Leja e qëndrimit po skadon? Punëdhënësi nuk mund t’ju përjashtojë vetëm për këtë arsye

Leja e qëndrimit po skadon? Punëdhënësi nuk mund t’ju përjashtojë vetëm për këtë arsye

Në Itali, skadimi i afërt i lejes së qëndrimit nuk do të thotë automatikisht se një shtetas i huaj nuk mund të punësohet ose se kontrata e punës duhet të përfundojë në të njëjtën datë me lejen. Ligji italian mbron vazhdimësinë e qëndrimit dhe të punës gjatë procedurave të lëshimit, rinovimit ose konvertimit të lejes, ndërsa një vendim i rëndësishëm i Gjykatës së Milanos i vitit 2026 ka sqaruar se përjashtimi nga punësimi vetëm për shkak të skadimit të afërt të lejes mund të përbëjë diskriminim.

Leja në skadim nuk është e njëjtë me qëndrimin e parregullt

Për shumë punëtorë të huaj, momenti i rinovimit të lejes së qëndrimit krijon një problem praktik: punëdhënësi ose agjencia e punësimit kërkon një dokument që mbulon të gjithë kohëzgjatjen e kontratës dhe refuzon punësimin nëse leja skadon më herët. Kjo mënyrë veprimi nuk përputhet domosdoshmërisht me ligjin.

Neni 5, paragrafi 9-bis, i Testo Unico sull’Immigrazione parashikon se, gjatë pritjes për lëshimin, rinovimin ose konvertimin e lejes së qëndrimit, shtetasi i huaj mund të qëndrojë ligjërisht në Itali dhe, kur plotësohen kushtet e tjera të parashikuara nga ligji, mund të vazhdojë ose të fillojë aktivitetin e punës. Kjo mbrojtje vazhdon edhe kur administrata nuk e përfundon procedurën brenda afatit të zakonshëm dhe deri në një eventuale komunikim të autoritetit të sigurisë publike për ekzistencën e pengesave ndaj lëshimit, rinovimit ose konvertimit.

Çfarë vendosi Gjykata e Milanos

Me vendimin nr. 144, të datës 15 janar 2026, Seksioni i Punës i Gjykatës së Milanos shqyrtoi praktikën e një agjencie punësimi që përjashtonte nga procedurat e seleksionimit shtetasit jashtë Bashkimit Evropian kur leja e tyre e qëndrimit kishte një vlefshmëri të mbetur më të shkurtër se kohëzgjatja e kontratës së propozuar.

Gjykata e konsideroi këtë praktikë diskriminuese. Punëdhënësi duhet të verifikojë nëse qëndrimi i punëtorit është i rregullt, por nuk mund të supozojë se një kontratë pune duhet të përfundojë domosdoshmërisht në datën e skadimit të lejes. Po kështu, nuk mund të kërkohet në mënyrë të përgjithshme që punëtori të ketë paraqitur tashmë kërkesën për rinovim shumë kohë përpara momentit kur ligji e bën atë konkretisht të nevojshme vetëm për të marrë pjesë në një seleksionim pune.

Ky parim është veçanërisht i rëndësishëm për shtetasit shqiptarë që jetojnë dhe punojnë në Itali, sepse një pjesë e madhe e marrëdhënieve të punës janë me afat të caktuar, përmes agjencive të punësimit ose në sektorë ku kontratat ndryshojnë shpesh. Data e skadimit të lejes së qëndrimit nuk duhet të shndërrohet vetvetiu në një pengesë për një kontratë më të gjatë.

Po nëse leja ka skaduar dhe rinovimi është në pritje?

Situata është e ndryshme, por jo domosdoshmërisht problematike, kur leja ka skaduar dhe kërkesa për rinovim është paraqitur rregullisht. Në këtë rast, ricevuta që provon paraqitjen e kërkesës ka një rëndësi themelore. Sipas rregullave aktuale, kjo ricevuta dëshmon se procedura është në zhvillim dhe lejon, në prani të kushteve ligjore, vazhdimin e qëndrimit dhe të aktivitetit të punës.

Ligji nuk e lidh këtë efekt vetëm me një model të caktuar të ricevutës: ajo që ka rëndësi është që dokumenti të provojë në mënyrë të besueshme paraqitjen e kërkesës për lëshim, rinovim ose konvertim. Në praktikë, mund të bëhet fjalë për ricevutën postare ose për dokumentin e lëshuar nga Questura, në varësi të procedurës së ndjekur.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se rinovimi është automatik. Nëse Questura njofton ekzistencën e arsyeve penguese ose miraton një vendim përfundimtar negativ, pozita juridike duhet të rivlerësohet menjëherë. Prandaj është e rëndësishme që çdo komunikim i Questurës të kontrollohet pa vonesë dhe, kur është e nevojshme, të vlerësohet mundësia e paraqitjes së dokumenteve shtesë ose e një ankimi.

Çfarë duhet të bëjë punëtori në praktikë

Punëtori duhet të ruajë gjithmonë një kopje të lejes së qëndrimit, të ricevutës së kërkesës së rinovimit ose konvertimit dhe të çdo dokumenti që provon takimet ose komunikimet me Questurën. Nëse një punëdhënës refuzon punësimin vetëm sepse leja skadon para përfundimit të kontratës së propozuar, është e dobishme që arsyeja e refuzimit të kërkohet me shkrim, sepse një motivim i tillë mund të ketë rëndësi në një eventuale mbrojtje gjyqësore.

Në të njëjtën mënyrë, punëdhënësi nuk duhet të ngatërrojë skadimin e dokumentit me mungesën e një titulli të ligjshëm qëndrimi. Një procedurë rinovimi e paraqitur rregullisht mund të vazhdojë për muaj për shkak të kohës së nevojshme të administratës, por kjo vonesë nuk mund t’i ngarkohet automatikisht punëtorit duke e përjashtuar nga tregu i punës.

Një parim me rëndësi më të gjerë

Vendimi i Milanos ka një rëndësi që shkon përtej rastit konkret. Ai konfirmon se rregullat e emigracionit duhet të zbatohen në mënyrë që të mbrojnë njëkohësisht kontrollin e ligjshmërisë së qëndrimit dhe vazhdimësinë e integrimit në punë. Një person që ka respektuar procedurat e rinovimit nuk mund të trajtohet sikur të ishte tashmë në një situatë të parregullt vetëm sepse administrata nuk ka përfunduar ende procedurën ose sepse leja aktuale do të skadojë gjatë kohëzgjatjes së kontratës.

Për shtetasit shqiptarë që punojnë në Itali, kjo do të thotë se data e skadimit e shtypur në lejen e qëndrimit duhet të lexohet së bashku me statusin real të procedurës së rinovimit ose konvertimit. Në shumë raste, ricevuta dhe dokumentacioni i procedurës janë pikërisht ato që garantojnë vazhdimësinë ligjore të qëndrimit dhe të punës.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.