Avokat për Imigracionin

giovedì 12 novembre 2026

Sipas TAR Puglia: mosmarrëveshjet për mbrojtjen speciale i përkasin gjykatës së zakonshme

Kur një shtetas i huaj pret përgjigje nga Questura për një kërkesë që lidhet me mbrojtjen speciale, zgjedhja e rrugës gjyqësore ka rëndësi themelore. Jo çdo vonesë e administratës mund të kundërshtohet me të njëjtin mjet para Gjykatës Administrative Rajonale (TAR). Këtë çështje e sqaron vendimi nr. 196, datë 11 shkurt 2025, i TAR Puglia, Seksioni III, i cili është veçanërisht i dobishëm për personat që kërkojnë të mbrojnë qëndrimin e tyre në Itali.

Çfarë kishte ndodhur?

Një shtetas i huaj pretendonte se kishte paraqitur një praktikë për leje qëndrimi në Questura-n e Barit dhe se, edhe pas paraqitjeve të përsëritura në zyrë, nuk kishte marrë dokumentin e kërkuar. Pas një periudhe të gjatë pritjeje dhe komunikimesh me administratën, ai iu drejtua TAR-it duke kërkuar të konstatohej paligjshmëria e heshtjes administrative dhe të detyrohej Questura të përfundonte procedurën.

Dosja përmbante një histori të ndërlikuar: në aktet dhe parashtrimet e palëve përmendeshin mbrojtja subsidiare, mbrojtja speciale dhe një kërkesë e lidhur me shfrytëzimin në punë. Ministria e Brendshme kundërshtoi kompetencën e gjykatës administrative dhe deklaroi se kishte kërkuar dokumente plotësuese, ndërsa më vonë kishte lëshuar edhe një vendim negativ. Pikërisht për këtë arsye, analiza e vendimit kërkon kujdes: gjykata nuk shpalli të ligjshme apo të paligjshme të gjitha veprimet e Questura-s në themel.

Çfarë vendosi TAR Puglia?

Gjykata e shpalli padinë të papranueshme për mungesë juridiksioni dhe identifikoi gjykatën e zakonshme si gjykatën që duhet të shqyrtojë pretendimin për të drejtën e mbrojtjes speciale. Ajo theksoi se, në fushën e mbrojtjes speciale sipas nenit 19, paragrafi 1.2, të dekretit legjislativ nr. 286/1998, bëhet fjalë për të drejta subjektive themelore dhe jo thjesht për interesa legjitime që varen nga një vlerësim diskrecional administrativ.

Për këtë arsye nuk mjafton që kërkesa gjyqësore të quhet «ankim kundër heshtjes» dhe të mbështetet në nenet 31 dhe 117 të Kodit të Procesit Administrativ. Duhet parë përmbajtja reale e së drejtës që kërkohet të mbrohet. Nëse pretendimi është njohja ose mbrojtja e një të drejte subjektive për mbrojtje speciale, juridiksioni i takon gjykatës së zakonshme. Gjykata përmendi edhe orientimin e Gjykatës së Kasacionit, Seksionet e Bashkuara, vendimi nr. 1869 i 28 janarit 2020, mbi rëndësinë e objektit thelbësor të padisë.

A do të thotë kjo se i huaji humbi të drejtën e mbrojtjes?

Jo. Shpallja e mungesës së juridiksionit nuk është e barabartë me refuzim në themel të kërkesës për mbrojtje. TAR-i nuk vendosi se personi nuk i plotëson kushtet për mbrojtje speciale; ai përcaktoi se mosmarrëveshja e ngritur nuk i përkiste juridiksionit të tij. Vendimi shënonte edhe mundësinë e vazhdimit të procesit para gjykatës së zakonshme në mënyrën dhe afatet e parashikuara nga neni 11 i Kodit të Procesit Administrativ.

Ky dallim është shumë i rëndësishëm për praktikën: një vendim procesual nuk duhet interpretuar si vendim për të drejtën materiale. Por gabimi në zgjedhjen e gjykatës mund të sjellë humbje kohe dhe vështirësi procedurale.

Çfarë duhet të bëjë personi që pret përgjigje nga Questura?

Së pari, duhet identifikuar saktësisht lloji i kërkesës dhe titulli juridik. Një kërkesë për mbrojtje speciale, një kërkesë për mbrojtje ndërkombëtare, një leje për raste të veçanta lidhur me shfrytëzimin në punë dhe një procedurë administrative për rinovimin e një lejeje të zakonshme nuk janë e njëjta gjë. Ato mund të kërkojnë autoritete, procedura dhe mjete gjyqësore të ndryshme.

Së dyti, është e nevojshme të ruhen dokumentet: kërkesa origjinale, ricevuta, numri i praktikës, komunikimet me Questura-n, kërkesat për dokumente shtesë, njoftimet e mundshme sipas nenit 10-bis të ligjit nr. 241/1990 dhe çdo vendim përfundimtar. Nëse administrata pretendon se ka lëshuar një refuzim, duhet kontrolluar nëse ai është njoftuar në mënyrë të rregullt dhe kur.

Së treti, avokati duhet të analizojë pretendimin konkret dhe juridiksionin përpara se të paraqesë padinë. Një kërkesë e formuluar si «detyrim për t'u përgjigjur» mund, në realitet, të ketë në qendër njohjen e një të drejte që i përket gjykatës së zakonshme. Afatet procedurale dhe mundësia e masave urgjente varen nga rasti dhe nuk duhet të nxirren automatikisht nga ky vendim.

Si lidhet vendimi me të drejtat e personit?

Gjykata e trajtoi mbrojtjen speciale si pjesë të mbrojtjes së të drejtave themelore. Ky është një mesazh juridik i rëndësishëm, por nuk nënkupton se çdo aplikim pranohet. Personi duhet të dëshmojë rrethanat e kërkesës së tij sipas normave të zbatueshme, kurse gjykata kompetente duhet të shqyrtojë nëse ekziston e drejta e pretenduar.

Për lexuesit shqiptarë që jetojnë në Itali, mësimi praktik është i qartë: përpara se të kundërshtoni vonesën, refuzimin apo mospranimin e kërkesës në Questura, përcaktoni saktësisht natyrën juridike të praktikës. Zgjedhja e mjetit të duhur të mbrojtjes është pjesë e domosdoshme e mbrojtjes së së drejtës për qëndrim.

Burimi gjyqësor i verifikuar: TAR Puglia, Seksioni III, vendimi nr. 196 i datës 11 shkurt 2025, President dhe relator Blanda. Teksti integral i vendimit. Referencë e përmendur nga gjykata: Corte di cassazione, Sezioni Unite, vendimi nr. 1869/2020.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat i autorizuar të përfaqësojë palët përpara Gjykatës së Kasacionit italian
I regjistruar në Regjistrin e përfaqësuesve të interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e imigracionit
Lobist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian, nr. 280782895721-36, në fushën e migracionit dhe azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Ky artikull është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR Brescia, sinjalizimi SIS nga Belgjika nuk mjaftonte për të refuzuar emersionin

TAR Lombardia, Brescia, Seksioni I, me vendimin nr. 1167 të 21 gushtit 2026, shqyrtoi një refuzim të legalizimit të marrëdhënies së punës që ishte mbështetur te një sinjalizim në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS). Vendimi është i dobishëm për të kuptuar dallimin midis shkeljeve të rregullave të qëndrimit dhe rrezikshmërisë konkrete për rendin publik.

Rasti gjyqësor

Një kërkesë për legalizim sipas nenit 103 të dekretligjit nr. 34/2020 ishte refuzuar pasi Questura kishte raportuar një sinjalizim të futur nga Belgjika. Nga shqyrtimi rezultoi se regjistrimi lidhej me qëndrim të parregullt pas refuzimeve administrative të mëparshme. Ndërkohë sinjalizimi ishte fshirë. Prefektura e kishte trajtuar mendimin negativ të Questura-s si pengesë të mjaftueshme.

Gjykata e pranoi ankimin dhe anuloi refuzimin. Ajo rikujtoi se marrja e mendimit të Questura-s është detyrim proceduror, por administrata përgjegjëse duhet të kryejë vlerësimin e vet. Pas vendimit nr. 6/2026 të Gjykatës Kushtetuese, sinjalizimi vetëm për shkeljen e rregullave të hyrjes ose qëndrimit nuk mund të veprojë si përjashtim automatik nga procedura e jashtëzakonshme e vitit 2020.

Hapat e mbrojtjes

Kërkoni kopje të refuzimit, të mendimit të Questura-s dhe të dokumenteve që sqarojnë arsyen e sinjalizimit. Nëse regjistrimi është i pasaktë ose i paligjshëm, rregullorja (BE) 2018/1861 lejon kërkesë për akses, korrigjim ose fshirje të të dhënave. Shteti që e ka futur sinjalizimin është përgjegjës për ndryshimin e tij. Ankimi kundër vendimit italian dhe kërkesa për fshirjen e të dhënave duhet të ndiqen veçmas, duke respektuar afatet.

Vendimi nuk hap sot aplikime të reja në procedurën e vitit 2020. Gjithashtu nuk provon se çdo sinjalizim në SIS është i pavlefshëm. Ai kërkon kontroll të shkakut të regjistrimit dhe arsyetim individual. Në rastin konkret gjykata urdhëroi rishqyrtimin administrativ brenda afatit të përcaktuar në vendim.

Burimi: TAR Lombardia, Brescia, Sez. I, 21.8.2026, nr. 1167, përmbledhje dhe referencë e vendimit.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat i autorizuar për të përfaqësuar palë përpara Gjykatës së Kasacionit italian
I regjistruar në Regjistrin e përfaqësuesve të interesave të Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e imigracionit
Lobist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian me nr. 280782895721-36 për migracionin dhe azilin
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR Emilia-Romagna, një kontratë pune e vonuar kërkon dëgjimin e palëve

Kur punëdhënësi dhe punonjësi kanë nënshkruar kontratën e qëndrimit, por dokumenti nuk mbërrin në portal në afatin e kërkuar, a mundet Sportello Unico të mbyllë menjëherë procedurën? TAR Emilia-Romagna, Seksioni I, vendimi nr. 409 i 11 marsit 2026, tregon rëndësinë e njoftimit paraprak dhe të së drejtës për të shpjeguar vonesën.

Rasti i një punonjëseje të ardhur me flukset

Një punonjëse kishte hyrë në Itali pas marrjes së nulla osta-s dhe vizës. Kontrata ishte nënshkruar, por ngarkimi elektronik i saj nuk ishte kryer me sukses nga ndërmjetësi. Prefektura e Bolonjës arkivoi automatikisht praktikën, pa dërguar njoftimin paraprak të refuzimit. Sistemi informatik, sipas administratës, vepronte automatikisht në mbarim të afatit.

Gjykata e pranoi ankimimin: neni 22, paragrafi 5-ter, i dekretit legjislativ nr. 286/1998 parashikon përjashtime kur vonesa vjen nga forca madhore ose shkaqe që nuk mund t'i atribuohen punonjësit. Prandaj palëve duhet t'u jepet mundësia reale të paraqesin shpjegime dhe prova, duke zbatuar edhe garancinë e nenit 10-bis të ligjit 241/1990.

Çfarë duhet ruajtur?

Ruani nulla osta-n, vizën, datën e hyrjes, kontratën e nënshkruar, komunikimet me ndërmjetësin dhe çdo faturë ose konfirmim të ngarkimit. Në rast arkivimi, kërkoni menjëherë kopjen e dosjes dhe kontrolloni nëse është dërguar një preavviso di rigetto. Mund të jetë vendimtare të provoni se mosdërgimi nuk ishte përgjegjësi e punonjësit.

Vendimi nuk i heq afatet e ligjit dhe nuk e kthen çdo vonesë në të justifikuar. Ai kërkon një shqyrtim individual përpara një pasoje që mund të prishë të gjithë procedurën e hyrjes për punë.

Burimi: TAR Emilia-Romagna, Sez. I, 11.3.2026, nr. 409, vendimi.

Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR Emilia-Romagna, mungesa e përkthimit nuk e anulon gjithmonë vendimin

Një vendim i Questura-s mund të jetë i vështirë për t'u kuptuar nga personi që nuk njeh italishten. Por mungesa e një përkthimi në gjuhën e kuptuar nga i huaji nuk sjell automatikisht pavlefshmërinë e aktit. Këtë dallim e trajton TAR Emilia-Romagna, Seksioni I, në vendimin nr. 254 të 13 shkurtit 2026.

Çfarë vlerësoi gjykata?

Gjykata shqyrtoi ndikimin që mosdhënia e përkthimit kishte pasur në ushtrimin e të drejtës së mbrojtjes. Ajo theksoi se defekti nuk e bën të paligjshëm aktin kur i huaji e ka kundërshtuar në kohë vendimin dhe ka mundur të paraqesë plotësisht mbrojtjen e tij. Pra, rëndësi ka jo vetëm mungesa formale e përkthimit, por edhe pasoja konkrete për mundësinë e ankimit.

Ky përfundim nuk do të thotë se administrata mund të shpërfillë detyrimet gjuhësore që parashikon ligji. Rregullat e posaçme dhe e drejta e mbrojtjes duhet të respektohen; vetëm pas analizës së rrethanave mund të përcaktohet nëse shkelja ka ndikuar në vlefshmërinë e aktit ose në afatet e kundërshtimit.

Veprimet praktike

Kur merrni një vendim negativ, ruani kopjen dhe datën e njoftimit, kërkoni menjëherë përkthim të besueshëm dhe kontrolloni afatin e ankimit. Mos supozoni se mungesa e përkthimit e pezullon vetvetiu afatin. Nëse nuk keni kuptuar vendimin dhe për këtë arsye nuk keni mundur të mbroheni, shpjegoni konkretisht kur e keni marrë vesh përmbajtjen e tij dhe çfarë mundësish mbrojtjeje janë penguar.

Përgatitja e një ankimi të saktë kërkon dallim midis padrejtësisë së vetë refuzimit dhe shkeljeve të njoftimit ose të gjuhës. Vendimi i TAR-it na kujton se procesi i rregullt vlerësohet duke parë efektin real mbi të drejtat e personit.

Burimi: TAR Emilia-Romagna, Sez. I, 13.2.2026, nr. 254, teksti i vendimit.

Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

mercoledì 11 novembre 2026

Sipas TAR Brescia: sinjalizimi në SIS për qëndrim të parregullt nuk e bllokon automatikisht legalizimin

Një sinjalizim në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS) mund të krijojë pengesa serioze për një shtetas të huaj që kërkon të rregullojë qëndrimin në Itali. Por jo çdo sinjalizim provon rrezikshmëri dhe jo çdo vendim negativ mund të mbështetet vetëm te ekzistenca e tij. Ky dallim del qartë nga vendimi nr. 1167, datë 21 gusht 2026, i Gjykatës Administrative Rajonale të Lombardisë, seksioni i shkëputur i Breshës (TAR Brescia), Seksioni I.

Rasti konkret: një kërkesë legalizimi dhe një sinjalizim nga Belgjika

Më 12 gusht 2020 ishte paraqitur një kërkesë për legalizimin e një marrëdhënieje pune sipas nenit 103, paragrafi 1, të dekretligjit italian nr. 34/2020. Prefektura e Bergamos njoftoi paraprakisht pengesën e pretenduar, duke u mbështetur në një mendim negativ të Policisë së të Huajve (Questura). Sipas këtij mendimi, punonjësi ishte i sinjalizuar në SIS nga Belgjika për refuzim hyrjeje dhe qëndrimi në shtetet pjesëmarrëse.

Pas përgjigjes së interesuarit, administrata e hodhi poshtë kërkesën. Gjatë procesit gjyqësor u sqarua se autoritetet belge kishin vendosur sinjalizimin për qëndrim të parregullt, pas disa refuzimeve të kërkesave për legalizim. Nga dokumentet rezultoi gjithashtu se sinjalizimi ishte fshirë më 21 nëntor 2024. Këto fakte ishin të rëndësishme për vlerësimin e ligjshmërisë së vendimit të Prefekturës.

Çfarë vendosi TAR Brescia?

Gjykata e pranoi padinë dhe anuloi refuzimin administrativ. Sipas vendimit, Prefektura nuk mund ta trajtonte sinjalizimin si pengesë automatike, pa shqyrtuar shkakun e tij dhe pa shpjeguar se përse personi përbënte konkretisht kërcënim për rendin ose sigurinë publike. Gjykata dalloi kategoritë e ndryshme të pengesave që parashikon neni 103, paragrafi 10: sinjalizimi për mospranim, masa e dëbimit, dënime të caktuara dhe rrezikshmëria nuk janë koncepte të njëjta.

Vendimi mbështetet veçanërisht në aktgjykimin nr. 6/2026 të Gjykatës Kushtetuese italiane. Kjo e fundit kishte shpallur antikushtetues nenin 103, paragrafi 10, shkronja b), të dekretligjit nr. 34/2020 në masën që përjashtonte nga procedurat e legalizimit persona të sinjalizuar në SIS vetëm sepse nuk kishin respektuar rregullat kombëtare të hyrjes apo qëndrimit. Nuk bëhet fjalë për një heqje të të gjitha kushteve të legalizimit: administrata duhet të zbatojë ligjin dhe të vlerësojë faktet e rastit.

Mendimi i Questura-s: i detyrueshëm për t'u marrë, jo vendimi përfundimtar

Një aspekt veçanërisht praktik i kësaj çështjeje lidhet me kompetencat ndërmjet Questura-s dhe Prefekturës. Neni 103, paragrafi 15, parashikon marrjen e mendimit të Questura-s për mungesën e pengesave. Megjithatë, TAR thekson se marrja e mendimit nuk e çliron administratën përgjegjëse nga detyrimi për hetim dhe arsyetim të pavarur. Prefektura duhet të vlerësojë dokumentet, të kuptojë shkakun e sinjalizimit dhe të marrë një vendim të vetin.

Për këtë arsye, një përgjigje e tipit «Questura ka dhënë mendim negativ, prandaj kërkesa refuzohet» nuk është domosdoshmërisht e mjaftueshme, kur mungon analiza e shkaqeve konkrete dhe e dokumenteve të paraqitura. Mungesa e vlerësimit është veçanërisht problematike kur sinjalizimi ndërkohë është fshirë.

Çfarë ndodh pas anulimit të refuzimit?

Në këtë rast gjykata urdhëroi administratën të rishqyrtojë kërkesën brenda 30 ditëve nga komunikimi i vendimit. Ky afat është pjesë e dispozitivit dhe arsyetimit të kësaj çështjeje konkrete; nuk duhet trajtuar si afat i përgjithshëm për çdo procedurë imigracioni. TAR nuk i dha drejtpërdrejt lejen e qëndrimit punonjësit. Ai anuloi aktin e kundërligjshëm dhe kërkoi një vendimmarrje të re në përputhje me arsyetimin gjyqësor.

Si të veprohet kur del një sinjalizim SIS?

Kontrolloni dokumentet: kërkoni kopjen e refuzimit dhe, kur është e mundur, të mendimit të Questura-s e të akteve që tregojnë shtetin sinjalizues, shkakun dhe datën e sinjalizimit. Nëse ka ardhur njoftim paraprak i refuzimit sipas nenit 10-bis të ligjit nr. 241/1990, paraqitni vërejtje dhe dokumente të lidhura konkretisht me çështjen.

Ushtroni të drejtat mbi të dhënat: rregullorja (BE) 2018/1861 u njeh personave të interesuar të drejtën të kërkojnë qasje në të dhënat SIS, korrigjim të të dhënave të pasakta dhe fshirje të të dhënave të mbajtura në mënyrë të paligjshme. Shteti që e ka futur sinjalizimin është përgjegjës për saktësinë dhe përditësimin e tij dhe është i autorizuar ta ndryshojë ose fshijë. Një kërkesë për qasje nuk do të thotë se sinjalizimi fshihet automatikisht.

Ndani rrugët e mbrojtjes: kundërshtimi i aktit të Prefekturës dhe kërkesa për korrigjimin apo fshirjen e një sinjalizimi janë procedura të ndryshme. Në varësi të faktit se kush e ka futur sinjalizimin dhe cili akt ka shkaktuar dëmin, mund të jenë kompetente autoritete apo gjykata të ndryshme. Nuk duhet të humben afatet e kundërshtimit të vendimit italian duke pritur përgjigjen për qasjen në SIS.

Një paralajmërim i nevojshëm për lexuesit

Vendimi nr. 1167/2026 ka të bëjë me procedurën e jashtëzakonshme të legalizimit të vitit 2020. Ai nuk hap sot një aplikim të ri sipas asaj procedure dhe nuk nënkupton se çdo person me qëndrim të parregullt mund të kërkojë automatikisht një leje. Rëndësia praktike e vendimit qëndron te mënyra si duhet arsyetuar një refuzim dhe te detyrimi për të mos e ngatërruar një shkelje administrative të qëndrimit me një kërcënim të provuar për sigurinë.

Për kërkesa të tjera, si vizat apo lejet e qëndrimit sipas legjislacionit të përgjithshëm, duhet të verifikohen normat përkatëse dhe karakteristikat e sinjalizimit. Gjithsesi, të dish pse është futur emri në SIS është shpesh pika fillestare më e rëndësishme e mbrojtjes juridike.

Burimi gjyqësor zyrtar: TAR Lombardia, Brescia, Seksioni I, vendimi nr. 1167/2026, 21 gusht 2026, teksti i plotë në portalin e Drejtësisë Administrative italiane. Për të drejtat e aksesit, korrigjimit dhe fshirjes: Komisioni Evropian dhe Autoriteti italian për mbrojtjen e të dhënave.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi përpara Gjykatës së Kasacionit italian
I regjistruar në Regjistrin e përfaqësuesve të interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e imigracionit
Lobist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian nr. 280782895721-36 në fushën e migracionit dhe azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR-it të Lazios, një pafajësi e shpallur më parë nuk mund të injorohet në refuzimin e shtetësisë italiane

Kur një shtetas i huaj kërkon shtetësinë italiane për natyralizim, Ministria e Brendshme mund të vlerësojë edhe sjelljen e mëparshme dhe elemente që lidhen me besueshmërinë e kërkuesit. Por a mund të përdoret kundër tij një procedim penal që ka përfunduar me pafajësi shumë vite para paraqitjes së kërkesës, pa u marrë fare parasysh vendimi i gjykatës penale? TAR Lazio, Romë, Seksioni V-bis, me vendimin nr. 16236 të 16 tetorit 2026, e ka anuluar pikërisht një refuzim të tillë, për hetim administrativ dhe arsyetim të mangët.

Rasti konkret: natyralizim dhe një procedim i përfunduar prej vitesh

Një grua kishte paraqitur më 21 dhjetor 2023 kërkesë për shtetësi italiane sipas nenit 9, paragrafi 1, shkronja f, të ligjit nr. 91/1992, që lidhet me natyralizimin mbi bazën e qëndrimit të ligjshëm. Pas një komunikimi paraprak për shkaqet e mundshme të refuzimit, Ministria e Brendshme e rrëzoi kërkesën me dekret të 27 nëntorit 2025. Në arsyetim përmendej një procedim penal lidhur me ngjarje familjare të vitit 2013, si dhe një pretendim për pasaktësi të deklarimit në kërkesë.

Mirëpo procedimi penal kishte përfunduar më 18 shkurt 2016 me një vendim pafajësie të Gjykatës së Forlì, sepse fakti nuk ekzistonte. Ky vendim ishte dhënë para kërkesës për shtetësi dhe para dekretit të refuzimit. Sipas TAR-it, administrata nuk e kishte marrë në konsideratë dhe madje nuk e kishte përmendur në arsyetimin e saj. Për më tepër, dokumentet tregonin se Prefektura dhe Questura e Milanos kishin shprehur vlerësime të favorshme gjatë hetimit, të cilat vendimi përfundimtar nuk i kishte trajtuar.

Çfarë thotë ligji italian për shtetësinë me natyralizim?

Neni 9, paragrafi 1, shkronja f, i ligjit nr. 91/1992 parashikon se shtetësia mund t'i jepet shtetasit të huaj që plotëson kushtin e qëndrimit të ligjshëm për periudhën e kërkuar. Folja «mund» është thelbësore: plotësimi i viteve të qëndrimit krijon mundësinë për të paraqitur kërkesën, jo një të drejtë automatike për marrjen e shtetësisë. Ministria ka një hapësirë të gjerë vlerësimi për integrimin ekonomik e shoqëror dhe për sjelljen e kërkuesit.

Megjithatë, kjo hapësirë nuk është e pakufizuar. Gjykata administrative mund të kontrollojë nëse faktet janë të sakta, nëse janë mbledhur dokumentet e rëndësishme dhe nëse përfundimi ka një arsyetim të kuptueshëm, të qëndrueshëm dhe jo kontradiktor. TAR-i nuk zëvendëson Ministrinë për të vendosur vetë nëse shtetësia duhet dhënë, por mund të anulojë një akt të bazuar në një situatë faktike të pasaktë ose të paplotë.

Pse vendimi i pafajësisë kishte rëndësi vendimtare?

Në çështjen e shqyrtuar, Ministria ishte mbështetur te një procedim që, në realitet, nuk ishte ende i hapur: ai kishte përfunduar me pafajësi rreth dhjetë vjet më parë. Gjykata vuri në dukje se arsyetimi i dekretit nuk e përmendte fare këtë përfundim. Ndryshe nga sa mund të duket, TAR-i nuk tha se një pafajësi penale e ndalon gjithmonë administratën të shqyrtojë të njëjtat ngjarje për qëllime administrative. Ai sqaroi se administrata mund t'i vlerësojë në mënyrë autonome, por duhet ta njohë dhe ta trajtojë shprehimisht vendimin e pafajësisë, duke shpjeguar pse, pavarësisht tij, do të ekzistonin elemente konkrete kundër natyralizimit.

Mangësia rëndohej nga fakti se organet vendore që kishin shqyrtuar dosjen kishin dhënë vlerësime të favorshme. Ministria nuk ishte e detyruar t'i ndiqte verbërisht, por, po të dilte në përfundimin e kundërt, duhej të shpjegonte arsyet e mospajtimit.

Rezultati i procesit

TAR Lazio e pranoi ankimin dhe anuloi dekretin e refuzimit të shtetësisë. Gjykata urdhëroi që administrata ta rivlerësonte gjendjen e kërkueses duke marrë parasysh të gjitha rrethanat e rëndësishme, përfshirë vendimin e pafajësisë dhe vlerësimet e mëparshme të organeve kompetente. Ministria u ngarkua edhe me shpenzimet e procesit në shumën 1.500 euro, përveç shtesave ligjore kur zbatohen.

Duhet theksuar se anulimi nuk përbën dhënie të menjëhershme të shtetësisë. Administrata duhet të marrë një vendim të ri, i cili mund të jetë edhe negativ nëse mbështetet në shkaqe të ligjshme, në të dhëna të sakta dhe në arsyetim të plotë.

Çfarë duhet të bëjë personi që merr refuzim për shkak të një procedure penale?

Hapi i parë është sigurimi i kopjes së plotë të dekretit të refuzimit dhe i njoftimit përkatës, për të kontrolluar arsyen dhe datën e dorëzimit. Nëse përmenden procedime penale, duhet të mblidhen vendimet përfundimtare për secilin prej tyre, përfshirë vendimet e pafajësisë ose aktet që tregojnë gjendjen e saktë procedurale. Një vërtetim i përgjithshëm ose një shpjegim gojor mund të mos mjaftojë kur administrata ka mbështetur aktin në një rast konkret.

Është gjithashtu e dobishme të kërkohet qasje në dokumentet administrative, për të verifikuar se çfarë kanë komunikuar Questura, Prefektura dhe organet e tjera. Nëse ekzistojnë mendime të favorshme që nuk janë trajtuar nga vendimi përfundimtar, kjo mund të jetë e rëndësishme për analizën e mangësive të hetimit. Ankesa duhet të përqendrohet në dokumente dhe në gabimet konkrete të arsyetimit, jo vetëm në faktin se kërkuesi ka jetuar gjatë në Itali.

Mjetet gjyqësore dhe afatet e ankimit duhen kontrolluar menjëherë në bazë të dekretit dhe njoftimit. Paraqitja e kërkesave për dokumente ose e një kërkese të re nuk duhet konsideruar automatikisht si pezullim i afatit për të kundërshtuar refuzimin.

Përfundim

Ky vendim bën një dallim të rëndësishëm: shtetësia me natyralizim nuk është automatike, por as diskrecioni i Ministrisë nuk mund të mbështetet në të dhëna penale të vjetruara ose të paraqitura në mënyrë të pasaktë. Një vendim pafajësie dhe vlerësimet administrative të favorshme kërkojnë shqyrtim real, sidomos kur janë të rëndësishme për arsyen e refuzimit.

Vendimi i analizuar: TAR Lazio, Roma, Sezione V-bis, sentenza 16 ottobre 2026, n. 16236, R.G. 338/2026. Teksti zyrtar i vendimit.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi përpara Gjykatës së Kasacionit italiane (Avvocato Cassazionista)
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë për çështjet e imigracionit
Lobist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian me numrin 280782895721-36 në fushën e Migracionit dhe Azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Artikull i përgatitur me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.

Sipas TAR-it të Parmës, refuzimi i shtetësisë për martesë zakonisht kundërshtohet në gjykatën e zakonshme

Kur Prefektura e refuzon ose e shpall të papranueshme kërkesën për shtetësi italiane për shkak të martesës, zgjedhja e gjykatës kompetente është hapi i parë i mbrojtjes. TAR Emilia-Romagna, seksioni i Parmës, vendimi nr. 309 i 4 qershorit 2026, e shpalli çështjen jashtë juridiksionit të gjykatës administrative, duke treguar se këto mosmarrëveshje në parim i përkasin gjykatës së zakonshme.

Rasti konkret

Një grua kishte paraqitur kërkesë për shtetësi mbi bazën e nenit 5 të ligjit italian nr. 91/1992. Gjatë shqyrtimit, Prefektura konstatoi mospërputhje në të dhënat personale të dokumenteve dhe i kërkoi një vërtetim nga autoritetet diplomatike të vendit të origjinës, që të provonte se emrat dhe të dhënat e ndryshme i përkisnin të njëjtit person. Për shkak të mosplotësimit në mënyrën e kërkuar, kërkesa u shpall e papranueshme. Personi iu drejtua gjykatës administrative duke kundërshtuar hetimin dhe arsyetimin.

Çfarë vendosi TAR-i?

Gjykata nuk shqyrtoi nëse mospërputhjet e dokumenteve ishin tejkaluar në mënyrë të mjaftueshme. Ajo vendosi se mosmarrëveshja, lidhur me shtetësinë për martesë, përfshinte një të drejtë që mbrohet përpara gjykatës së zakonshme. Përjashtim i veçantë lidhet me rastet kur administrata ka ushtruar kompetencën diskrecionale për arsye të provuara që kanë të bëjnë me sigurinë e Republikës, sipas nenit 6, paragrafi 1, germa c, të ligjit për shtetësinë.

Rezultati ishte një vendim procedural për mungesë juridiksioni, jo një gjykim që i dha shtetësinë kërkueses dhe as një vendim që provoi se refuzimi administrativ ishte i drejtë në përmbajtje. Ky dallim është shumë i rëndësishëm kur përgatitet një ankim.

Udhëzime praktike

Para ngritjes së padisë duhet të lexohet dispozitivi dhe arsyetimi i vendimit prefektural: çfarë kërkese është bërë, sipas cilit nen të ligjit, dhe cilat janë arsyet e refuzimit? Dokumentet me të dhëna të ndryshme personale duhen krahasuar dhe, kur është e nevojshme, duhet të sigurohen vërtetime konsullore, përkthime dhe legalizime të vlefshme. Por plotësimi i dokumentacionit dhe zgjedhja e gjykatës janë dy çështje të ndryshme.

Afatet dhe mënyra e paraqitjes së çështjes duhen kontrolluar menjëherë. Parashtrimi i një kërkese përpara organit pa juridiksion mund të krijojë probleme procedurale, edhe kur legjislacioni parashikon mekanizma për ruajtjen e efekteve të kërkesës në rast kalimi në juridiksionin e duhur.

Përfundim

Vendimi i Parmës tregon se jo çdo akt negativ i Prefekturës është domosdoshmërisht objekt i një padie në TAR. Në çështjet e shtetësisë për martesë, natyra e së drejtës së kërkuar dhe shkaku konkret i vendimit janë vendimtarë për identifikimin e gjykatës kompetente.

Vendimi: TAR Emilia-Romagna, Parma, 4 qershor 2026, nr. 309. Teksti i plotë.

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi në Gjykatën e Kasacionit italian (Avvocato Cassazionista)
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave të Dhomës së Deputetëve të Italisë për imigracionin
Lobist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian për Migracion dhe Azil, nr. 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.