Sinjalizimet SIS dhe refuzimi i vizave: gjykatat italiane kundër refuzimeve automatike

 Sinjalizimet SIS dhe refuzimi i vizave: gjykatat italiane kundër refuzimeve automatike

Një vendim i fundit i Gjykatës Administrative Rajonale të Lazios mund të ndryshojë ndjeshëm marrëdhënien ndërmjet sinjalizimeve në Sistemin Informativ Schengen dhe refuzimeve të vizave të hyrjes në Europë.

Në vendimin e publikuar më 6 maj 2026, gjykata anuloi refuzimin e një vize studimi të lëshuar nga Konsullata Italiane në Stamboll ndaj një studenti të huaj që ishte sinjalizuar në sistemin SIS nga Greqia.

Për vite me radhë, shumë administrata europiane i kanë trajtuar sinjalizimet SIS pothuajse si arsye automatike për refuzimin e vizave ose lejeve të qëndrimit. Në praktikë, kur një person sinjalizohej nga një shtet anëtar në sistemin Schengen, autoritetet konsullore të një shteti tjetër refuzonin shpesh kërkesën pa kryer një vlerësim të vërtetë individual.

Vendimi i fundit italian duket se shënon një ndryshim të rëndësishëm në këtë qasje.

Gjykata deklaroi se administrata italiane nuk mund ta refuzonte vizën vetëm për shkak të ekzistencës së sinjalizimit SIS. Autoritetet duhet të verifikojnë konkretisht nëse aplikanti përbën realisht një kërcënim aktual për rendin publik ose sigurinë publike.

Vendimi mbështetet gjerësisht në Rregulloren e Bashkimit Europian numër 1861 të vitit 2018, e cila rregullon funksionimin e Sistemit Informativ Schengen. Në veçanti, neni 27 i rregullores parashikon një mekanizëm konsultimi ndërmjet shteteve anëtare përpara refuzimit ose dhënies së vizave afatgjata apo lejeve të qëndrimit për personat e sinjalizuar në SIS.

Sipas gjykatës, rregullorja europiane nuk imponon refuzime automatike. Përkundrazi, ajo kërkon një vlerësim konkret dhe individual të situatës së shtetasit të huaj.

Vendimi rikujton gjithashtu arsyetimin e Gjykatës Kushtetuese italiane në vendimin numër 6 të vitit 2026, e cila kritikoi idenë se një sinjalizim SIS duhet të pengojë automatikisht lëshimin e dokumenteve të qëndrimit ose të hyrjes.

Gjykata Kushtetuese theksoi se e drejta europiane po orienton gjithnjë e më shumë sistemin drejt proporcionalitetit dhe vlerësimit individual, duke kufizuar automatizmat administrative.

Ky zhvillim mund të ketë pasoja të rëndësishme jo vetëm për vizat e studimit, por edhe për vizat e punës, bashkimin familjar, lejet e qëndrimit dhe politikat europiane të emigracionit në hapësirën Schengen.

Vendimi është veçanërisht i rëndësishëm sepse vë në diskutim një kulturë administrative të bazuar mbi supozime të lidhura me sigurinë. Sipas interpretimit të ri që po formohet në jurisprudencën italiane, ekzistenca e një sinjalizimi SIS nuk mjafton më vetvetiu. Autoritetet duhet të provojnë pse personi përbën një rrezik real dhe aktual.

Për avokatët e emigracionit dhe politikëbërësit europianë, kjo çështje mund të përfaqësojë fillimin e një ripërcaktimi më të gjerë të ekuilibrit ndërmjet sigurisë kufitare dhe të drejtave individuale në sistemin Schengen.

Avv. Fabio Loscerbo
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428