Nga 22 maji 2026 kanë hyrë në fuqi rregulla të reja për lejen unike të punës në Itali. Ndryshimi më i rëndësishëm për punëtorët nga vende jashtë Bashkimit Evropian është reduktimi në 30 ditë i afatit për lëshimin e lejes pas përfundimit të kërkesës, ndërsa për rinovimet afati procedural është 90 ditë.
Rregullat e reja dhe afatet
Dekreti legjislativ nr. 83 i vitit 2026 ka ndryshuar Tekstin Unik të Imigracionit në zbatim të Direktivës (BE) 2024/1233. Për hyrjen e parë për punë, procedura ndahet në dy faza: deri në 60 ditë për nulla osta-n e punës dhe 30 ditë të tjera për lëshimin e lejes unike nga Questura pasi kërkesa të jetë plotësuar. Në këtë mënyrë, kuadri ligjor synon që procedura e përgjithshme të zhvillohet brenda 90 ditëve.
Për rinovimin e lejes, si dhe për lejet ku nuk kërkohet nulla osta paraprake, afati i administratës është 90 ditë. Njëkohësisht është zgjeruar në 90 ditë periudha para skadimit gjatë së cilës mund të paraqitet kërkesa për rinovim.
Çfarë është “permesso unico lavoro”
Leja unike e punës është titulli i qëndrimit që i lejon shtetasit të një vendi të tretë të qëndrojë dhe të punojë ligjërisht në Itali në bazë të një procedure të vetme. Dokumenti i ri elektronik duhet të mbajë shënimin “perm. unico lavoro” dhe të përmbajë informacione më të qarta mbi kushtet e punës dhe garancitë procedurale të mbajtësit.
Jo çdo leje që lejon punën është “leje unike pune”. Ligji parashikon disa kategori të përjashtuara, ndër të tjera punën autonome, investitorët, nomadët digjitalë, disa punëtorë të transferuar brenda kompanive, studentët, mbajtësit e disa lejeve të mbrojtjes dhe lejet për arsye familjare ose të tjera të posaçme. Prandaj duhet parë gjithmonë lloji konkret i titullit të qëndrimit.
Detyrimi i punëdhënësit për të informuar punëtorin
Një element i rëndësishëm i reformës është detyrimi i punëdhënësit që ta informojë pa vonesë punëtorin e huaj për çdo komunikim të marrë gjatë procedurës së nulla osta-s, përfshirë edhe një vendim negativ. Kjo shmang situatat në të cilat punëtori që ndodhet jashtë Italisë pret për muaj pa ditur se kërkesa është bllokuar ose refuzuar.
Çfarë duhet të bëjë praktikisht punëtori
Në rast hyrjeje për punë, duhet të ruhet i gjithë dokumentacioni i procedurës: nulla osta, viza, kontrata e qëndrimit kur kërkohet, ricevuta e kërkesës për leje dhe çdo komunikim i Questura-s ose Sportello Unico per l’Immigrazione. Nëse kalon afati ligjor pa një vendim, vonesa e administratës nuk duhet konsideruar si një situatë që punëtori duhet ta pranojë pa afat. Në varësi të rastit konkret mund të kërkohet zyrtarisht përfundimi i procedurës dhe, kur është e nevojshme, të përdoren mjetet e mbrojtjes kundër heshtjes ose vonesës së administratës.
Edhe për rinovimet është e këshillueshme që kërkesa të paraqitet sa më herët brenda periudhës së lejuar dhe të ruhet ricevuta. Kjo e fundit ka rëndësi të veçantë për të provuar se procedura është në vazhdim dhe për të shmangur probleme të panevojshme në marrëdhëniet e punës dhe me administratat publike.
Pse ndryshimi është i rëndësishëm për shtetasit shqiptarë
Për shumë shtetas shqiptarë që hyjnë në Itali për punë të varur, problemi nuk është vetëm marrja e vizës, por edhe koha ndërmjet hyrjes dhe lëshimit të dokumentit të qëndrimit. Afati i ri prej 30 ditësh pas plotësimit të kërkesës forcon pozitën juridike të punëtorit dhe krijon një pikë reference më të qartë për të vlerësuar nëse Questura po respekton kohën e procedurës.
Rregullat e reja nuk eliminojnë automatikisht vonesat në praktikë, por ndryshojnë standardin ligjor me të cilin këto vonesa duhet të maten. Për këtë arsye, kur procedura zgjatet përtej afateve, është e rëndësishme të mos mbështetemi vetëm në pritje informale, por të dokumentojmë kërkesën, datën e paraqitjes dhe çdo komunikim të administratës.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
I regjistruar në Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati në fushën e Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento