Sipas TAR-it të Lacios: refuzimi i vizës familjare për t’u bashkuar me nënën italiane shqyrtohet nga gjykata e zakonshme

Një vendim negativ për vizë familjare mund të prekë drejtpërdrejt jetën e një familjeje që jeton në Itali. Por përpara se të kundërshtohet refuzimi, duhet zgjidhur një pyetje thelbësore: cila gjykatë ka kompetencë për ta shqyrtuar çështjen? Përgjigjja nuk është gjithmonë Gjykata Administrative Rajonale (TAR), edhe kur akti është nxjerrë nga një ambasadë italiane.

Këtë e ka sqaruar TAR Lazio – Roma, Seksioni V-quater, me vendimin nr. 10848 të 11 qershorit 2026, duke trajtuar një kërkesë për vizë të paraqitur nga një shtetas i Kosovës që dëshironte të bashkohej me nënën e tij, shtetase italiane, dhe me pjesën tjetër të familjes që jetonte në Itali.

Çfarë kishte ndodhur në rastin konkret?

Personi kishte kërkuar pranë Ambasadës së Italisë në Prishtinë vizë hyrjeje për motivi familiari. Kërkesa ishte refuzuar me një akt të datës 5 prill 2026. Ai e kundërshtoi vendimin para TAR-it të Lacios, duke u mbështetur në dispozitat për familjarët e shtetasve të Bashkimit Evropian dhe në mbrojtjen e unitetit familjar.

Administrata italiane, gjatë procesit, ngriti kundërshtimin se gjykata administrative nuk kishte juridiksion për këtë lloj mosmarrëveshjeje. Prandaj, gjykata duhej të vendoste fillimisht nëse ajo vetë mund të shqyrtonte pretendimet, përpara se të analizonte nëse refuzimi i vizës ishte apo jo i ligjshëm.

Pse çështja i përket gjykatës së zakonshme?

TAR-i shqyrtoi bazën juridike të kërkesës. Paditësi ishte mbështetur në nenet 3 dhe 23 të dekretit legjislativ italian nr. 30/2007, si edhe në nenin 28 të dekretit legjislativ nr. 286/1998. Kërkesa, pra, lidhej me njohjen dhe mbrojtjen e një pozite subjektive që buron nga marrëdhënia familjare dhe nga e drejta për unitet familjar.

Vendimi kujton dy dispozita veçanërisht të rëndësishme. Sipas nenit 30, paragrafi 6, të dekretit legjislativ nr. 286/1998, mosmarrëveshjet kundër refuzimeve dhe masave të tjera administrative në fushën e së drejtës së unitetit familjar u nënshtrohen rregullave të gjykimit pranë autoritetit gjyqësor të zakonshëm. Po kështu, neni 8 i dekretit legjislativ nr. 30/2007 parashikon juridiksionin e gjykatës së zakonshme për mosmarrëveshjet që kanë të bëjnë me të drejtat e familjarëve të qytetarëve të Bashkimit Evropian.

Nga këto dispozita, TAR-i arriti në përfundimin se nuk ishte gjykata kompetente për të vendosur mbi padinë e paraqitur. Për këtë arsye, shpalli mungesën e juridiksionit administrativ në favor të gjykatës së zakonshme.

A e quajti gjykata të ligjshëm refuzimin e vizës?

Jo. Kjo është dallimi kryesor që duhet kuptuar nga kushdo që lexon vendimin. TAR-i nuk shqyrtoi në themel nëse personi i plotësonte kushtet për vizën familjare, nëse marrëdhënia me nënën ishte e provuar në mënyrën e kërkuar nga ligji, apo nëse ambasada kishte bërë një vlerësim të drejtë të dokumentacionit.

Vendimi është një vendim procedural mbi juridiksionin, jo një pranim apo rrëzim i së drejtës së pretenduar për vizë. Prandaj, nuk mund të përdoret si provë se çdo fëmijë i një shtetasi italian e fiton automatikisht vizën. Kushtet materiale varen nga rregullat konkrete që zbatohen, marrëdhënia familjare dhe, kur është relevante, elemente si mosha ose varësia ekonomike.

Çfarë ndodh nëse padia është paraqitur te gjykata e gabuar?

TAR-i kujtoi mekanizmin e nenit 11 të Kodit italian të Procesit Administrativ (c.p.a.). Ai lejon, kur respektohen kushtet dhe afatet përkatëse, kalimin e çështjes te gjykata që ka juridiksion, me ruajtjen e efekteve të caktuara materiale dhe procedurale të kërkesës fillestare.

Kjo nuk do të thotë se çështja transferohet gjithmonë automatikisht pa veprim nga pala. Është e rëndësishme që avokati të vlerësojë menjëherë mënyrën e vijimit të gjykimit dhe afatin konkret të parashikuar për vazhdimin e çështjes para gjykatës kompetente. Humbja e kohës mund të cenojë të drejtën për mbrojtje efektive.

Në rastin e shqyrtuar, TAR-i i kompensoi shpenzimet e procesit ndërmjet palëve. Një arsye e shprehur në vendim ishte se vetë akti i ambasadës kishte treguar gabimisht gjykatën administrative si organin ku mund të bëhej ankimi. Megjithatë, ky udhëzim i pasaktë nuk e ndryshoi rregullin ligjor të juridiksionit.

Çfarë duhet të bëjë një familje që merr refuzim për vizë?

Së pari, duhet të ruajë vendimin e plotë të refuzimit, zarfin ose provën e njoftimit, formularin e aplikimit dhe dokumentet që janë dorëzuar në ambasadë. Data kur është njoftuar vendimi është veçanërisht e rëndësishme për vlerësimin e afateve.

Së dyti, duhet të përcaktojë saktësisht mbi cilën marrëdhënie familjare mbështetet kërkesa dhe cili regjim ligjor është i zbatueshëm. Rasti i familjarit të një shtetasi italian ose të Bashkimit Evropian nuk duhet ngatërruar automatikisht me çdo procedurë të përgjithshme për vizë.

Së treti, para paraqitjes së padisë, duhet të verifikohet juridiksioni. Nëse mosmarrëveshja ka si objekt të drejtat e lidhura me unitetin familjar dhe zbatohet kuadri i përshkruar në vendimin nr. 10848/2026, duhet shqyrtuar rruga pranë gjykatës së zakonshme italiane, jo të supozohet kompetenca e TAR-it vetëm sepse vendimin e ka nënshkruar një zyrë konsullore.

Së katërti, nëse në aktin administrativ shkruhet një udhëzim për ankim, ai duhet kontrolluar me legjislacionin në fuqi. Udhëzimi i administratës mund të jetë i pasaktë, siç rezultoi në këtë rast, dhe nuk krijon vetvetiu juridiksion për një gjykatë që ligji nuk e ka caktuar.

Së pesti, nëse çështja është paraqitur tashmë pranë gjykatës së gabuar, duhet të vlerësohet pa vonesë mundësia e vazhdimit të saj sipas nenit 11 c.p.a., në mënyrë që të mos humbasin efektet e veprimeve procedurale të kryera më parë, kur ligji lejon ruajtjen e tyre.

Një garanci procedurale për mbrojtjen e familjes

Ky vendim tregon se e drejta për të jetuar me familjen nuk mbrohet vetëm nëpërmjet argumenteve për marrëdhënien familjare. Ajo kërkon edhe zgjedhjen e mjetit të saktë procedural. Një padi e argumentuar mirë, por e paraqitur para një gjykate pa juridiksion, mund të sjellë humbje kohe në një çështje ku koha ka rëndësi të drejtpërdrejtë për jetën familjare.

TAR-i i Lacios nuk vendosi se viza duhej të lëshohej; ai sqaroi se cili gjyqtar duhet të vlerësojë të drejtat e pretenduara. Për familjarët dhe për profesionistët që i asistojnë, ky është një mësim praktik me rëndësi të veçantë.

Vendimi i analizuar: TAR Lazio – Roma, Seksioni V-quater, vendimi nr. 10848 i datës 11 qershor 2026, President Arzillo, gjyqtari raportues Petroni. Burim i verifikueshëm: teksti i vendimit i publikuar në EIUS.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat me të drejtë përfaqësimi përpara Gjykatës së Kasacionit italian
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë për çështjet e imigracionit
Përfaqësues interesash i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian me nr. 280782895721-36 për çështjet e migracionit dhe azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Artikull i hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.