Për shumë shtetas shqiptarë që hyjnë rregullisht në Itali pa vizë për një qëndrim të shkurtër, pyetja praktike është nëse, pasi ndodhen tashmë në Itali pranë bashkëshortit ose një familjari tjetër me qëndrim të rregullt, duhet patjetër të kthehen në Shqipëri për të nisur procedurën e bashkimit familjar. Jurisprudenca më e fundit e Gjykatës së Kasacionit ka sqaruar se, në kushte të caktuara, leja e qëndrimit për motive familjare mund të kërkohet drejtpërdrejt në Itali përmes procedurës së ashtuquajtur “coesione familiare”. Por afati i 90 ditëve është vendimtar.
Çfarë është “coesione familiare”
Neni 30, paragrafi 1, shkronja c), i Dekretit Legjislativ nr. 286/1998 parashikon mundësinë e lëshimit të lejes së qëndrimit për motive familjare edhe kur familjari i huaj ndodhet tashmë rregullisht në Itali dhe plotëson kushtet e kërkuara për bashkimin familjar.
Kjo procedurë ndryshon nga bashkimi familjar klasik sipas nenit 29 të Testit Unik për Imigracionin. Në bashkimin familjar klasik, familjari ndodhet jashtë Italisë dhe procedura fillon me kërkesën për nulla osta pranë Sportello Unico per l’Immigrazione, përpara lëshimit të vizës së hyrjes. Në “coesione familiare”, përkundrazi, familjari ndodhet tashmë në territorin italian në mënyrë të ligjshme dhe kërkon drejtpërdrejt lejen e qëndrimit për motive familjare.
Rëndësia e veçantë për shtetasit shqiptarë
Shtetasit shqiptarë me pasaportë biometrike janë të përjashtuar nga detyrimi për vizë për qëndrime të shkurtra në zonën Schengen, brenda kufirit maksimal prej 90 ditësh në çdo periudhë 180-ditore. Pikërisht kjo rrethanë ka qenë objekt i vendimeve të fundit të Gjykatës së Kasacionit.
Me vendimin nr. 20020 të 17 korrikut 2025, Kasacioni ka trajtuar pikërisht rastin e një shtetaseje shqiptare që kishte hyrë në Itali pa vizë dhe kishte kërkuar leje qëndrimi për motive familjare pasi ishte bashkuar me bashkëshortin e saj, gjithashtu shtetas shqiptar dhe titullar i një lejeje BE për rezidentë afatgjatë. Gjykata ka pohuar se hyrja pa vizë nuk do të thotë që personi nuk është “rregullisht qëndrues”. Përkundrazi, gjatë periudhës së lejuar prej 90 ditësh, shtetasi shqiptar duhet të konsiderohet në qëndrim të rregullt dhe, nëse plotëson kushtet e tjera ligjore, mund të paraqesë kërkesë për “coesione familiare”.
Kasacioni i vitit 2026: kërkesa duhet bërë brenda 90 ditëve
Një sqarim shumë i rëndësishëm ka ardhur më pas nga Gjykata e Kasacionit, Seksioni I Civil, me vendimin nr. 8306 të 3 prillit 2026. Gjykata ka konfirmuar se personi që hyn në Itali në regjim pa vizë mund të kërkojë lejen për motive familjare, por duhet ta bëjë këtë ndërsa qëndrimi i tij është ende i rregullt.
Për një shtetas shqiptar që hyn për një qëndrim të shkurtër, kjo do të thotë se kërkesa duhet të paraqitet, si rregull, brenda periudhës së 90 ditëve të lejuara. Nuk është e sigurt të mendohet se ekziston automatikisht edhe një vit shtesë pas përfundimit të kësaj periudhe.
Neni 30 parashikon në disa raste që konvertimi në leje për motive familjare mund të kërkohet brenda një viti nga skadimi i lejes së qëndrimit që personi kishte më parë. Kasacioni ka sqaruar se ky mekanizëm lidhet me rastin e një lejeje të mëparshme që mund të konvertohet dhe nuk zbatohet automatikisht ndaj atij që kishte vetëm një qëndrim të shkurtër pa vizë.
Nuk mjafton vetëm martesa
Fakti që një shtetas shqiptar është i martuar me një person që jeton rregullisht në Itali nuk do të thotë se leja familjare jepet automatikisht. Kur familjari referues është një shtetas i një vendi të tretë, duhet të kontrollohen edhe kushtet materiale të parashikuara nga legjislacioni për bashkimin familjar: natyra e lidhjes familjare, vlefshmëria e dokumenteve, kushtet e qëndrimit të familjarit në Itali dhe, kur kërkohen, kushtet mbi të ardhurat dhe strehimin.
Për familjarët e shtetasve italianë ose të Bashkimit Evropian mund të zbatohen rregulla të ndryshme dhe në disa raste më të favorshme, prandaj situata duhet vlerësuar sipas regjimit juridik konkret dhe jo vetëm sipas rregullave të përgjithshme të Testit Unik për Imigracionin.
Dokumentet shqiptare duhet të përgatiten siç duhet
Në praktikë, një kërkesë për leje familjare kërkon dokumente që provojnë identitetin, hyrjen dhe qëndrimin e rregullt, lidhjen familjare dhe pozicionin e familjarit që jeton në Itali. Dokumentet e gjendjes civile të lëshuara në Shqipëri duhet të kontrollohen me kujdes përpara përdorimit në Itali.
Sipas udhëzimeve të Ambasadës Italiane në Tiranë, aktet shqiptare që duhet të përdoren para autoriteteve italiane zakonisht duhet të pajisen me Apostille dhe, kur nuk përdoret një formular shumëgjuhësh i pranuar, edhe përkthimi zyrtar në italisht duhet të jetë i përgatitur dhe i apostiluar sipas rregullave në fuqi.
Ku paraqitet kërkesa
Kur familjari ndodhet tashmë në Itali dhe kërkohet “coesione familiare”, zyra kompetente është Questura. Kjo është një dallim praktik i rëndësishëm nga bashkimi familjar i nisur nga jashtë, ku procedura e nulla osta-s zhvillohet pranë Sportello Unico per l’Immigrazione të Prefekturës.
Për këtë arsye, ai që ka hyrë në Itali pa vizë dhe synon të kërkojë leje për motive familjare nuk duhet të presë afrimin e fundit të periudhës 90-ditore. Dokumentet duhet të mblidhen dhe kërkesa duhet të organizohet në kohë, sepse tejkalimi i periudhës së qëndrimit të rregullt mund të krijojë një pengesë serioze dhe të ndryshojë rrënjësisht kuadrin juridik të çështjes.
Përfundimi praktik është i qartë: për një shtetas shqiptar që ndodhet rregullisht në Itali dhe plotëson kushtet për bashkim me një familjar që jeton ligjërisht në Itali, kthimi në Shqipëri nuk është gjithmonë i domosdoshëm për të nisur procedurën. Megjithatë, mundësia për të kërkuar lejen direkt në Itali lidhet ngushtë me rregullsinë e qëndrimit dhe, për hyrjet pa vizë, me respektimin e afatit 90-ditor. Pikërisht për këtë arsye është e rëndësishme që procedura të vlerësohet para se ky afat të përfundojë.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento