Kur një prind i huaj merr shtetësinë italiane, fëmija i tij i mitur nuk bëhet më automatikisht italian vetëm sepse jeton me të. Pas reformës së vitit 2025, që mbetet në fuqi edhe në 2026, duhet kontrolluar edhe një kusht i ri dhe shumë i rëndësishëm: rezidenca ligjore dhe e vazhdueshme e fëmijës në Itali për të paktën dy vjet në momentin kur prindi fiton shtetësinë.
Çfarë parashikon neni 14 i ligjit nr. 91/1992
Neni 14 i ligjit italian për shtetësinë parashikon se fëmijët e mitur të personit që fiton ose rifiton shtetësinë italiane mund ta fitojnë edhe ata shtetësinë, nëse bashkëjetojnë me prindin. Megjithatë, pas ndryshimeve të futura me reformën e vitit 2025, nuk mjafton më vetëm fakti që fëmija është i mitur dhe jeton me prindin.
Në datën kur prindi fiton shtetësinë italiane, fëmija duhet të ketë rezidencë ligjore në Itali për të paktën dy vjet të pandërprerë. Nëse fëmija është më i vogël se dy vjeç, kërkohet që ai të ketë reziduar ligjërisht në Itali që nga lindja.
Momenti vendimtar është betimi i prindit
Për shumë familje ky është aspekti më i rëndësishëm praktik. Në rastin e shtetësisë së fituar me natyralizim, nuk merret si pikë reference data e dekretit të dhënies së shtetësisë dhe as data kur dekreti njoftohet. Momenti vendimtar është betimi i prindit para nëpunësit të gjendjes civile, sepse shtetësia italiane e prindit prodhon efekt nga dita pasuese.
Kjo do të thotë se, para betimit, duhet të verifikohet me kujdes situata e çdo fëmije të mitur: data e regjistrimit në anagrafë, vazhdimësia e rezidencës ligjore, titulli i qëndrimit dhe bashkëjetesa reale me prindin që po bëhet shtetas italian.
Bashkëjetesa duhet të jetë reale dhe e qëndrueshme
Ligji nuk kërkon vetëm një lidhje familjare formale. Bashkëjetesa duhet të jetë e qëndrueshme dhe efektive. Për këtë arsye, të dhënat anagrafike, gjendja familjare dhe dokumentet që tregojnë vendbanimin real mund të kenë rëndësi vendimtare.
Nëse prindi dhe fëmija rezultojnë të regjistruar në adresa të ndryshme, ose nëse ka pasur periudha të paqarta në regjistrimin anagrafik, nuk është e këshillueshme të pritet momenti i betimit për të sqaruar situatën. Një problem administrativ i pazgjidhur mund të ndikojë drejtpërdrejt në mundësinë e fëmijës për të fituar shtetësinë bashkë me prindin.
Rregulli i ri zbatohet për betimet nga 23 maji 2025
Ministria e Brendshme ka sqaruar se kërkesa e re e dy viteve të rezidencës ligjore zbatohet për rastet në të cilat betimi i prindit është bërë nga 23 maji 2025 e në vijim. Për betimet e bëra deri më 22 maj 2025 vazhdon të zbatohet rregulli i mëparshëm, i cili nuk kërkonte këtë periudhë të veçantë dyvjeçare për fëmijën e mitur.
Për familjet që janë sot në pritje të përfundimit të procedurës së shtetësisë, ky dallim ka pasoja konkrete. Nëse fëmija ka ardhur në Itali vetëm pak muaj para betimit të prindit, ose ka pasur ndërprerje në rezidencën ligjore, fitimi i shtetësisë nga prindi nuk sjell domosdoshmërisht edhe fitimin e shtetësisë nga fëmija.
Çfarë duhet kontrolluar praktikisht
Para betimit është e dobishme të verifikohen certifikata historike e rezidencës së fëmijës, gjendja familjare, vlefshmëria e dokumenteve të qëndrimit dhe data e saktë nga e cila fëmija konsiderohet ligjërisht rezident në Itali. Kur ka boshllëqe ose mospërputhje, duhet kuptuar nëse bëhet fjalë për një ndërprerje reale të rezidencës apo për një problem administrativ që mund të dokumentohet dhe sqarohet.
Duhet gjithashtu të mbahet parasysh se situata e fëmijës së mitur është juridikisht e ndryshme nga ajo e një fëmije që ka arritur tashmë moshën madhore. Për fëmijët madhorë të një prindi të naturalizuar italian ekziston një rrugë tjetër, e lidhur me nenin 9 të ligjit nr. 91/1992 dhe me kushtet e parashikuara për kërkesën individuale të shtetësisë.
Pse ky kontroll duhet bërë para, jo pas betimit
Reforma ka bërë që momenti i betimit të prindit të ketë edhe më shumë rëndësi për të gjithë familjen. Në praktikë, një verifikim i bërë vetëm pasi prindi është bërë shtetas italian mund të jetë tepër vonë për të ndryshuar kushtet që duhej të ekzistonin në momentin e fitimit të shtetësisë.
Për këtë arsye, familjet me fëmijë të mitur duhet ta konsiderojnë procedurën e shtetësisë jo vetëm si një procedurë individuale të prindit, por edhe si një procedurë që kërkon një kontroll paraprak të pozitës juridike të fëmijëve. Rezidenca ligjore, vazhdimësia e saj dhe bashkëjetesa nuk janë më elemente dytësore: mund të përcaktojnë nëse shtetësia italiane do të fitohet edhe nga fëmija.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento