Leja e studimit në Itali: kalimi në leje pune është jashtë kuotave dhe pa “click day”

Leja e studimit në Itali: kalimi në leje pune është jashtë kuotave dhe pa “click day”

Një student i huaj që ndodhet rregullisht në Itali nuk duhet më të presë kuotat vjetore të Dekretit të Flukseve për ta kthyer lejen e qëndrimit për studim në leje për punë. Ky ndryshim është veçanërisht i rëndësishëm për shtetasit shqiptarë që studiojnë ose ndjekin formim profesional në Itali dhe që, gjatë ose në përfundim të këtij rrugëtimi, gjejnë një punëdhënës të gatshëm për t’i punësuar.

Leja për studim lejon punë të kufizuar

Leja e qëndrimit për studim ose formim lejon kryerjen e punës së varur deri në 20 orë në javë dhe gjithsej jo më shumë se 1.040 orë në vit. Nëse puna që propozohet e tejkalon këtë kufi, studenti nuk mund të vazhdojë ta përdorë lejen për studim si titull të vetëm: duhet të kërkojë konvertimin në një leje pune.

Konvertimi nuk varet më nga kuotat

Neni 6 i Dekretit Legjislativ nr. 286/1998, pas ndryshimeve të vitit 2023, parashikon që leja për studim dhe formim mund të konvertohet, para skadimit, në leje qëndrimi për arsye pune jashtë kuotave të Dekretit të Flukseve. Në praktikë kjo do të thotë se nuk ka më nevojë të pritet një “click day” dhe as të kontrollohet nëse kuotat vjetore janë ende të disponueshme.

Ky është një ndryshim me pasoja konkrete: mundësia për të hyrë në mënyrë të qëndrueshme në tregun italian të punës nuk varet më nga gara për një numër të kufizuar vendesh, por nga ekzistenca e kushteve ligjore për punësimin ose për ushtrimin e një aktiviteti autonom.

Kërkesa duhet të paraqitet para skadimit të lejes

Pika më e rëndësishme praktike është afati. Ligji kërkon që konvertimi të kërkohet para skadimit të lejes së qëndrimit për studim. Për këtë arsye nuk është e këshillueshme të pritet dita e fundit, sidomos kur duhet të përgatiten dokumentet e punëdhënësit, të dhënat e kontratës dhe dokumentacioni mbi strehimin ose elemente të tjera që mund të kërkohen gjatë procedurës.

Për punën e varur nevojitet një ofertë reale pune dhe procedura zhvillohet nëpërmjet Sportello Unico per l’Immigrazione. Për punën autonome duhet, përkundrazi, të provohet ekzistenca e kushteve ligjore dhe ekonomike për ushtrimin e aktivitetit përkatës, përfshirë autorizimet ose kualifikimet që kërkohen për profesionin konkret.

Si paraqitet kërkesa

Kërkesa paraqitet në mënyrë telematike në Portalin ALI të Ministrisë së Brendshme. Për konvertimin nga studimi në punë të varur përdoren modelet e parashikuara për këtë procedurë; administratat dallojnë, ndër të tjera, rastet e zakonshme nga ato të personave që kanë arritur moshën madhore në Itali ose kanë përfunduar një diplomë universitare në Itali.

Pas dërgimit të kërkesës, Sportello Unico verifikon dokumentacionin dhe kushtet e punësimit. Procedura administrative e konvertimit nuk duhet ngatërruar me kërkesën fillestare të hyrjes në Itali për punë: personi ndodhet tashmë ligjërisht në territorin italian dhe kërkon ndryshimin e titullit të qëndrimit.

Çfarë duhet të kontrollojë studenti para se të aplikojë

Para paraqitjes së kërkesës duhen verifikuar me kujdes vlefshmëria e lejes aktuale, lloji dhe kohëzgjatja e kontratës së propozuar, të dhënat e punëdhënësit, respektimi i kontratës kolektive të punës dhe dokumentacioni që provon kushtet ekonomike dhe administrative të marrëdhënies së punës.

Është po aq e rëndësishme të kontrollohet që të dhënat personale, adresa dhe kontaktet e deklaruara në procedurë të jenë të sakta. Një kërkesë e paraqitur në kohë, por e paplotë ose me dokumente kontradiktore, mund të sjellë kërkesa për plotësim ose edhe një paralajmërim për refuzim.

Një mundësi e rëndësishme për studentët shqiptarë

Për studentët shqiptarë që kanë ndërtuar në Itali një rrugëtim studimi dhe më pas gjejnë një mundësi reale profesionale, rregulli i konvertimit jashtë kuotave është një instrument i rëndësishëm stabiliteti juridik. Ai shmang që një punësim i rregullt të humbasë vetëm sepse kuotat e Dekretit të Flukseve janë mbyllur ose janë konsumuar.

Megjithatë, fakti që konvertimi është jashtë kuotave nuk do të thotë se ai është automatik. Duhet gjithmonë të provohet ekzistenca e të gjitha kushteve për lejen e re. Pikërisht për këtë arsye, kur leja e studimit po i afrohet skadimit ose kur oferta e punës paraqet elemente të veçanta, është e dobishme që dokumentacioni të kontrollohet para dërgimit të kërkesës.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 — Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.