itali dhe afatet e reja të procedurës.

Kërkesa e re e dy viteve të qëndrimit të ligjshëm

Për shumicën e rasteve të bashkimit familjar, personi që paraqet kërkesën duhet të ketë maturuar të paktën dy vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali. Kjo kërkesë, e futur me ndryshimet e vitit 2024 në nenin 29 të Testit Unik për Imigracionin, vazhdon të zbatohet edhe në vitin 2026.

Në praktikë, kjo do të thotë se nuk mjafton të kesh një leje qëndrimi të vlefshme në momentin e aplikimit: duhet të vërtetohet një periudhë prej të paktën dy vitesh qëndrimi të rregullt në Itali. Administrata kontrollon vazhdimësinë e qëndrimit dhe dokumentacionin që provon praninë e ligjshme.

Megjithatë, kjo kërkesë nuk zbatohet në çdo rast. Ajo nuk kërkohet për bashkimin me një fëmijë të mitur. Po ashtu, nuk zbatohet për personat që kanë status refugjati ose mbrojtje subsidiare, për të cilët ligji parashikon një regjim më të favorshëm për mbrojtjen e unitetit familjar. Sipas orientimeve zyrtare, përjashtime ekzistojnë edhe për kategori të veçanta të rregulluara nga e drejta e Bashkimit Evropian, si mbajtësit e Kartës Blu të BE-së dhe disa punonjës të transferuar brenda ndërmarrjes.

Kush mund të bashkohet me familjen në Itali

Ligji italian lejon, në kushte të përcaktuara, bashkimin me bashkëshortin jo të ndarë ligjërisht dhe mbi 18 vjeç; me fëmijët e mitur; me fëmijët madhorë në ngarkim kur, për arsye objektive dhe për shkak të një gjendjeje shëndetësore që sjell paaftësi të plotë, nuk mund të sigurojnë nevojat e tyre themelore; si edhe me prindërit në ngarkim në rastet e parashikuara nga ligji.

Kjo listë është e kufizuar. Për shembull, një vëlla ose një motër nuk mund të përfshihet në procedurën e zakonshme të bashkimit familjar vetëm për shkak të lidhjes së gjakut.

Të ardhurat: sa duhet të jenë në vitin 2026

Një nga kushtet kryesore është disponueshmëria e një të ardhure vjetore të mjaftueshme. Pragu llogaritet mbi bazën e shumës vjetore të assegno sociale dhe rritet sipas numrit të familjarëve që kërkohet të hyjnë në Itali.

Për vitin 2026, assegno sociale vjetore është rreth 7.101 euro. Për bashkimin me një familjar, pragu orientues është rreth 10.652 euro në vit; për dy familjarë, rreth 14.202 euro; për tre, rreth 17.753 euro. Shumat rriten më tej në varësi të numrit të personave që do të bashkohen.

Në llogaritjen e të ardhurave mund të merret parasysh edhe e ardhura e familjarëve që bashkëjetojnë me kërkuesin, nëse është e dokumentuar në mënyrë të rregullt. Përfituesit e statusit të refugjatit dhe të mbrojtjes subsidiare, përkundrazi, nuk duhet të provojnë këtë kërkesë ekonomike në të njëjtën mënyrë si të huajt e tjerë.

Banesë e përshtatshme dhe kontroll më i rreptë i numrit të banorëve

Nuk mjafton të kesh një kontratë qiraje. Për bashkimin familjar kërkohet një banesë që plotëson kushtet higjieno-sanitare dhe kriteret e përshtatshmërisë së strehimit. Pas ndryshimeve të fundit, kontrollohet në mënyrë më të kujdesshme edhe numri i personave që banojnë ose do të banojnë në apartament në raport me sipërfaqen e tij.

Për këtë arsye, para paraqitjes së kërkesës është e rëndësishme të verifikohet në komunën kompetente certifikata e idoneità alloggiativa dhe të kontrollohet nëse përbërja e familjes është në përputhje me parametrat e banesës.

Afati për nulla osta është rritur në 150 ditë

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm ka të bëjë me kohën që ka Prefektura për të përfunduar fazën e parë të procedurës. Nga fundi i vitit 2025, afati ligjor për lëshimin e nulla osta për bashkimin familjar është rritur nga 90 në 150 ditë.

Kjo nuk do të thotë se administrata mund ta lërë praktikën pa përgjigje për një kohë të pacaktuar. Afati prej 150 ditësh përbën pikën e referimit të procedurës administrative. Nëse praktika mbetet e bllokuar përtej këtij afati, duhet të vlerësohet nëse ekzistojnë kushtet për një kërkesë formale për përshpejtim, për një diffida ose, në rastet e përshtatshme, për një mjet gjyqësor kundër heshtjes së administratës.

Nulla osta tani menaxhohet gjithnjë e më shumë në mënyrë telematike

Në shumë Prefektura, nulla osta nuk tërhiqet më domosdoshmërisht në sportel. Dokumenti lëshohet nëpërmjet Portale Servizi ALI dhe, pas përfundimit pozitiv të fazës administrative, të dhënat transmetohen telematikisht edhe për fazën konsullore.

Kjo e bën të domosdoshme kontrollimin e rregullt të zonës personale në portal, të adresës së emailit të përdorur në aplikim dhe të çdo komunikimi të dërguar nga Sportello Unico per l’Immigrazione. Mosleximi i një kërkese për plotësim dokumentesh mund të shkaktojë vonesa ose probleme serioze në praktikë.

Pas nulla osta fillon faza konsullore

Pas lëshimit të nulla osta, familjari që ndodhet jashtë Italisë duhet të kërkojë vizën për motive familjare pranë përfaqësisë konsullore italiane kompetente. Në këtë fazë verifikohet, ndër të tjera, dokumentacioni që provon lidhjen familjare: certifikatat e martesës, të lindjes dhe dokumentet e tjera të gjendjes civile duhet të jenë të rregullta, të përkthyera dhe, kur kërkohet, të pajisura me apostille ose legalizim.

Për shtetasit shqiptarë, gabimet në emra, mbiemra, data lindjeje ose transliterime ndërmjet dokumenteve shqiptare dhe atyre italiane mund të krijojnë probleme konkrete. Për këtë arsye, dokumentacioni duhet të kontrollohet para se të paraqitet kërkesa dhe jo vetëm pasi Konsullata të sinjalizojë një mospërputhje.

Çfarë duhet kontrolluar para se të paraqitet kërkesa

Një praktikë e bashkimit familjar duhet të përgatitet duke kontrolluar paraprakisht: llojin dhe vlefshmërinë e lejes së qëndrimit të kërkuesit; periudhën e qëndrimit të ligjshëm në Itali; përjashtimet eventuale nga rregulli i dy viteve; nivelin real të të ardhurave; përshtatshmërinë e banesës; dokumentet që provojnë lidhjen familjare; dhe përputhjen e plotë të të dhënave personale në të gjitha aktet.

Kontrolli paraprak është veçanërisht i rëndësishëm sepse një procedurë e nisur me dokumente të paplota ose me një kusht ligjor që mungon mund të zgjasë me muaj dhe të përfundojë me një kërkesë për plotësim ose me refuzim. Në një procedurë ku afati ligjor mund të arrijë tashmë në 150 ditë, përgatitja e saktë e dosjes që në fillim është edhe më e rëndësishme.

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.