Pas pesë vitesh qëndrimi të rregullt në Itali, shumë qytetarë shqiptarë mund të synojnë lejen e qëndrimit BE për rezidentët afatgjatë. Ky status është më i qëndrueshëm se një leje e zakonshme, por nuk merret automatikisht vetëm sepse kanë kaluar pesë vjet: duhen kontrolluar me kujdes vazhdimësia e qëndrimit, të ardhurat, njohja e gjuhës italiane dhe, në disa raste, kushtet familjare e të strehimit.
Pesë vjet qëndrim të rregullt nuk mjaftojnë gjithmonë
Neni 9 i Tekstit Unik të Imigracionit parashikon që leja BE për rezidentët afatgjatë mund të kërkohet nga shtetasi i një vendi jashtë Bashkimit Europian që ka qëndruar ligjërisht në Itali për të paktën pesë vjet dhe që plotëson kushtet e tjera të kërkuara nga ligji.
Duhet të bëhet kujdes sidomos me periudhat e mungesës nga Italia. Për formimin e periudhës pesëvjeçare, mungesat që kalojnë gjashtë muaj rresht ose, në total, dhjetë muaj gjatë pesë viteve mund të pengojnë plotësimin e kushtit të vazhdimësisë, përveç rasteve të veçanta të justifikuara nga arsye serioze dhe të dokumentuara.
Për këtë arsye, para paraqitjes së kërkesës është e dobishme të rindërtohet me saktësi historia e qëndrimit: datat e lejeve të mëparshme, rinovimet, regjistrimi i banimit dhe udhëtimet e gjata jashtë Italisë.
Të ardhurat: në vitin 2026 pragu bazë është 7.101,12 euro në vit
Një nga kushtet kryesore është disponueshmëria e të ardhurave të ligjshme dhe të mjaftueshme. Për kërkesën individuale, ligji merr si pikë reference shumën vjetore të assegno sociale. Për vitin 2026 kjo shumë është 7.101,12 euro, që korrespondon me 546,24 euro për 13 muaj.
Kur leja kërkohet edhe në lidhje me anëtarët e familjes, vlerësimi ekonomik bëhet sipas rregullave të posaçme për përbërjen e familjes dhe mund të kërkojë një nivel më të lartë të ardhurash. Në këto raste duhet kontrolluar jo vetëm shuma e deklaruar, por edhe natyra, rregullsia dhe dokumentimi real i të ardhurave.
Një kontratë pune, vetëm në vetvete, nuk zgjidh çdo problem: Questura mund të verifikojë dokumentacionin fiskal, vazhdimësinë e punës dhe elementet që provojnë se të ardhurat janë efektivisht të disponueshme.
Gjuha italiane: zakonisht kërkohet niveli A2
Për marrjen e statusit të rezidentit afatgjatë kërkohet, si rregull, njohja e gjuhës italiane të paktën në nivelin A2 të Kuadrit të Përbashkët Europian të Referencës për Gjuhët.
Kush nuk ka një titull ose certifikim të njohur mund të kërkojë të zhvillojë testin përkatës. Kërkesa bëhet online dhe Prefettura organizon provimin. Sipas udhëzimeve administrative aktuale, kush nuk e kalon testin ose mungon pa arsye të justifikuar duhet të presë 90 ditë para se të kërkojë një provim të ri.
Testi nuk është i nevojshëm në të gjitha rastet. Ekzistojnë përjashtime, ndër të tjera, për të miturit nën 14 vjeç, për personat me kufizime të rënda të aftësisë për të mësuar gjuhën të vërtetuara nga struktura shëndetësore publike dhe për kategori personash që mund të provojnë nivelin e kërkuar me tituj studimi, kurse ose certifikime të njohura.
Statusi është i përhershëm, por karta fizike ka afat
Një dallim i rëndësishëm, që shpesh krijon konfuzion, është ai midis statusit juridik dhe dokumentit fizik. Statusi i rezidentit afatgjatë ka karakter të përhershëm, përveç rasteve të revokimit të parashikuara nga ligji. Karta elektronike, megjithatë, ka vlefshmëri dhjetëvjeçare për të rriturit dhe pesëvjeçare për të miturit.
Prandaj, fakti që në kartë shfaqet një datë skadence nuk do të thotë se personi humbet automatikisht statusin në atë datë. Dokumenti duhet të rinovohet ose përditësohet sipas procedurës përkatëse, me paraqitjen e kërkesës dhe fotografive të reja.
Edhe pas marrjes së lejes, mungesat shumë të gjata mund të kenë pasoja
Leja BE për rezidentët afatgjatë garanton një pozitë shumë më të qëndrueshme, por nuk është e pakushtëzuar. Ligji parashikon, ndër rastet e revokimit, mungesën nga territori i Bashkimit Europian për 12 muaj rresht dhe mungesën nga territori italian për gjashtë vjet.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për qytetarët shqiptarë që, pasi kanë jetuar gjatë në Itali, vendosin të kalojnë periudha të gjata në Shqipëri. Para një largimi të zgjatur duhet vlerësuar jo vetëm vlefshmëria e kartës, por edhe ruajtja e vetë statusit juridik.
Pse kjo leje është më e favorshme
Statusi i rezidentit afatgjatë lejon një qëndrueshmëri shumë më të madhe në Itali dhe ofron një mbrojtje juridike më të fortë se lejet e zakonshme. Ai lehtëson aksesin në punë dhe në shumë të drejta sociale dhe e bën pozitën e të huajit më pak të varur nga rinovimet periodike të një leje të lidhur me një motiv të caktuar, si puna ose familja.
Pikërisht për këtë arsye, kërkesa duhet të përgatitet me kujdes. Kur ekzistojnë ndërprerje të qëndrimit, periudha të gjata jashtë Italisë, të ardhura të paqarta, probleme me dokumentet ose precedente penale, është më mirë të vlerësohet pozita para se të dërgohet praktika. Një refuzim i evitueshëm shpesh lind jo nga mungesa reale e së drejtës, por nga një kontroll jo i plotë i kushteve dhe dokumenteve përpara aplikimit.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento