Një gjykatë italiane sqaron rregullat për konvertimin e lejes së qëndrimit nga punë sezonale në punë të rregullt

 

Një gjykatë italiane sqaron rregullat për konvertimin e lejes së qëndrimit nga punë sezonale në punë të rregullt

Një vendim i fundit i një gjykate administrative italiane ka dhënë sqarime të rëndësishme mbi një nga çështjet më të diskutuara të së drejtës së emigracionit në Itali: konvertimin e lejes së qëndrimit për punë sezonale në leje qëndrimi për punë të varur, veçanërisht në sektorin bujqësor.

Vendimi është dhënë nga Gjykata Administrative Rajonale për Pulian (TAR Puglia), Seksioni i Tretë, me vendimin nr. 292 të vitit 2026, publikuar më 10 mars 2026 në procedimin e regjistruar me numrin e regjistrit të përgjithshëm 175 të vitit 2026.

Çështja: refuzimi i konvertimit të lejes së qëndrimit

Mosmarrëveshja lindi pasi Prefektura e Barit – përmes Sportelit të Vetëm për Imigracionin – refuzoi kërkesën e një punëtori të huaj për të konvertuar lejen e tij të qëndrimit nga punë sezonale në punë të varur.

Administrata argumentoi se punëtori nuk plotësonte kushtin minimal të aktivitetit të punës të kërkuar në sektorin bujqësor. Sipas autoriteteve, ai nuk kishte realizuar të paktën 39 ditë pune brenda tre muajve, me një mesatare 13 ditë pune në muaj, siç parashikohet në qarkoret përkatëse ministrore.

Ky përfundim u bazua në një interpretim shumë të rreptë të nocionit “tre muaj”, duke i konsideruar ata si muaj kalendarikë. Si pasojë, disa ditë pune të kryera midis fundit të një muaji dhe fillimit të muajit pasues nuk u përfshinë në llogaritje.

Kuadri ligjor

Sipas nenit 24, paragrafi 10, të Dekretit Legjislativ nr. 286 të vitit 1998 (Teksti unik për imigracionin), një punëtor sezonal që ka ushtruar aktivitet të rregullt pune në Itali për të paktën tre muaj dhe që merr një ofertë për punë të varur mund të kërkojë konvertimin e lejes së qëndrimit.

Megjithatë, në sektorin bujqësor puna shpesh matet me ditë pune efektive, jo me muaj të plotë. Për këtë arsye, një qarkore e përbashkët e ministrive kompetente, e datës 27 tetor 2023, sqaroi se kushti i tre muajve përkthehet në të paktën 39 ditë pune të mbuluara nga kontributet e sigurimeve shoqërore, me një mesatare 13 ditë pune në muaj.

Interpretimi i gjykatës

Gjykata administrative nuk pranoi interpretimin e ngurtë të administratës. Sipas gjyqtarëve, referimi në ligj për “tre muaj” duhet të kuptohet si një periudhë rreth 90 ditë, dhe jo domosdoshmërisht si tre muaj kalendarikë të plotë.

Një interpretim i lidhur vetëm me muajt kalendarikë, sipas gjykatës, do të çonte në një rezultat tepër penalizues për punëtorin, sepse do të përjashtonte ditë pune që janë kryer realisht.

Në vendim theksohet:

“Dispozitat në fuqi parashikojnë vetëm se punëtori sezonal që ka kryer aktivitet pune të rregullt në territorin kombëtar për të paktën tre muaj dhe që ka një ofertë pune mund të kërkojë konvertimin e lejes së qëndrimit në leje për punë të varur.”

Gjykata sqaroi gjithashtu se periudha e referimit duhet të fillojë nga dita e parë reale e punës, dhe jo nga dita e parë e muajit kalendarik.

Një vendim i rëndësishëm për sektorin bujqësor

Ky vendim ka rëndësi të veçantë sepse shmang një interpretim tepër formal të rregullave administrative dhe merr parasysh realitetin e punës bujqësore, e cila shpesh është e ndërprerë dhe varet nga ciklet e prodhimit dhe nga kushtet sezonale.

Duke konsideruar se periudha prej tre muajsh duhet të kuptohet si rreth 90 ditë nga fillimi efektiv i punës, gjykata ka adoptuar një interpretim më koherent me qëllimin e ligjit, që është verifikimi i ekzistencës së një aktiviteti real pune.

Për këtë arsye, gjykata anuloi vendimin e Prefekturës së Barit dhe urdhëroi administratën të rishqyrtojë kërkesën e punëtorit brenda tridhjetë ditëve.

Pasojat për të drejtën e emigracionit

Përtej rastit konkret, vendimi nxjerr në pah një problem strukturor të sistemit italian të emigracionit: distancën midis kritereve administrative shumë të ngurta dhe realitetit praktik të tregut të punës, veçanërisht në sektorin bujqësor.

Duke theksuar se normat duhet të interpretohen në përputhje me qëllimin e tyre, gjykata kontribuon në një zbatim më të balancuar të së drejtës së emigracionit dhe shmang që pengesa thjesht formale të pengojnë stabilizimin e punëtorëve migrantë që tashmë janë të integruar në tregun e punës.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat – E drejta e emigracionit
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428