Bashkimi familjar mbetet një nga rrugët më të rëndësishme për të sjellë në Itali bashkëshortin, fëmijët ose, në kushtet e parashikuara nga ligji, prindërit. Por rregullat janë bërë më të rrepta: sot duhen kontrolluar me kujdes kohëzgjatja e qëndrimit në Itali, të ardhurat, banesa dhe afatet e procedurës.
Për qytetarët shqiptarë që jetojnë rregullisht në Itali, është e rëndësishme të dinë se procedura e bashkimit familjar nuk fillon me vizën në konsullatë, por me kërkesën për nulla osta pranë Sportello Unico per l’Immigrazione. Vetëm pas lëshimit të këtij autorizimi familjari që ndodhet në Shqipëri mund të kërkojë vizën për bashkim familjar.
Kush mund të kërkojë bashkimin familjar?
Në përgjithësi, personi që qëndron rregullisht në Itali mund të kërkojë bashkimin me bashkëshortin që nuk është i ndarë ligjërisht dhe ka mbushur 18 vjeç, me fëmijët e mitur të pamartuar, me fëmijët madhorë në ngarkim kur, për arsye shëndetësore objektive, nuk mund të plotësojnë nevojat e tyre jetësore, si edhe me prindërit në ngarkim në rastet e parashikuara nga ligji.
Për prindërit mbi 65 vjeç kërkohet gjithashtu një mbulim i përshtatshëm shëndetësor ose regjistrimi në Shërbimin Shëndetësor Kombëtar sipas rregullave në fuqi.
Rregulli i ri: të paktën dy vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë
Një nga ndryshimet më të rëndësishme të viteve të fundit është kërkesa për të pasur, në momentin e paraqitjes së kërkesës, të paktën dy vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali. Ky kusht është futur me ndryshimet e vitit 2024 në Testo Unico Immigrazione.
Kjo do të thotë se nuk mjafton thjesht të kesh një leje qëndrimi të vlefshme. Duhet të verifikohet edhe kur ka filluar qëndrimi i ligjshëm në Itali dhe nëse periudha e kërkuar është plotësuar pa ndërprerje që mund të ndikojnë mbi procedurën.
Për përfituesit e mbrojtjes ndërkombëtare ekziston një regjim i ndryshëm dhe më i favorshëm. Prandaj, nëse personi që kërkon bashkimin familjar ka status refugjati ose mbrojtje subsidiare, procedura duhet vlerësuar sipas rregullave specifike që mbrojnë në mënyrë më të gjerë unitetin familjar.
Banesa kontrollohet më rreptë
Ligji kërkon që personi që bën kërkesën të ketë në dispozicion një banesë të përshtatshme. Sot kontrolli nuk kufizohet vetëm te certifikata e përshtatshmërisë higjieno-sanitare: duhet të verifikohet edhe numri i personave që banojnë në atë apartament dhe përputhshmëria me parametrat e përcaktuar nga rregullat kombëtare për sipërfaqen dhe përdorimin e banesës.
Në praktikë, kjo është një nga pikat që mund të krijojë më shumë probleme. Nëse në banesë janë të regjistruar ose jetojnë shumë persona, një apartament që në pamje të parë duket i përshtatshëm mund të rezultojë i pamjaftueshëm për një bashkim të ri familjar. Për këtë arsye është e këshillueshme të kontrollohet dokumentacioni i banesës përpara se të paraqitet kërkesa.
Sa të ardhura duhen?
Për bashkimin familjar duhet të provohen të ardhura të ligjshme dhe të mjaftueshme. Pragu llogaritet duke u nisur nga shuma vjetore e assegno sociale dhe rritet në varësi të numrit të familjarëve që kërkohet të bashkohen. Ligji lejon që, në vlerësimin e të ardhurave, të merren parasysh edhe të ardhurat vjetore të familjarëve që bashkëjetojnë me kërkuesin.
Nuk është e këshillueshme të paraqitet kërkesa duke u bazuar vetëm në një kontratë pune pa kontrolluar dokumentet fiskale dhe të ardhurat reale të deklaruara. Sportello Unico vlerëson dokumentacionin në mënyrë konkrete dhe një situatë ekonomike e paqartë mund të çojë në kërkesa për plotësime ose në një refuzim.
Nulla osta: afati ligjor është tashmë 150 ditë
Një tjetër ndryshim i rëndësishëm ka të bëjë me kohën e procedurës. Afati ligjor për lëshimin e nulla osta për bashkim familjar është zgjatur nga 90 në 150 ditë. Ndryshimi është futur me dekretin e vitit 2025 mbi hyrjet e rregullta të shtetasve të huaj dhe është në fuqi edhe në vitin 2026.
Kjo do të thotë se familjet duhet të planifikojnë procedurën duke llogaritur një kohë më të gjatë pritjeje vetëm për fazën administrative në Itali. Më pas vijon faza konsullore për vizën dhe, pas hyrjes në Itali, kërkesa për lejen e qëndrimit për motive familjare.
Çfarë duhet kontrolluar përpara paraqitjes së kërkesës?
Para se të dërgohet aplikimi, duhet të verifikohen të paktën katër elemente: nëse është plotësuar periudha e nevojshme e qëndrimit të ligjshëm në Itali; nëse të ardhurat janë të mjaftueshme; nëse banesa është realisht e përshtatshme edhe duke marrë parasysh numrin e banorëve; dhe nëse dokumentet që provojnë lidhjen familjare janë të sakta dhe të përdorshme në Itali.
Për dokumentet e lëshuara në Shqipëri duhet të kontrollohen kërkesat për legalizim, apostilë dhe përkthim sipas llojit të aktit dhe përdorimit që do t’i bëhet në procedurë. Një gabim në dokumentacionin e gjendjes civile mund të vonojë si fazën e nulla osta, ashtu edhe fazën e vizës.
Po nëse administrata vonon ose refuzon?
Zgjatja e afatit në 150 ditë nuk do të thotë se administrata mund ta lërë procedurën pa fund. Kur afati kalon pa një vendim, ose kur kërkohen dokumente të panevojshme apo jepet një refuzim që nuk duket i ligjshëm, është e mundur të vlerësohen mjetet e mbrojtjes administrative dhe gjyqësore.
Në rast refuzimi, duhet të lexohet me kujdes motivimi dhe të kontrollohet nëse autoriteti ka vlerësuar saktë të ardhurat, kushtet e banesës, lidhjet familjare dhe të gjitha dokumentet e paraqitura. Bashkimi familjar nuk është një favor administrativ: ai lidhet me mbrojtjen e unitetit familjar, por duhet të ushtrohet duke respektuar kushtet që ligji vendos.
Në vitin 2026, përgatitja e saktë e dosjes është edhe më e rëndësishme se më parë. Dy vjet qëndrim, kontrolli i banesës dhe afati 150-ditor për nulla osta e bëjnë të domosdoshëm një kontroll paraprak të dokumenteve, për të shmangur muaj të tërë pritjeje për një kërkesë që mund të ishte përgatitur më mirë që në fillim.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’Unione europea n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Nessun commento:
Posta un commento