Studentët shqiptarë që ndodhen rregullisht në Itali me leje qëndrimi për studim mund ta shndërrojnë atë në leje për punë të varur ose autonome pa pritur më kuotat e Decreto Flussi. Kjo është një mundësi me rëndësi të madhe praktike, sepse sot kalimi nga studimi në punë mund të kërkohet gjatë gjithë vitit, me kusht që leja e studimit të jetë ende e vlefshme dhe të plotësohen kërkesat për aktivitetin e punës që do të ushtrohet.
Nuk ka më kuota për konvertimin nga studimi në punë
Deri disa vite më parë, një pjesë e konvertimeve të lejeve të qëndrimit për studim në leje për punë varej nga kuotat e përcaktuara çdo vit me Decreto Flussi. Kjo do të thoshte se studenti duhej të priste hapjen e procedurës dhe të verifikonte nëse kishte ende vende të disponueshme.
Pas ndryshimeve të vitit 2023, kjo kufizim është hequr. Leja e qëndrimit për studim, trajnim ose formim profesional mund të konvertohet në leje për punë të varur ose autonome jashtë kuotave dhe pa pritur një click day. Kërkesa mund të paraqitet në çdo periudhë të vitit.
Me lejen e studimit mund të punohet, por vetëm brenda kufijve të caktuar
Leja e qëndrimit për studim lejon zhvillimin e një aktiviteti pune të varur, por brenda një kufiri të përcaktuar: jo më shumë se 20 orë në javë dhe, në total, jo më shumë se 1.040 orë në vit.
Nëse studenti gjen një punë që kërkon një angazhim më të madh, ose dëshiron të kalojë në mënyrë të qëndrueshme në tregun e punës, është e nevojshme të kërkojë konvertimin e lejes. Në këtë mënyrë, marrëdhënia e punës nuk mbetet më e lidhur me kufizimet që vlejnë për lejen për studim.
Kërkesa duhet paraqitur para skadimit të lejes
Një element që nuk duhet nënvlerësuar është afati. Fakti që konvertimi është jashtë kuotave nuk do të thotë se mund të kërkohet në çdo moment, edhe pasi leja ka skaduar. Rregulli praktik më i sigurt është që kërkesa të paraqitet ndërsa leja e qëndrimit për studim është ende në fuqi.
Për këtë arsye, nuk është e këshillueshme të pritet dita e fundit. Nëse ekziston një ofertë konkrete pune, procedura duhet të nisë me kohë, në mënyrë që të shmangen probleme që mund të lindin nga skadimi i titullit të qëndrimit.
Si paraqitet kërkesa
Procedura e konvertimit zhvillohet nëpërmjet Portale ALI të Ministero dell’Interno. Për punën e varur përdoren modelet e parashikuara për konvertimin nga studimi, ndërsa për punën autonome përdoren modelet përkatëse të dedikuara. Sportello Unico per l’Immigrazione verifikon dokumentacionin dhe kërkesat që lidhen me aktivitetin e punës.
Në rastin e punës së varur, është e nevojshme të ekzistojë një ofertë reale pune dhe të plotësohen kushtet që kërkohen për marrëdhënien e punës. Për punën autonome duhet të provohet se ekzistojnë autorizimet, kushtet profesionale dhe burimet ekonomike të nevojshme për zhvillimin e aktivitetit.
Gjatë pritjes së konvertimit, pozita e të huajit mbetet e mbrojtur
Një ndryshim tjetër i rëndësishëm, i konsoliduar nga legjislacioni më i fundit, lidhet me periudhën midis paraqitjes së kërkesës dhe vendimit të administratës. Neni 5, paragrafi 9-bis, i Testo Unico Immigrazione, siç është ndryshuar së fundmi, shtrin edhe te procedurat e konvertimit parimin sipas të cilit i huaji që ka paraqitur rregullisht kërkesën vazhdon të qëndrojë ligjërisht në Itali dhe mund të zhvillojë aktivitet pune gjatë pritjes.
Dokumenti vendimtar është ricevuta që vërteton paraqitjen e kërkesës. Për punën e varur duhet gjithashtu të respektohen detyrimet e zakonshme të punësimit, përfshirë komunikimin UNILAV kur kërkohet. Kjo shmang që vonesat administrative të lënë studentin ose punëtorin në një boshllëk juridik ndërsa praktika është ende në shqyrtim.
Nëse studimet kanë përfunduar por puna ende nuk është gjetur
Për disa të huaj që kanë përfunduar në Itali një cikël studimesh të parashikuar nga ligji ekziston edhe një rrugë tjetër: leja për kërkim pune ose për zhvillimin e një projekti sipërmarrës. Në prani të kushteve ligjore, ky titull mund të ketë një kohëzgjatje nga 9 deri në 12 muaj dhe mund të përdoret për të kërkuar një punë të përshtatshme me formimin e kryer.
Kjo mundësi është veçanërisht e rëndësishme për ata që kanë përfunduar studimet, por nuk kanë ende një kontratë që lejon konvertimin e menjëhershëm në leje pune.
Çfarë duhet kontrolluar në praktikë
Para se të paraqitet kërkesa, duhen kontrolluar me kujdes vlefshmëria e lejes së qëndrimit, lloji i kontratës së propozuar, orari i punës, dokumentet e punëdhënësit dhe procedura që duhet ndjekur pranë Sportello Unico kompetent. Për aktivitetin autonom duhet kontrolluar gjithashtu nëse profesioni ose aktiviteti kërkon autorizime, regjistrime apo kualifikime të veçanta.
Rregulli i ri e ka bërë procedurën më të aksesueshme, sepse konvertimi nuk është më i lidhur me një numër të kufizuar kuotash. Megjithatë, kjo nuk e bën kërkesën automatike: dokumentacioni duhet të jetë i plotë dhe titulli i studimit duhet të jetë ende i vlefshëm në momentin e paraqitjes.
Për një student të huaj që dëshiron të ndërtojë të ardhmen profesionale në Itali, momenti i kalimit nga studimi në punë duhet planifikuar përpara skadimit të lejes. Sot ligji ofron një rrugë më të drejtpërdrejtë se në të kaluarën, por përdorimi i saj në kohën e duhur mbetet vendimtar.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
I regjistruar në Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati – materia: Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – materia: Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento