Başlık: Schengen SIS kaydı vizenin otomatik olarak iptal edilmesine yol açamaz: İtalyan idare mahkemesinden önemli karar

 Başlık: Schengen SIS kaydı vizenin otomatik olarak iptal edilmesine yol açamaz: İtalyan idare mahkemesinden önemli karar

İtalyan idari yargısının yakın tarihli bir kararı, Schengen Bilgi Sistemi (SIS) kayıtlarının vizeler ve oturma izinleriyle ilgili idari işlemler üzerindeki etkileri konusunda önemli bir açıklık getirmiştir.

Dava, Lazio Bölge İdare Mahkemesi (TAR Lazio), Beşinci Daire Quater tarafından verilen 2026 tarihli ve 2728 sayılı karar ile sonuçlanmıştır. Mahkeme, SIS sistemindeki bir kaydın, daha önce verilmiş bir vizenin iptal edilmesi konusunda idarenin yetkileriyle nasıl ilişkilendirileceğini incelemiştir.

Kararın tam metni şu yayında yer almaktadır:
https://www.calameo.com/books/008079775bd3ae1bfaa78

Olay, yurt dışındaki bir İtalyan büyükelçiliği tarafından öğrenim amacıyla verilmiş bir vize alan yabancı bir öğrenciyle ilgilidir. Daha sonra Schengen bölgesindeki başka bir devletin yetkilileri, öğrencinin oturma iznini iptal etmiş ve Schengen Bilgi Sistemine bir kayıt girmiştir.

Bu kayda dayanarak İtalyan diplomatik makamı daha önce verilmiş olan vizeyi iptal etmiştir. Bunun sonucunda Milano’daki Questura, öğrencinin yaptığı öğrenim amaçlı oturma izni başvurusunu kabul edilemez ilan etmiştir.

Başvuru sahibi bu kararları idare mahkemesi önünde dava konusu yapmış ve idarenin SIS kaydını vizenin iptali için otomatik ve bağlayıcı bir gerekçe olarak kullandığını, somut durum hakkında gerçek bir değerlendirme yapmadığını ileri sürmüştür.

Mahkeme bu görüşü kabul etmiştir.

Hakimlere göre, Schengen Bilgi Sisteminde bir kaydın bulunması tek başına bir vizenin otomatik olarak iptal edilmesini haklı göstermez. SIS kaydı bulunsa bile idare her somut olayı bağımsız ve ayrıntılı biçimde değerlendirmek zorundadır.

Mahkeme ayrıca idari kararların orantılılık, uygunluk ve kişinin meşru beklentilerinin korunması gibi temel ilkelerle uyumlu olması gerektiğini vurgulamıştır.

Bu davada idare, SIS kaydını vizenin otomatik olarak iptal edilmesini gerektiren bir zorunluluk gibi değerlendirmiştir. Mahkeme bu yaklaşımın hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

Hakimlere göre idarenin, bu kadar önemli bir karar almadan önce daha kapsamlı bir idari inceleme yapması gerekiyordu. Bu değerlendirme yapılmadığı için mahkeme hem vizenin iptaline ilişkin kararı hem de oturma izni başvurusunun kabul edilmemesine ilişkin kararı iptal etmiştir.

Bu karar özellikle önemlidir çünkü Avrupa göç hukukunun temel bir ilkesini teyit etmektedir: SIS gibi devletler arası bilgi paylaşım sistemleri işbirliği araçlarıdır, ancak ulusal makamların her vakayı ayrı ayrı değerlendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Başka bir ifadeyle, SIS kaydı otomatik bir idari karar haline getirilemez. İdarenin kararları her zaman gerekçeli, orantılı ve somut olayın gerçek koşullarına dayalı olmalıdır.

Avv. Fabio Loscerbo
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428