Në Itali, vonesa e Questura-s në lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes së qëndrimit nuk do të thotë se personi mbetet automatikisht pa të drejtë qëndrimi dhe pa të drejtë pune. Kur kërkesa është paraqitur rregullisht dhe ekziston vërtetimi përkatës i paraqitjes, ligji mbron vazhdimësinë e qëndrimit dhe të punës deri në përfundimin e procedurës.
Vërtetimi i kërkesës nuk është thjesht një copë letër
Neni 5, paragrafi 9-bis, i Dekretit Legjislativ nr. 286/1998, i ndryshuar së fundi edhe nga reforma e vitit 2025, parashikon që gjatë pritjes për lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes së qëndrimit, shtetasi i huaj vazhdon të konsiderohet në një pozitë të rregullt për qëndrimin dhe mund të ushtrojë të drejtat që lidhen me titullin e kërkuar, përfshirë aktivitetin e punës.
Elementi praktik thelbësor është prova se kërkesa është paraqitur rregullisht. Për këtë arsye, ricevuta ose vërtetimi i paraqitjes së kërkesës ka rëndësi juridike konkrete: nuk është vetëm një dokument që tregon se ekziston një praktikë administrative, por është dokumenti që lejon të provohet se procedura është në vazhdim.
Mund të punohet edhe gjatë pritjes së Questura-s
Rregulli vlen jo vetëm për rinovimin, por edhe për lëshimin dhe konvertimin e lejes së qëndrimit. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për personat që kalojnë, për shembull, nga një titull studimi, familjar ose tjetër në një leje që mundëson punën, si dhe për ata që presin dokumentin e parë pas përfundimit të procedurës së hyrjes për punë.
Punëdhënësi nuk duhet të presë domosdoshmërisht kartën e re elektronike nëse punonjësi mund të dokumentojë se kërkesa është paraqitur rregullisht dhe se ndodhet ende në fazën e pritjes së vendimit administrativ. Ligji synon pikërisht të shmangë që vonesat e administratës të ndërpresin një marrëdhënie pune të ligjshme ose ta shtyjnë personin drejt punës së parregullt.
Një vendim i rëndësishëm i Gjykatës së Milanos në vitin 2026
Ky parim është përforcuar edhe nga jurisprudenca. Me vendimin nr. 144 të 15 janarit 2026, Gjykata e Milanos, Seksioni i Punës, ka konsideruar diskriminuese praktikën e përjashtimit nga përzgjedhja për punë të shtetasve të huaj vetëm sepse leja e tyre e qëndrimit kishte një vlefshmëri të mbetur më të shkurtër se kohëzgjatja e kontratës së propozuar.
Sipas këtij orientimi, afërsia e datës së skadimit të lejes nuk mund të shndërrohet vetvetiu në një pengesë për punësim. Punëdhënësi duhet të verifikojë rregullsinë e pozitës së shtetasit të huaj, por nuk mund t’i kërkojë atij, shumë muaj përpara skadimit, një rinovim që ligji ende nuk e imponon të ketë përfunduar.
Afatet e reja për lejen unike të punës
Në vitin 2026 ka hyrë në fuqi edhe Dekreti Legjislativ nr. 83/2026, me të cilin Italia ka zbatuar Direktivën e Bashkimit Evropian 2024/1233 për lejen unike të punës. Reforma ka vendosur afate më të qarta për procedurat: për lëshimin e lejes unike të punës pas plotësimit të kërkesës parashikohet një afat prej 30 ditësh, ndërsa për rinovimin afati procedural është 90 ditë.
Këto afate janë të rëndësishme sepse krijojnë një standard më të qartë për administratën, por vonesa eventuale nuk e anulon automatikisht mbrojtjen që buron nga kërkesa e paraqitur dhe nga vërtetimi përkatës. Në praktikë, personi nuk duhet të mbetet pa punë vetëm sepse Questura nuk ka përfunduar ende procedurën brenda afatit të parashikuar.
Çfarë duhet të ruhet gjatë pritjes
Kush është në pritje të lejes duhet të ruajë me kujdes ricevutën ose vërtetimin e paraqitjes së kërkesës, kopjen e lejes së mëparshme kur ekziston, pasaportën ose dokumentin e identitetit dhe çdo njoftim të ardhur nga Questura. Këto dokumente mund të jenë të nevojshme jo vetëm për kontrollet administrative, por edhe për të provuar të drejtën për të vazhduar ose filluar një marrëdhënie pune.
Në rast se punëdhënësi shpreh dyshime, problemi zakonisht nuk zgjidhet duke pritur pasivisht kartën e re, por duke dokumentuar saktë bazën ligjore të qëndrimit dhe faktin se procedura është rregullisht në vazhdim.
Kur situata ndryshon
Mbrojtja e fazës së pritjes nuk është e pakufizuar. Nëse Questura njofton një vendim negativ që pengon lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes, duhet të vlerësohet menjëherë situata juridike konkrete dhe mundësia e kundërshtimit të vendimit. Nga ai moment nuk është e saktë të mendohet se ricevuta, e vetme, vazhdon gjithmonë të prodhojë të njëjtat efekte.
Për këtë arsye, dallimi ndërmjet një praktike ende në shqyrtim dhe një praktike të refuzuar është vendimtar. Në rast vonese të thjeshtë, ligji mbron vazhdimësinë. Në rast refuzimi, duhen shqyrtuar akti, arsyet e tij dhe mjetet e ankimit.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
I regjistruar në Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati – materia: Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – materia: Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento