Skadimi i kartës së lejes së qëndrimit nuk do të thotë automatikisht se një shtetas i huaj duhet të ndërpresë punën ose se nuk mund të punësohet. Kur kërkesa për lëshim, rinovim ose konvertim të lejes është paraqitur rregullisht dhe personi ka dokumentin që provon paraqitjen e saj, ligji italian mbron vazhdimësinë e qëndrimit dhe, kur plotësohen kushtet e tjera, edhe të aktivitetit të punës.
Fatura e kërkesës ka vlerë juridike
Neni 5, paragrafi 9-bis, i Dekretit Legjislativ nr. 286/1998 parashikon se, gjatë pritjes për lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes së qëndrimit, i huaji mund të qëndrojë ligjërisht në Itali dhe të ushtrojë përkohësisht aktivitet pune deri në një komunikim të mundshëm negativ nga autoriteti i sigurisë publike. Kushti praktik është që të jetë lëshuar fatura ose dokumenti që vërteton paraqitjen e kërkesës dhe të jenë respektuar detyrimet e tjera të parashikuara nga ligji.
Kjo do të thotë se, në shumë raste, punëdhënësi nuk duhet të presë kartën e re plastike për të vazhduar ose për të filluar marrëdhënien e punës. Në komunikimin e detyrueshëm të punësimit mund të tregohet se dokumenti i qëndrimit është në pritje të lëshimit ose në rinovim.
Edhe vonesa e Questurës nuk e ndërpret automatikisht të drejtën për punë
Në vitin 2026 rregullat janë bërë edhe më të qarta. Dekreti Legjislativ 16 prill 2026, nr. 83, në fuqi nga 4 qershori 2026, ka zëvendësuar në nenin 5 disa afate prej 60 ditësh me afate prej 90 ditësh. Për rinovimin, kërkesa duhet të paraqitet të paktën 90 ditë para skadimit; ndërsa administrata, në rastet e zakonshme, duhet të lëshojë, rinovojë ose konvertojë lejen brenda 90 ditësh nga paraqitja e kërkesës.
Por pika më e rëndësishme është tjetër: vetë ligji thotë se, edhe kur administrata nuk e respekton afatin 90-ditor, qëndrimi dhe puna mund të vazhdojnë në bazë të faturës, deri në një komunikim të mundshëm për ekzistencën e arsyeve që pengojnë lëshimin, rinovimin ose konvertimin.
Po nëse skadon data e shënuar në faturë?
Prej nëntorit 2024 disa fatura të procedurës së lejes elektronike përmbajnë një datë skadimi të llogaritur automatikisht, me një afat maksimal prej nëntë muajsh nga pranimi i kërkesës. Sqarimet zyrtare të publikuara në maj 2026 theksojnë se, nëse procedura administrative zgjat më shumë për shkaqe që nuk varen nga i huaji, marrëdhënia e punës mund të vazhdojë rregullisht edhe pas asaj date. Punëtori duhet, megjithatë, të mbetet i disponueshëm për thirrjet e Questurës dhe të paraqesë lejen përfundimtare sapo ajo të lëshohet.
Një punëdhënës nuk mund të krijojë pengesa të pajustifikuara vetëm për shkak të skadimit të afërt
Një vendim i rëndësishëm i Gjykatës së Milanos, seksioni i punës, nr. 144 i 15 janarit 2026, ka vlerësuar si diskriminuese praktikën e një agjencie pune që përjashtonte nga përzgjedhja shtetasit jashtë Bashkimit Evropian vetëm sepse leja e tyre e qëndrimit do të skadonte para përfundimit të kontratës së propozuar. Gjykata sqaroi se nuk mund t’i kërkohet punëtorit, që në fazën e përzgjedhjes dhe kur skadimi nuk është ende i afërt, të prodhojë një kërkesë rinovimi që në atë moment mund të mos jetë ende praktikisht e paraqitshme.
Ky parim ka rëndësi konkrete: afati i dokumentit të qëndrimit nuk mund të përdoret si një kriter automatik për të përjashtuar një kandidat që ndodhet ligjërisht në Itali. Situata duhet të vlerësohet sipas rregullave reale për qëndrimin dhe rinovimin, jo vetëm sipas datës së shtypur në kartë.
Çfarë duhet të ruajë punëtori
Është e këshillueshme të ruhen gjithmonë kopja e lejes së vjetër, fatura e paraqitjes së kërkesës, dokumentet e dërgimit ose të prenotimit, çdo komunikim nga Questura dhe dokumentacioni i marrëdhënies së punës. Nëse një punëdhënës ose një agjenci refuzon punësimin vetëm për shkak të skadimit të afërt të lejes, është e dobishme të kërkohet që arsyeja e refuzimit të jetë e qartë dhe, kur është e mundur, e dokumentuar me shkrim.
Duhet gjithashtu të bëhet një dallim i rëndësishëm: mbrojtja gjatë pritjes nuk do të thotë se çdo kërkesë do të pranohet. Nëse Questura njofton zyrtarisht ekzistencën e arsyeve penguese ose miraton një vendim përfundimtar negativ, duhen vlerësuar menjëherë pasojat mbi qëndrimin dhe punën, si edhe mjetet e mundshme të kundërshtimit.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati – materia: Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – materia: Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento