Leja unike e punës në Itali: afatet e reja dhe e drejta për të punuar gjatë pritjes

Leja unike e punës në Itali: afatet e reja dhe e drejta për të punuar gjatë pritjes

Rregullat e reja të vitit 2026 kanë ndryshuar disa afate të rëndësishme për lejet e qëndrimit që lidhen me punën. Për shumë shtetas shqiptarë që jetojnë ose punojnë në Itali, njohja e këtyre rregullave është thelbësore, sidomos kur leja e qëndrimit është në proces lëshimi, rinovimi ose konvertimi.

D.Lgs. 16 prill 2026, nr. 83, i publikuar në Gazzetta Ufficiale më 20 maj 2026 dhe në fuqi nga 4 qershori 2026, ka zbatuar Direktivën (BE) 2024/1233 mbi lejen unike të qëndrimit dhe punës.

Leja unike e punës brenda 30 ditëve

Kur bëhet fjalë për permesso unico lavoro, Questura duhet ta lëshojë lejen brenda 30 ditëve nga momenti kur kërkesa konsiderohet e plotë. Ky afat është veçanërisht i rëndësishëm për punëtorët që kanë hyrë rregullisht në Itali për punë dhe kanë përfunduar procedurën administrative të kërkesës.

Afati i përgjithshëm prej 90 ditësh

Për rinovimin, konvertimin dhe për shumë leje të tjera të qëndrimit, ligji parashikon tashmë një afat prej 90 ditësh. Po ashtu, kërkesa për rinovim duhet të paraqitet, si rregull, të paktën 90 ditë para skadimit të lejes.

Megjithatë, fakti që Questura nuk e përfundon procedurën brenda këtij afati nuk e bën automatikisht të parregullt qëndrimin e shtetasit të huaj.

Mund të punohet edhe gjatë pritjes

Një nga mbrojtjet më të rëndësishme është ajo e parashikuar nga neni 5, paragrafi 9-bis, i Testo Unico Immigrazione. Personi që ka paraqitur rregullisht kërkesën për lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes së qëndrimit mund të vazhdojë të qëndrojë ligjërisht në Itali dhe, kur plotësohen kushtet ligjore, të punojë edhe gjatë pritjes.

Dokumenti kryesor është ricevuta, pra dëshmia që vërteton paraqitjen e kërkesës. Kjo ricevuta nuk duhet të konsiderohet si një dokument pa vlerë: ajo provon se procedura është në vazhdim dhe, në rastet e parashikuara nga ligji, lejon vazhdimin e marrëdhënies së punës ose një punësim të ri.

E drejta për të punuar gjatë pritjes vazhdon deri në një komunikim eventual të autoritetit të sigurisë publike që njofton ekzistencën e arsyeve penguese për lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes.

Detyrimi i punëdhënësit për të informuar punëtorin

Rregullat e reja forcojnë edhe transparencën. Në procedurat e nulla osta për punë, punëdhënësi duhet ta informojë në kohë shtetasin e huaj për çdo komunikim që merr në lidhje me procedurën. Kjo është e rëndësishme sepse punëtori nuk duhet të mbetet pa informacion për një procedurë që ndikon drejtpërdrejt mbi hyrjen, qëndrimin dhe punën e tij në Itali.

Çfarë duhet bërë në praktikë

Kush është në pritje të lejes së qëndrimit duhet të ruajë gjithmonë ricevutën origjinale, kopjen e kërkesës së paraqitur, dokumentet e punës dhe çdo komunikim të Questurës ose të Sportello Unico per l’Immigrazione. Në rast vonese të zgjatur, problemi nuk duhet të trajtohet thjesht duke pritur: mund të jetë e nevojshme të bëhet një kërkesë për informacion, një sollecito ose, në raste të caktuara, të vlerësohet një mjet juridik kundër vonesës së administratës.

Rregullat e reja nuk e eliminojnë burokracinë, por japin disa garanci më të qarta: afate të përcaktuara, e drejta për të punuar gjatë pritjes kur plotësohen kushtet dhe më shumë detyrime informacioni për punëdhënësin dhe administratën.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Leja unike e punës në Itali: afate të reja dhe më shumë mbrojtje për punëtorët e huaj

Nga viti 2026, rregullat italiane për lejen unike të punës kanë ndryshuar. Dekreti Legjislativ nr. 83/2026, që zbaton Direktivën (BE) 2024/1233, ka vendosur afate më të qarta për lëshimin dhe rinovimin e lejes dhe ka forcuar disa garanci për punëtorët e huaj.

Afati 30-ditor për lejen unike

Pasi procedura e kërkesës të jetë plotësuar, Questura duhet ta lëshojë lejen unike të punës brenda 30 ditëve. Ky afat ka rëndësi të veçantë për personat që kanë hyrë rregullisht në Itali për punë dhe presin dokumentin përfundimtar të qëndrimit.

Për rinovimet, rregullat e reja parashikojnë një afat administrativ prej 90 ditësh. Është e rëndësishme që kërkesa për rinovim të paraqitet në kohë dhe të ruhet me kujdes ricevuta që provon paraqitjen e saj.

A mund të punohet ndërsa pritet leja?

Po. Në kushtet e parashikuara nga ligji, i huaji që ka paraqitur rregullisht kërkesën për lëshim, rinovim ose konvertim të lejes së qëndrimit mund të vazhdojë ose të fillojë aktivitetin e punës edhe gjatë pritjes së dokumentit, duke përdorur ricevutën e kërkesës si provë të procedurës në zhvillim.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur koha e pritjes në Questura zgjatet: mungesa e kartës së re të lejes së qëndrimit nuk do të thotë automatikisht se personi nuk mund të punojë.

Më shumë transparencë nga punëdhënësi

Ligji i ri parashikon gjithashtu që punëdhënësi duhet ta informojë menjëherë punëtorin e huaj për çdo komunikim që merr në lidhje me procedurën e nulla osta për punë. Punëtori, pra, nuk duhet të mbetet pa informacion për ecurinë e praktikës që e prek drejtpërdrejt.

Çfarë duhet bërë në rast vonese?

Nëse afatet kalojnë pa një përgjigje, është e këshillueshme të mos pritet në mënyrë pasive. Duhet të ruhen ricevuta, kopjet e kërkesave dhe çdo komunikim me administratën. Në varësi të rastit, mund të dërgohet një kërkesë formale për përshpejtimin e procedurës, të kërkohet qasje në aktet e dosjes dhe, kur vonesa bëhet e pajustifikuar, të vlerësohet edhe mbrojtja gjyqësore.

Rregullat e reja synojnë ta bëjnë procedurën më të parashikueshme. Në praktikë, megjithatë, respektimi i afateve duhet kontrolluar rast pas rasti, sidomos kur leja e qëndrimit lidhet me një kontratë pune, me një ndryshim pune ose me nevojën për të provuar menjëherë rregullsinë e qëndrimit.

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Rëndësia e dokumentimit të komunikimeve me administratën në procedurat e emigracionit

Në procedurat e emigracionit dhe të lejes së qëndrimit, mbrojtja e të drejtave të të huajit nuk varet vetëm nga njohja e normave juridike. Po aq e rëndësishme është aftësia për të dokumentuar çdo hap të ndërmarrë përpara administratës publike. Gjithnjë e më shumë procedura për lejet e qëndrimit, rinovimet, mbrojtjen ndërkombëtare, bashkimin familjar dhe komunikimet me Questura-n ose Prefettura-n zhvillohen përmes postës elektronike, platformave digjitale dhe sistemeve online të rezervimit. Për këtë arsye duhet të ruhen me kujdes dëshmitë e dërgimit dhe marrjes, email-et, pamjet e ekranit, kërkesat për takim dhe çdo përgjigje e administratës. Në rast të një defekti teknik, mungesës së takimeve ose mosfunksionimit të platformës, këto dokumente mund të provojnë se kërkuesi ka vepruar në kohë dhe me kujdes. Roli i avokatit të specializuar në të drejtën e emigracionit është thelbësor jo vetëm në fazën gjyqësore, por edhe gjatë procedurës administrative. Komunikimet formale të dërguara në kohë, organizimi kronologjik i procedurës dhe ruajtja e provave për çdo hap mund të krijojnë një bazë shumë më të fortë mbrojtjeje në rast të një mosmarrëveshjeje të mëvonshme. Avv. Fabio Loscerbo Avvocato Cassazionista Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione Lobbista presso il Registro per la trasparenza dell’Unione europea in materia di Migrazione e Asilo, n. 280782895721-36 ORCID 0009-0004-7030-0428

Italia anulon autorizimin e punës pas zhdukjes së punëdhënësit: gjykata konfirmon vendimin

Një gjykatë administrative italiane ka konfirmuar anulimin e një autorizimi pune të lëshuar në kuadër të sistemit të kuotave të hyrjes, pasi punëdhënësi nuk përfundoi procedurën e punësimit dhe më pas u bë i pakontaktueshëm.

Me vendimin nr. 1263, të datës 1 korrik 2026, Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s rrëzoi ankimin e paraqitur nga një punëtor i huaj kundër vendimit të Prefekturës së Riminit për anulimin e autorizimit të tij të punës.

Çështja nxjerr në pah një dobësi të përsëritur të sistemit italian të emigracionit: një punëtor i huaj mund të hyjë ligjërisht në Itali me vizë dhe autorizim pune të vlefshëm, por më pas të humbasë mundësinë për të rregulluar qëndrimin e tij, vetëm sepse punëdhënësi nuk përmbush formalitetet e kërkuara.

Punëdhënësi nuk u paraqit në takime

Punëtori kishte hyrë në Itali në mars 2024, pasi kishte marrë autorizimin për punë të varur. Sipas legjislacionit italian, punëdhënësi dhe punëtori duhej të nënshkruanin kontratën e qëndrimit dhe ta dërgonin atë pranë Sportelit të Vetëm për Emigracionin brenda pesëmbëdhjetë ditëve nga hyrja në territorin italian.

Ky formalitet nuk u përfundua asnjëherë.

Prefektura caktoi disa takime për mbylljen e procedurës, por punëdhënësi nuk u paraqit dhe më pas u bë i pakontaktueshëm.

Sipas fakteve të pasqyruara në vendim, i njëjti punëdhënës kishte paraqitur dyzet e dy kërkesa për autorizim pune, megjithëse, me sa rezultonte, nuk kishte kapacitetin financiar dhe xhiron e nevojshme për të përballuar një numër kaq të lartë punësimesh.

Punëtori u përpoq ta zgjidhte situatën, edhe me ndihmën e një avokati, dhe iu kërkua të gjente një punëdhënës tjetër. Megjithatë, asnjë zëvendësim nuk u formalizua brenda afatit që administrata e konsideroi të pranueshëm.

Prefektura vendosi kështu anulimin e autorizimit fillestar.

Gjykata: procedura nuk mund të mbetet e hapur pa afat

Gjykata vlerësoi se Prefektura kishte vepruar në përputhje me ligjin.

Neni 22 i Dekretit Legjislativ italian nr. 286 të vitit 1998 parashikon se autorizimi i punës mund të anulohet kur kontrata e qëndrimit nuk nënshkruhet dhe nuk transmetohet brenda afatit ligjor, përveç rasteve kur vonesa varet nga forca madhore ose nga rrethana që nuk i atribuohen punëtorit.

Gjyqtarët pranuan se punëdhënësi ishte zhdukur, por konsideruan se procedura administrative nuk mund të qëndronte e hapur pa kufi, në pritje që punëtori të gjente një punëdhënës të ri.

Sipas gjykatës, mungesa përfundimtare e punëdhënësit fillestar e bënte të pamundur përfundimin e procedurës. Për këtë arsye, anulimi u konsiderua një pasojë e detyrueshme ligjore dhe jo një zgjedhje diskrecionale e administratës.

Një interpretim i rreptë i sistemit të kuotave

Vendimi përfshihet në një orientim gjithnjë e më rigoroz të jurisprudencës administrative italiane.

Sipas kësaj qasjeje, anulimi i autorizimit të punës nuk konsiderohet një tërheqje e zakonshme administrative e një akti të mëparshëm. Ai trajtohet si një formë humbjeje ose skadence e përfitimit, për shkak të mungesës ose zhdukjes së kushteve të nevojshme për përfundimin e procedurës së hyrjes dhe qëndrimit.

Ky klasifikim ka pasoja të rëndësishme. Ai nënkupton se administrata nuk është e detyruar të rivlerësojë të gjithë gjendjen personale të punëtorit, përfshirë shkallën e integrimit, mundësitë e punësimit, sjelljen e mirë ose mungesën e dënimeve penale, përveç rasteve kur këto elemente janë drejtpërdrejt të rëndësishme sipas ligjit të zbatueshëm.

Gjykata theksoi gjithashtu se autorizimi i punës mund të anulohet jo vetëm në rast mashtrimi ose falsifikimi dokumentesh, por edhe kur mungojnë kushtet thelbësore për hyrjen e punëtorit. Këtu përfshihen kapaciteti ekonomik i punëdhënësit dhe ekzistenca reale e vendit të punës së ofruar.

Punëtori përballon pasojat e sjelljes së punëdhënësit

Megjithatë, çështja ngre një problem serioz drejtësie.

Ligji parashikon shprehimisht se autorizimi nuk duhet të anulohet kur mosplotësimi i procedurës nuk i atribuohet punëtorit. Në shumë raste, megjithatë, punëtori nuk ka asnjë kontroll real mbi sjelljen e punëdhënësit.

Një shtetas i huaj mund të ketë marrë vizën, të ketë lënë vendin e origjinës, të ketë përballuar shpenzime të konsiderueshme dhe të ketë respektuar çdo kërkesë të administratës, për të zbuluar më pas se punëdhënësi nuk dëshiron më ta punësojë ose se nuk ka pasur kurrë kapacitet real për ta bërë këtë.

Pavarësisht kësaj, përgjigjja administrative shpesh i ngarkon punëtorit të gjitha pasojat.

Kështu krijohet një kundërthënie e dukshme: administrata lejon hyrjen në bazë të një oferte pune, por nëse punëdhënësi zhduket më pas, punëtori mund të mbetet pa një rrugë ligjore për të qëndruar në Itali, edhe kur ka vepruar në mirëbesim.

Çështja e pazgjidhur e zëvendësimit të punëdhënësit

Një tjetër pikë qendrore lidhet me mundësinë e zëvendësimit të punëdhënësit fillestar.

Gjykata vlerësoi se Prefektura nuk ishte e detyruar ta mbante procedurën të hapur derisa të gjendej një punëdhënës i ri. Në sistemin aktual, autorizimi i punës lidhet zakonisht me një punëdhënës të caktuar, me një ofertë të caktuar pune dhe me një kuotë të posaçme hyrjeje.

Megjithatë, kjo çështje tregon nevojën për rregulla më të qarta.

Kur punëdhënësi fillestar zhduket, bëhet i paaftë financiarisht ose rezulton se ka paraqitur kërkesa të pabesueshme, punëtori nuk duhet të humbasë automatikisht çdo mundësi për rregullimin e qëndrimit.

Një procedurë e unifikuar që lejon zëvendësimin e punëdhënësit mund të mbrojë punëtorët që kanë hyrë ligjërisht dhe në mirëbesim, pa dobësuar kontrollet kundër abuzimeve me sistemin e kuotave.

Një problem strukturor i sistemit italian

Vendimi nxjerr në pah edhe një dobësi më të thellë: kontrollet thelbësore ndaj punëdhënësve kryhen shpesh shumë vonë.

Kur administrata verifikon kapacitetin financiar dhe besueshmërinë e punëdhënësit vetëm pasi punëtori ka hyrë në Itali, rreziku i dështimit të procedurës i transferohet në praktikë shtetasit të huaj.

Punëtori përballon kështu pasojat e kontrolleve të pamjaftueshme paraprake, të praktikave mashtruese të rekrutimit ose të refuzimit të mëvonshëm të punëdhënësit për të përfunduar procedurën.

Kontrolle më të forta përpara lëshimit të vizës dhe autorizimit të punës do të reduktonin raste të tilla. Në të njëjtën kohë, legjislacioni duhet të garantojë mbrojtje efektive për punëtorin që nuk është përgjegjës për dështimin e marrëdhënies së punës.

Lufta kundër kërkesave mashtruese është e nevojshme. Por ajo nuk duhet të çojë në ndëshkimin automatik të punëtorëve që kanë hyrë ligjërisht në Itali dhe u kanë besuar një oferte pune të miratuar më parë nga autoritetet publike.

Avv. Fabio Loscerbo
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428

 

Itali: gjykata anulon mbylljen automatike të një procedure për punë sezonale

Një gjykatë administrative italiane ka anuluar mbylljen e një procedure hyrjeje për punë sezonale, pasi konstatoi se administrata nuk i kishte dhënë as punëdhënësit dhe as punëtorit mundësinë për të shpjeguar përse kontrata e qëndrimit nuk ishte marrë brenda afatit ligjor.

Me vendimin nr. 1318, datë 10 korrik 2026, Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s vendosi se Sporteli i Vetëm për Emigracionin në Rimini nuk mund ta arkivonte automatikisht praktikën vetëm për faktin se kontrata e qëndrimit e nënshkruar në mënyrë digjitale nuk rezultonte në sistemin ministror brenda afatit prej pesëmbëdhjetë ditësh.

Vendimi forcon garancitë procedurale të punëtorëve të huaj të pranuar në Itali përmes sistemit të kuotave dhe pohon një parim veçanërisht të rëndësishëm: kufizimet teknike të një platforme administrative nuk mund të zhdukin të drejtat e njohura shprehimisht nga ligji.

Punëtori kishte hyrë ligjërisht dhe ishte punësuar tashmë

Çështja kishte të bënte me një shtetas egjiptian, i cili kishte marrë autorizim për të hyrë në Itali për punë sezonale në sektorin hotelier.

Pas lëshimit të autorizimit të punës, Ambasada e Italisë në Kajro i kishte dhënë vizën përkatëse. Punëtori kishte hyrë në Itali më 23 mars 2026 dhe kishte njoftuar punëdhënësin për mbërritjen e tij.

Më 30 mars, palët kishin nënshkruar në letër kontratën e qëndrimit. Më pas, punëdhënësi ia kishte dorëzuar dokumentacionin një organizate të punëdhënësve, e ngarkuar me përmbushjen e formaliteteve të mbetura në kuadër të procedurës së dekretit të flukseve.

Punëtori ishte punësuar zyrtarisht më 1 prill 2026.

Pavarësisht kësaj, më 12 prill Sporteli i Vetëm kishte arkivuar procedurën, duke arsyetuar se kontrata e nënshkruar digjitalisht nuk ishte transmetuar brenda afatit pesëmbëdhjetëditor të parashikuar nga legjislacioni italian për emigracionin.

Përpara mbylljes së praktikës nuk i ishte dërguar asnjë njoftim paraprak punëtorit ose punëdhënësit.

Gjykata: njoftimi paraprak ishte i domosdoshëm

Gjykata e anuloi vendimin e arkivimit.

Neni 22 i Dekretit Legjislativ italian nr. 286 të vitit 1998 parashikon se autorizimi i punës mund të refuzohet ose të revokohet kur kontrata e qëndrimit nuk transmetohet brenda afatit të kërkuar.

Megjithatë, e njëjta dispozitë përmban një përjashtim të rëndësishëm: pasoja negative nuk zbatohet kur vonesa varet nga një shkak force madhore ose nga rrethana që nuk i atribuohen punëtorit.

Sipas gjykatës, ky përjashtim e ndryshon në mënyrë thelbësore natyrën e procedurës.

Administrata nuk mund të kufizohet vetëm në verifikimin nëse dokumenti shfaqet në sistemin informatik dhe më pas ta mbyllë automatikisht praktikën. Ajo duhet më parë t’i njoftojë palët se kontrata nuk është marrë dhe t’u japë mundësinë të shpjegojnë shkaqet e vonesës.

Pa këtë komunikim, punëtori nuk ka asnjë mundësi reale për të provuar se mosdërgimi nuk ka ndodhur për fajin e tij.

Garancitë procedurale nuk janë thjesht formalitete

Vendimi i njeh vlerë thelbësore të drejtës për të marrë pjesë në procedurën administrative.

E drejta administrative italiane kërkon, si rregull, që administrata t’i njoftojë të interesuarit përpara se të marrë një vendim që mund të dëmtojë kërkesën e tyre. Ky njoftim u lejon palëve të paraqesin vërejtje, dokumente dhe shpjegime.

Në këtë rast, njoftimi paraprak do t’u kishte mundësuar palëve të provonin se kontrata ishte nënshkruar brenda afatit, se punëtori ishte punësuar realisht dhe se transmetimi i dokumentacionit i ishte besuar një ndërmjetësi.

Për këtë arsye, gjykata përjashtoi mundësinë që mungesa e komunikimit të konsiderohej një parregullsi e vogël procedurale.

E drejta për të justifikuar vonesën lidhej drejtpërdrejt me përjashtimin e parashikuar nga legjislacioni i emigracionit. Prandaj, komunikimi ishte i nevojshëm për ta bërë efektive mbrojtjen ndaj vonesave që nuk i atribuohen punëtorit.

Një sistem informatik ministror nuk mund të mbizotërojë mbi ligjin

Një nga aspektet më të rëndësishme të vendimit lidhet me platformën digjitale të përdorur nga administrata.

Prefektura kishte pretenduar se sistemi informatik ministror nuk parashikonte dërgimin automatik të një paralajmërimi përpara arkivimit të procedurave të këtij lloji.

Gjykata e konsideroi këtë argument pa rëndësi juridike.

Programet administrative duhet t’i përshtaten ligjit. Ligji nuk mund të lihet mënjanë thjesht sepse sistemi digjital nuk është projektuar për të menaxhuar një garanci të caktuar procedurale.

Ky parim ka një rëndësi më të gjerë.

Me rritjen e digjitalizimit të procedurave të emigracionit, shtohet rreziku që sistemet e automatizuara t’i shndërrojnë vlerësimet juridike komplekse në rezultate teknike të ngurta. Mungesa e ngarkimit të një dokumenti, një nënshkrim digjital jo i plotë ose një gabim i ndërmjetësit mund të prodhojnë pasoja joproporcionale.

Vendimi e refuzon këtë logjikë. Teknologjia mund ta ndihmojë administratën, por nuk mund të zëvendësojë vlerësimin juridik të kërkuar nga ligji.

Punëtori nuk mund të përgjigjet për çdo dështim teknik

Vendimi trajton gjithashtu një çështje themelore përgjegjësie.

Transmetimi elektronik i kontratës së qëndrimit zakonisht kryhet nga punëdhënësi ose nga një ndërmjetës që vepron në emër të tij. Punëtori i huaj normalisht nuk ka kontroll të drejtpërdrejtë mbi këtë fazë të procedurës.

Për këtë arsye, do të ishte e paarsyeshme që ai të mbante automatikisht pasojat e një gabimi të kryer nga punëdhënësi, një këshilltar, një organizatë punëdhënësish ose vetë platforma digjitale.

Administrata duhet të shqyrtojë rrethanat konkrete.

Ajo duhet të verifikojë nëse punëtori e ka nënshkruar kontratën brenda afatit, e ka njoftuar punëdhënësin për mbërritjen, e ka pranuar vendin e punës dhe ka bashkëpunuar në mënyrë korrekte me procedurën.

Kur këto detyrime janë përmbushur, mungesa e dokumentit në sistem nuk duhet të shkaktojë automatikisht humbjen e të gjithë procedurës së emigracionit.

Marrëdhënia e punës ishte reale dhe jo fiktive

Vendimi është veçanërisht i rëndësishëm sepse marrëdhënia e punës kishte filluar realisht.

Nuk bëhej fjalë për një praktikë të bazuar në një punëdhënës fiktiv, një ofertë pune të rreme ose një marrëdhënie pune që nuk kishte ekzistuar kurrë.

Punëtori kishte hyrë në Itali me vizë të vlefshme, kishte nënshkruar kontratën e qëndrimit dhe kishte filluar punën në përputhje me autorizimin e lëshuar.

Problemi i vetëm kishte të bënte me transmetimin e dokumentit.

Arkivimi përfundimtar i procedurës në këto rrethana do të kishte sjellë një rezultat në kundërshtim me qëllimin e sistemit të kuotave: një punëtor i pranuar ligjërisht dhe tashmë i punësuar në vendin e autorizuar do të mbetej pa leje qëndrimi për shkak të një mangësie administrative që mund të korrigjohej.

Administrata duhet të rihapë procedurën

Vendimi nuk e jep automatikisht lejen e qëndrimit.

Ai e detyron Sportelin e Vetëm të rihapë procedurën dhe të ushtrojë sërish kompetencat e tij, duke respektuar parimet e përcaktuara nga gjykata.

Administrata duhet t’u japë të dyja palëve një afat të saktë për të paraqitur një kontratë të nënshkruar siç duhet dhe më pas ta përfundojë procedurën, nëse plotësohen të gjitha kushtet ligjore.

Gjykata, pra, ruan kompetencën e administratës për të kryer kontrollet e nevojshme.

Ajo që përjashtohet është arkivimi automatik i praktikës pa njoftim paraprak dhe pa verifikuar nëse vonesa i atribuohet realisht punëtorit.

Një paralajmërim më i gjerë për sistemin italian

Vendimi konfirmon një orientim që e njëjta gjykatë e kishte ndjekur edhe në vendime të tjera të vitit 2026.

Mesazhi drejtuar Sporteleve të Vetme për Emigracionin është i qartë: procedurat nuk mund të mbyllen automatikisht kur ligji i njeh shprehimisht punëtorit të drejtën për të provuar se vonesa nuk varet prej tij.

Vendimi nxjerr në pah edhe një problem më të përgjithshëm të administratës italiane të emigracionit.

Digjitalizimi mund t’i bëjë procedurat më të shpejta, por mund të prodhojë gjithashtu vendime të ngurta dhe të padrejta kur sistemet nuk përfshijnë garanci procedurale të mjaftueshme.

Zgjidhja nuk është zvogëlimi i të drejtave për t’iu përshtatur kufizimeve të programit informatik. Janë sistemet digjitale ato që duhet t’i përshtaten ligjit.

Për punëtorët e huaj, vendimi riafirmon një parim thelbësor: një mangësi teknike nuk mund të shkatërrojë një procedurë pune dhe qëndrimi që, për pjesën tjetër, është e rregullt, pa i dhënë më parë personit të interesuar një mundësi reale për të shpjeguar se çfarë ka ndodhur.

Avv. Fabio Loscerbo
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428

 

Itali: gjykata anulon mbylljen automatike të një procedure për punë sezonale

Një gjykatë administrative italiane ka anuluar mbylljen e një procedure hyrjeje për punë sezonale, pasi konstatoi se administrata nuk i kishte dhënë as punëdhënësit dhe as punëtorit mundësinë për të shpjeguar përse kontrata e qëndrimit nuk ishte marrë brenda afatit ligjor.

Me vendimin nr. 1318, datë 10 korrik 2026, Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s vendosi se Sporteli i Vetëm për Emigracionin në Rimini nuk mund ta arkivonte automatikisht praktikën vetëm për faktin se kontrata e qëndrimit e nënshkruar në mënyrë digjitale nuk rezultonte në sistemin ministror brenda afatit prej pesëmbëdhjetë ditësh.

Vendimi forcon garancitë procedurale të punëtorëve të huaj të pranuar në Itali përmes sistemit të kuotave dhe pohon një parim veçanërisht të rëndësishëm: kufizimet teknike të një platforme administrative nuk mund të zhdukin të drejtat e njohura shprehimisht nga ligji.

Punëtori kishte hyrë ligjërisht dhe ishte punësuar tashmë

Çështja kishte të bënte me një shtetas egjiptian, i cili kishte marrë autorizim për të hyrë në Itali për punë sezonale në sektorin hotelier.

Pas lëshimit të autorizimit të punës, Ambasada e Italisë në Kajro i kishte dhënë vizën përkatëse. Punëtori kishte hyrë në Itali më 23 mars 2026 dhe kishte njoftuar punëdhënësin për mbërritjen e tij.

Më 30 mars, palët kishin nënshkruar në letër kontratën e qëndrimit. Më pas, punëdhënësi ia kishte dorëzuar dokumentacionin një organizate të punëdhënësve, e ngarkuar me përmbushjen e formaliteteve të mbetura në kuadër të procedurës së dekretit të flukseve.

Punëtori ishte punësuar zyrtarisht më 1 prill 2026.

Pavarësisht kësaj, më 12 prill Sporteli i Vetëm kishte arkivuar procedurën, duke arsyetuar se kontrata e nënshkruar digjitalisht nuk ishte transmetuar brenda afatit pesëmbëdhjetëditor të parashikuar nga legjislacioni italian për emigracionin.

Përpara mbylljes së praktikës nuk i ishte dërguar asnjë njoftim paraprak punëtorit ose punëdhënësit.

Gjykata: njoftimi paraprak ishte i domosdoshëm

Gjykata e anuloi vendimin e arkivimit.

Neni 22 i Dekretit Legjislativ italian nr. 286 të vitit 1998 parashikon se autorizimi i punës mund të refuzohet ose të revokohet kur kontrata e qëndrimit nuk transmetohet brenda afatit të kërkuar.

Megjithatë, e njëjta dispozitë përmban një përjashtim të rëndësishëm: pasoja negative nuk zbatohet kur vonesa varet nga një shkak force madhore ose nga rrethana që nuk i atribuohen punëtorit.

Sipas gjykatës, ky përjashtim e ndryshon në mënyrë thelbësore natyrën e procedurës.

Administrata nuk mund të kufizohet vetëm në verifikimin nëse dokumenti shfaqet në sistemin informatik dhe më pas ta mbyllë automatikisht praktikën. Ajo duhet më parë t’i njoftojë palët se kontrata nuk është marrë dhe t’u japë mundësinë të shpjegojnë shkaqet e vonesës.

Pa këtë komunikim, punëtori nuk ka asnjë mundësi reale për të provuar se mosdërgimi nuk ka ndodhur për fajin e tij.

Garancitë procedurale nuk janë thjesht formalitete

Vendimi i njeh vlerë thelbësore të drejtës për të marrë pjesë në procedurën administrative.

E drejta administrative italiane kërkon, si rregull, që administrata t’i njoftojë të interesuarit përpara se të marrë një vendim që mund të dëmtojë kërkesën e tyre. Ky njoftim u lejon palëve të paraqesin vërejtje, dokumente dhe shpjegime.

Në këtë rast, njoftimi paraprak do t’u kishte mundësuar palëve të provonin se kontrata ishte nënshkruar brenda afatit, se punëtori ishte punësuar realisht dhe se transmetimi i dokumentacionit i ishte besuar një ndërmjetësi.

Për këtë arsye, gjykata përjashtoi mundësinë që mungesa e komunikimit të konsiderohej një parregullsi e vogël procedurale.

E drejta për të justifikuar vonesën lidhej drejtpërdrejt me përjashtimin e parashikuar nga legjislacioni i emigracionit. Prandaj, komunikimi ishte i nevojshëm për ta bërë efektive mbrojtjen ndaj vonesave që nuk i atribuohen punëtorit.

Një sistem informatik ministror nuk mund të mbizotërojë mbi ligjin

Një nga aspektet më të rëndësishme të vendimit lidhet me platformën digjitale të përdorur nga administrata.

Prefektura kishte pretenduar se sistemi informatik ministror nuk parashikonte dërgimin automatik të një paralajmërimi përpara arkivimit të procedurave të këtij lloji.

Gjykata e konsideroi këtë argument pa rëndësi juridike.

Programet administrative duhet t’i përshtaten ligjit. Ligji nuk mund të lihet mënjanë thjesht sepse sistemi digjital nuk është projektuar për të menaxhuar një garanci të caktuar procedurale.

Ky parim ka një rëndësi më të gjerë.

Me rritjen e digjitalizimit të procedurave të emigracionit, shtohet rreziku që sistemet e automatizuara t’i shndërrojnë vlerësimet juridike komplekse në rezultate teknike të ngurta. Mungesa e ngarkimit të një dokumenti, një nënshkrim digjital jo i plotë ose një gabim i ndërmjetësit mund të prodhojnë pasoja joproporcionale.

Vendimi e refuzon këtë logjikë. Teknologjia mund ta ndihmojë administratën, por nuk mund të zëvendësojë vlerësimin juridik të kërkuar nga ligji.

Punëtori nuk mund të përgjigjet për çdo dështim teknik

Vendimi trajton gjithashtu një çështje themelore përgjegjësie.

Transmetimi elektronik i kontratës së qëndrimit zakonisht kryhet nga punëdhënësi ose nga një ndërmjetës që vepron në emër të tij. Punëtori i huaj normalisht nuk ka kontroll të drejtpërdrejtë mbi këtë fazë të procedurës.

Për këtë arsye, do të ishte e paarsyeshme që ai të mbante automatikisht pasojat e një gabimi të kryer nga punëdhënësi, një këshilltar, një organizatë punëdhënësish ose vetë platforma digjitale.

Administrata duhet të shqyrtojë rrethanat konkrete.

Ajo duhet të verifikojë nëse punëtori e ka nënshkruar kontratën brenda afatit, e ka njoftuar punëdhënësin për mbërritjen, e ka pranuar vendin e punës dhe ka bashkëpunuar në mënyrë korrekte me procedurën.

Kur këto detyrime janë përmbushur, mungesa e dokumentit në sistem nuk duhet të shkaktojë automatikisht humbjen e të gjithë procedurës së emigracionit.

Marrëdhënia e punës ishte reale dhe jo fiktive

Vendimi është veçanërisht i rëndësishëm sepse marrëdhënia e punës kishte filluar realisht.

Nuk bëhej fjalë për një praktikë të bazuar në një punëdhënës fiktiv, një ofertë pune të rreme ose një marrëdhënie pune që nuk kishte ekzistuar kurrë.

Punëtori kishte hyrë në Itali me vizë të vlefshme, kishte nënshkruar kontratën e qëndrimit dhe kishte filluar punën në përputhje me autorizimin e lëshuar.

Problemi i vetëm kishte të bënte me transmetimin e dokumentit.

Arkivimi përfundimtar i procedurës në këto rrethana do të kishte sjellë një rezultat në kundërshtim me qëllimin e sistemit të kuotave: një punëtor i pranuar ligjërisht dhe tashmë i punësuar në vendin e autorizuar do të mbetej pa leje qëndrimi për shkak të një mangësie administrative që mund të korrigjohej.

Administrata duhet të rihapë procedurën

Vendimi nuk e jep automatikisht lejen e qëndrimit.

Ai e detyron Sportelin e Vetëm të rihapë procedurën dhe të ushtrojë sërish kompetencat e tij, duke respektuar parimet e përcaktuara nga gjykata.

Administrata duhet t’u japë të dyja palëve një afat të saktë për të paraqitur një kontratë të nënshkruar siç duhet dhe më pas ta përfundojë procedurën, nëse plotësohen të gjitha kushtet ligjore.

Gjykata, pra, ruan kompetencën e administratës për të kryer kontrollet e nevojshme.

Ajo që përjashtohet është arkivimi automatik i praktikës pa njoftim paraprak dhe pa verifikuar nëse vonesa i atribuohet realisht punëtorit.

Një paralajmërim më i gjerë për sistemin italian

Vendimi konfirmon një orientim që e njëjta gjykatë e kishte ndjekur edhe në vendime të tjera të vitit 2026.

Mesazhi drejtuar Sporteleve të Vetme për Emigracionin është i qartë: procedurat nuk mund të mbyllen automatikisht kur ligji i njeh shprehimisht punëtorit të drejtën për të provuar se vonesa nuk varet prej tij.

Vendimi nxjerr në pah edhe një problem më të përgjithshëm të administratës italiane të emigracionit.

Digjitalizimi mund t’i bëjë procedurat më të shpejta, por mund të prodhojë gjithashtu vendime të ngurta dhe të padrejta kur sistemet nuk përfshijnë garanci procedurale të mjaftueshme.

Zgjidhja nuk është zvogëlimi i të drejtave për t’iu përshtatur kufizimeve të programit informatik. Janë sistemet digjitale ato që duhet t’i përshtaten ligjit.

Për punëtorët e huaj, vendimi riafirmon një parim thelbësor: një mangësi teknike nuk mund të shkatërrojë një procedurë pune dhe qëndrimi që, për pjesën tjetër, është e rregullt, pa i dhënë më parë personit të interesuar një mundësi reale për të shpjeguar se çfarë ka ndodhur.

Avv. Fabio Loscerbo
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428

 

Itali: një sinjalizim në sistemin Schengen bllokon kërkesën për legalizim dhe gjykata konfirmon refuzimin

Një gjykatë administrative italiane ka konfirmuar refuzimin e një kërkese për legalizimin e punës së parregullt, pasi kërkuesi rezultonte i regjistruar në Sistemin e Informacionit Schengen me një sinjalizim për mospranim.

Me vendimin nr. 1265, datë 1 korrik 2026, Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s rrëzoi ankimin kundër vendimit të Policisë së Modenës.

Gjykata vlerësoi se sinjalizimi në sistemin Schengen përbënte një pengesë ligjore për përfitimin nga procedura e legalizimit dhe se autoritetet italiane nuk ishin të detyruara të rivlerësonin rrezikshmërinë personale të kërkuesit ose ligjshmërinë e vendimit të marrë nga Franca.

Sinjalizimi ishte vendosur nga Franca

Çështja lidhej me një kërkesë të paraqitur në kuadër të procedurës italiane të vitit 2020 për legalizimin e punës së padeklaruar.

Policia e Modenës e refuzoi kërkesën pasi konstatoi se Franca kishte futur, më 19 mars 2021, një sinjalizim për personin në Sistemin e Informacionit Schengen.

Sinjalizimi synonte të pengonte pranimin e tij në zonën Schengen dhe ishte konfirmuar nga autoriteti francez kompetent.

Kërkuesi e kundërshtoi refuzimin duke pretenduar se sinjalizimi rridhte vetëm nga një parregullsi administrative e lidhur me hyrjen e paligjshme në Francë.

Ai gjithashtu argumentoi se autoritetet italiane duhej të shqyrtonin gjendjen e tij personale, plotësimin e kushteve për legalizim dhe mundësinë e ekzistencës së arsyeve serioze që mund të justifikonin lëshimin e një lejeje qëndrimi.

Gjykata i rrëzoi këto argumente.

Sinjalizimi u konsiderua pengesë ligjore automatike

Gjyqtarët u mbështetën në rregullat e posaçme të procedurës së legalizimit të vitit 2020.

Neni 103 i Dekretligjit italian nr. 34 të vitit 2020 përjashtonte nga procedura shtetasit e huaj të sinjalizuar për mospranim, në bazë të marrëveshjeve ose konventave ndërkombëtare në fuqi për Italinë.

Për gjykatën, sinjalizimi përbënte kështu një pengesë të parashikuar drejtpërdrejt nga ligji.

Pasi verifikoheshin ekzistenca dhe vlefshmëria e tij, administrata nuk kishte një hapësirë të zakonshme vlerësimi për ta pranuar kërkesën.

Refuzimi konsiderohej, për këtë arsye, një vendim i detyrueshëm dhe jo rezultat i një vlerësimi më të gjerë administrativ.

Italia nuk duhej të rishqyrtonte vendimin francez

Një nga çështjet kryesore ishte nëse autoritetet italiane duhej të kontrollonin arsyet që kishin çuar në sinjalizimin francez.

Gjykata u përgjigj negativisht.

Sistemi Schengen mbështetet në bashkëpunimin dhe besimin e ndërsjellë ndërmjet shteteve pjesëmarrëse. Një sinjalizim i futur nga një shtet prodhon efekte në të gjithë zonën Schengen.

Për rrjedhojë, Policia italiane nuk ishte e detyruar të përcaktonte në mënyrë të pavarur nëse kërkuesi përbënte ende një rrezik aktual për rendin publik.

Ajo nuk ishte as kompetente të kontrollonte nëse masa franceze ishte e drejtë ose proporcionale.

Ky vlerësim u takon kryesisht autoriteteve dhe gjykatave të shtetit që ka futur sinjalizimin.

Një sinjalizim nuk nënkupton gjithmonë rrezikshmëri penale

Vendimi është i rëndësishëm sepse një sinjalizim Schengen mund të lindë nga situata të ndryshme.

Ai nuk do të thotë domosdoshmërisht se personi është dënuar për një vepër penale ose përbën një kërcënim serioz për sigurinë.

Sinjalizimi mund të rrjedhë edhe nga një vendim kthimi, një ndalim hyrjeje ose një shkelje e rregullave të emigracionit.

Në këtë rast, kërkuesi pretendonte se sinjalizimi lidhej me hyrjen e tij të parregullt në Francë.

Megjithatë, gjykata vlerësoi se efekti juridik varej nga natyra dhe vlefshmëria e sinjalizimit, jo nga fakti nëse sjellja që e kishte shkaktuar ishte penale apo administrative.

Për sa kohë sinjalizimi mbetej aktiv, autoritetet italiane ishin të detyruara t’i njihnin efektet e tij.

Leja e qëndrimit mund të jepet ende për arsye serioze

Gjykata sqaroi gjithashtu se pengesa nuk është absolute në çdo rast.

Një shtet Schengen mund të vendosë të lëshojë një leje qëndrimi pavarësisht sinjalizimit, por vetëm kur ekzistojnë arsye serioze, veçanërisht humanitare, ose detyrime që rrjedhin nga e drejta ndërkombëtare.

Këto arsye duhet të jenë konkrete dhe me rëndësi të veçantë.

Ato mund të lidhen, sipas rrethanave, me mbrojtjen e jetës familjare, interesin më të lartë të fëmijëve, probleme të rënda shëndetësore ose detyrime që lidhen me parimin e moskthimit.

Megjithatë, shteti nuk mund ta injorojë sinjalizimin në mënyrë të njëanshme.

Ai duhet të konsultohet më parë me vendin që e ka futur atë.

Kjo procedurë synon të pajtojë vendimin e shtetit sinjalizues me çdo detyrim juridik që mund t’i imponojë një shteti tjetër Schengen të njohë të drejtën e qëndrimit.

Në çështjen e shqyrtuar, nuk ishte provuar ekzistenca e arsyeve mjaftueshëm serioze.

Administrata nuk duhej të provonte rrezikshmëri aktuale

Kërkuesi i reproshonte gjithashtu Policisë së Modenës se nuk kishte vlerësuar nëse ai përbënte ende një rrezik në kohën e vendimit.

Gjykata konsideroi se një vlerësim i tillë nuk ishte i nevojshëm në këtë procedurë të veçantë.

Refuzimi nuk mbështetej në një vlerësim të ri të rrezikshmërisë, por në ekzistencën e një pengese ligjore që e përjashtonte drejtpërdrejt aksesin në programin e legalizimit.

Dallimi është i rëndësishëm.

Kur ligji i jep sinjalizimit Schengen vlerën e një shkaku të drejtpërdrejtë përjashtimi, administrata nuk është e detyruar të rindërtojë të gjithë historinë personale të kërkuesit ose të bëjë një vlerësim të ri për rendin publik.

Pyetjet vendimtare janë nëse sinjalizimi ekziston, nëse është ende në fuqi dhe nëse ka arsye të jashtëzakonshme që justifikojnë konsultimin dhe një përjashtim të mundshëm.

Sinjalizimi duhet të kundërshtohet në shtetin kompetent

Vendimi nuk do të thotë se sinjalizimet Schengen nuk mund të kundërshtohen.

Një person që mendon se një sinjalizim është i pasaktë, i vjetruar ose i paligjshëm mund të kërkojë qasje në të dhëna dhe të kërkojë korrigjimin ose fshirjen e tyre.

Megjithatë, kundërshtimi duhet t’u drejtohet, si rregull, autoriteteve kompetente të shtetit që ka futur sinjalizimin.

Në këtë rast, kërkuesi duhej t’u drejtohej autoriteteve franceze, nëse donte të kundërshtonte bazën ose vazhdimin e masës.

Administrata italiane mund të verifikonte ekzistencën e sinjalizimit, por nuk mund ta anulonte ose ta ndryshonte një vendim të regjistruar nga Franca.

Një çështje praktike e rëndësishme për avokatët e emigracionit

Vendimi ka pasoja të rëndësishme praktike.

Kur një kërkesë për qëndrim ose legalizim refuzohet për shkak të një sinjalizimi Schengen, mund të mos mjaftojë kundërshtimi vetëm i vendimit italian.

Mbrojtja duhet të përcaktojë fillimisht:

• cili shtet e ka futur sinjalizimin;

• kur dhe mbi çfarë baze ligjore;

• çfarë lloji sinjalizimi është;

• nëse vazhdon të jetë në fuqi;

• nëse ka arsye për korrigjimin ose fshirjen e tij;

• nëse ekzistojnë arsye humanitare ose detyrime ndërkombëtare që justifikojnë lëshimin e një lejeje.

Strategjia juridike shpesh duhet të zhvillohet në dy nivele.

Nga njëra anë, sinjalizimi duhet të kundërshtohet ose hiqet në shtetin që e ka futur. Nga ana tjetër, para autoriteteve italiane duhet të dokumentohen arsyet e jashtëzakonshme që mund të justifikojnë lëshimin e një titulli pavarësisht sinjalizimit.

Besimi i ndërsjellë nuk mund të eliminojë të drejtat individuale

Vendimi konfirmon forcën e Sistemit të Informacionit Schengen në të drejtën evropiane të emigracionit.

Një autoritet kombëtar nuk mund të shpërfillë lirisht një sinjalizim të futur nga një shtet tjetër. Përndryshe, sistemi i përbashkët i kontrollit të kufijve do të humbiste efektivitetin.

Megjithatë, besimi i ndërsjellë nuk mund ta shndërrojë një të dhënë informatike në një fakt të paprekshëm.

Sinjalizimet duhet të jenë të sakta, aktuale dhe proporcionale. Personat e prekur duhet të kenë procedura efektive për të kontrolluar të dhënat dhe për të kërkuar korrigjimin ose fshirjen e tyre.

Vendimi nxjerr në pah dy kërkesa që duhet të bashkëjetojnë: bashkëpunimin ndërmjet shteteve Schengen dhe të drejtën individuale për të kundërshtuar një masë që mund të pengojë hyrjen, qëndrimin ose legalizimin në një pjesë të madhe të Evropës.

Në çështjen e vendosur nga gjykata, mbizotëroi sinjalizimi francez ende aktiv. Për këtë arsye, autoritetet italiane u konsideruan të ligjshme në refuzimin e kërkesës për legalizim.

Avv. Fabio Loscerbo
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428