Nga vera e vitit 2026 kanë ndryshuar rregullat për aksesin në punë të personave që kërkojnë mbrojtje ndërkombëtare në Itali. Afati nuk është më 60 ditë nga paraqitja e kërkesës: tani duhen pritur 90 ditë dhe llogaritja fillon nga formalizimi i kërkesës për azil. Ndryshimi ka pasoja të drejtpërdrejta për kërkuesit e azilit dhe për punëdhënësit që dëshirojnë t’i punësojnë rregullisht.
Çfarë ka ndryshuar
Me Dekretligjin nr. 100 të 12 qershorit 2026, të konvertuar pa ndryshime me Ligjin nr. 145 të 7 gushtit 2026, Italia ka përshtatur një pjesë të legjislacionit kombëtar me Paktin e ri të Bashkimit Evropian për Migracionin dhe Azilin.
Ndër ndryshimet më të rëndësishme praktike është ai që lidhet me punën e kërkuesve të mbrojtjes ndërkombëtare. Neni 22 i Dekretit Legjislativ nr. 142/2015 parashikon tani se dokumenti i lëshuar kërkuesit lejon ushtrimin e një veprimtarie pune pasi të kenë kaluar 90 ditë nga formalizimi i kërkesës, nëse procedura për shqyrtimin e saj nuk ka përfunduar dhe vonesa nuk i atribuohet kërkuesit.
Jo nga shprehja e vullnetit, por nga formalizimi
Ky është një aspekt që duhet kuptuar mirë. Procedura e azilit mund të ketë disa momente të ndryshme: personi fillimisht shpreh vullnetin për të kërkuar mbrojtje ndërkombëtare dhe më pas kërkesa regjistrohet e formalizohet pranë autoritetit kompetent.
Rregulli i ri e lidh fillimin e afatit 90-ditor me formalizimin e kërkesës. Prandaj, për të kuptuar se nga cila datë mund të fillohet puna, nuk mjafton gjithmonë data e kontaktit të parë me policinë ose data kur është deklaruar dëshira për të kërkuar azil. Duhet kontrolluar data e formalizimit që rezulton nga dokumentacioni i procedurës.
Kur mund të fillohet puna
Pasi të kenë kaluar 90 ditë nga formalizimi, kërkuesi mund të punojë në mënyrë të rregullt nëse kërkesa e tij është ende në shqyrtim dhe zgjatja e procedurës nuk është shkaktuar prej tij.
Kjo do të thotë se punëdhënësi nuk duhet të presë përfundimin e procedurës së azilit. Nëse kushtet e parashikuara nga ligji janë plotësuar, mund të krijohet një marrëdhënie pune e rregullt edhe kur Komisioni Territorial nuk ka marrë ende vendim.
Në praktikë është e rëndësishme të ruhet dokumentacioni që provon statusin e kërkuesit dhe datën e formalizimit të kërkesës. Punëdhënësi dhe punëtori duhet të verifikojnë me kujdes dokumentet përpara nënshkrimit të kontratës, veçanërisht kur procedura ka pasur vonesa ose disa takime në Questura.
Nëse procedura e azilit zgjat
E drejta për të punuar nuk përfundon vetëm sepse procedura e mbrojtjes ndërkombëtare vazhdon për një kohë të gjatë. Ligji e lidh mundësinë e punës me faktin që shqyrtimi nuk ka përfunduar dhe që vonesa nuk është përgjegjësi e kërkuesit.
Prandaj, një person që është në pritje të intervistës, të vendimit të Komisionit ose të përfundimit të një faze procedurale nuk duhet të konsiderojë automatikisht se nuk mund të punojë. Duhet të vlerësohet situata konkrete dhe dokumenti që disponon.
Një rregull që kërkon më shumë vëmendje praktike
Kalimi nga 60 në 90 ditë e shtyn momentin në të cilin kërkuesi i azilit mund të hyjë ligjërisht në tregun e punës. Për këtë arsye bëhet edhe më e rëndësishme që procedurat e regjistrimit dhe formalizimit të kërkesës të kryhen pa vonesa të panevojshme dhe që i interesuari të ketë prova të sakta për datat e procedurës së tij.
Në rast dyshimi për datën nga e cila mund të fillojë puna, për vlefshmërinë e dokumenteve ose për vonesa të Questura-s, është e këshillueshme që situata të kontrollohet juridikisht përpara fillimit të marrëdhënies së punës.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Nessun commento:
Posta un commento