Sipas TAR-it të Bolonjës, revokimi i lejes afatgjatë kërkon vlerësim konkret të rrezikshmërisë dhe të mundësisë së një lejeje tjetër

Një dënim penal nuk është një fakt që mund të fshihet nga dosja e një shtetasi të huaj. Por, për revokimin e lejes së qëndrimit të BE-së për rezidentët afatgjatë, ligji kërkon një vlerësim të arsyetuar të rrezikshmërisë sociale dhe, në rrethana të caktuara, shqyrtimin e mundësisë së dhënies së një titulli tjetër qëndrimi. Këtë e ka trajtuar Gjykata Administrative Rajonale e Emilia-Romagna-s, Bolonjë, Seksioni I, në vendimin nr. 893 të datës 9 nëntor 2022.

Çështja: tre dënime penale dhe revokimi i statusit afatgjatë

I interesuari, shtetas tunizian, kishte leje qëndrimi për rezident afatgjatë. Ai kishte marrë tre dënime për vepra të lidhura me lëndët narkotike, të cilat ishin bërë përfundimtare. Pas vuajtjes së dënimit me burgim, Questura e Bolonjës, me vendim të datës 5 tetor 2020, revokoi lejen afatgjatë duke u mbështetur te ato dënime dhe te rrezikshmëria sociale që administrata nxirrte prej tyre.

Personi e kundërshtoi revokimin. Ai theksoi se rrezikshmëria e tij aktuale nuk mund të nxirrej vetëm nga vendimet penale dhe se, në proceset lidhur me masën e dëbimit, gjykata e mbikëqyrjes së ekzekutimit të dënimit dhe një gjykatë tjetër kishin vlerësuar ndryshe situatën e tij.

Në fillim, kërkesa e tij për pezullim të përkohshëm të revokimit u refuzua, sepse në atë fazë gjykata e konsideroi vlerësimin e Questura-s jo të paarsyeshëm në dritën e dënimeve të shumta. Më vonë, gjatë shqyrtimit në themel, u paraqitën zhvillime dhe vendime gjyqësore të tjera që ndikuan në analizën e çështjes. Ky dallim midis fazës së përkohshme dhe vendimit përfundimtar është i rëndësishëm për të mos e paraqitur procesin në mënyrë të gabuar.

Çfarë kërkon ligji për rezidentët afatgjatë?

Neni 9 i dekretit legjislativ italian nr. 286/1998 rregullon lejen e qëndrimit të BE-së për rezidentët afatgjatë. Në këtë regjim, një vendim revokimi i bazuar te siguria dhe rrezikshmëria nuk duhet të mbështetet vetëm në një përmendje mekanike të dënimit: kërkohet të arsyetohet vlerësimi i gjendjes konkrete, duke marrë parasysh elementet që ligji i konsideron të rëndësishme.

Vendimi i Bolonjës rikujton se gjykimi mbi rrezikshmërinë sociale duhet të marrë parasysh edhe kohëzgjatjen e qëndrimit në Itali, lidhjet sociale, familjare e profesionale dhe zhvillimet që mund të kenë ndodhur pas veprave penale. Kjo nuk do të thotë se dënimet nuk kanë peshë: ato mund të jenë shumë serioze dhe mund të justifikojnë masa negative, por arsyetimi administrativ duhet të jetë i përputhshëm me disiplinën e veçantë të statusit afatgjatë.

Pse ishte vendimtar neni 9, paragrafi 9?

Në dosje kishin marrë rëndësi vendimet e mëvonshme të autoriteteve gjyqësore, të cilat kishin përjashtuar rrezikshmërinë sociale të personit në lidhje me dëbimin. TAR-i vuri re se personi kishte vuajtur dënimin dhe se vendimet gjyqësore mbi dëbimin nuk mund të injoroheshin.

Veçanërisht i rëndësishëm ishte neni 9, paragrafi 9, i dekretit legjislativ nr. 286/1998. Kjo dispozitë parashikon se, kur një të huaji i revokohet leja e qëndrimit të BE-së për rezident afatgjatë dhe ndaj tij nuk duhet të zbatohet dëbimi, mund të lindë detyrimi i administratës për t'i lëshuar një leje tjetër qëndrimi, sipas kushteve të parashikuara nga teksti unik.

Gjykata nuk e interpretoi dispozitën si një mjet për të rikthyer automatikisht statusin afatgjatë. Ajo theksoi, më saktë, se Questura duhej të shqyrtonte mundësinë ligjore të një forme tjetër qëndrimi kur dëbimi nuk duhej të kryhej, sidomos duke pasur parasysh përfundimet e autoriteteve të tjera gjyqësore.

Vendimi i TAR-it: pranimi i ankimit dhe rishqyrtimi i dosjes

Me vendimin nr. 893/2022, TAR-i pranoi ankimin, duke kërkuar rishqyrtimin e pozicionit nga Questura e Bolonjës. Arsyeja thelbësore ishte nevoja për një vlerësim të plotë dhe aktual, përfshirë mundësinë e dhënies së një lejeje tjetër në kuadër të nenit 9, paragrafi 9. Shpenzimet gjyqësore u kompensuan.

Megjithatë, gjykata nuk tha se të gjitha dënimet duhet të injorohen dhe nuk urdhëroi lëshimin e menjëhershëm të një lejeje afatgjatë të re. Përkundrazi, ajo njohu nevojën që administrata të ushtrojë sërish kompetencën e saj sipas ligjit dhe në përputhje me vlerësimin e gjykatës.

Çfarë duhet të kontrollojë një i huaj që merr një vendim revokimi?

Së pari: llojin e saktë të lejes. Një leje pune me afat të caktuar dhe leja e BE-së për rezidentët afatgjatë nuk kanë të njëjtat rregulla për revokimin. Duhet lexuar vendimi i Questura-s për të përcaktuar dispozitat ligjore të përdorura dhe nëse ato i përkasin vërtet statusit të personit.

Së dyti: motivimin mbi rrezikshmërinë. Duhet verifikuar nëse vendimi vetëm rendit dënimet, apo trajton në mënyrë konkrete gjendjen aktuale, natyrën e veprave, vitet e qëndrimit në Itali dhe zhvillimet e mëvonshme. Dokumentet e punës, të ardhurat, banimi dhe lidhjet familjare mund të jenë të rëndësishme, por vetëm kur paraqiten në mënyrë të besueshme dhe të lidhur me kërkesat ligjore.

Së treti: vendimet e tjera gjyqësore. Nëse ka vendime të gjykatës së mbikëqyrjes së dënimit ose të gjykatave kompetente për dëbimin, ato duhet të mblidhen plotësisht. Një konstatim gjyqësor mbi rrezikshmërinë mund të ketë rëndësi për dosjen administrative, megjithëse nuk duhet supozuar se çdo gjykim penal apo për dëbimin prodhon automatikisht të njëjtin rezultat për lejen e qëndrimit.

Së katërti: mundësinë e një titulli alternativ. Nëse statusi afatgjatë nuk mund të ruhet, kjo nuk zgjidh domosdoshmërisht pyetjen nëse personi mund të mbajë një leje tjetër. Duhet të kërkohet shqyrtimi i dispozitave që lidhen me punën, familjen apo forma të tjera të ligjshme qëndrimi kur ekzistojnë kushtet përkatëse, me vëmendje të veçantë ndaj nenit 9, paragrafi 9.

Së pesti: afatet e mbrojtjes gjyqësore. Ruani kopjen e vendimit, provën e njoftimit dhe dokumentet e bashkëlidhura. Afati dhe gjykata kompetente përcaktohen nga natyra e aktit dhe e situatës. Dërgimi i një kërkese për rishqyrtim administrativ nuk duhet të konsiderohet si pezullim automatik i afateve të ankimit gjyqësor.

Po nëse personi nuk ka lidhje familjare në Itali?

Në çështjen e Bolonjës, gjykata e theksoi se ankuesi nuk kishte paraqitur lidhje familjare që, në vetvete, të balanconin rëndësinë e dënimeve. Prapëseprapë, ajo e pa si të nevojshëm rishqyrtimin sipas nenit 9, paragrafi 9, për shkak të përjashtimit të dëbimit dhe vlerësimit gjyqësor mbi rrezikshmërinë. Kjo tregon se mbrojtja nuk duhet të kufizohet në një argument të vetëm, por duhet t'i përgjigjet dispozitës specifike që rregullon situatën.

Nga ana tjetër, nuk është e saktë të premtohet se çdo person me dënime penale dhe pa familje në Itali do të marrë një leje alternative. Ndikojnë lloji i dënimeve, situata aktuale, aktet gjyqësore, kushtet e lejes së kërkuar dhe eventualisht rregullat e veçanta për dëbimin.

Mesazhi praktik i vendimit

Vendimi i TAR-it të Bolonjës kërkon një administratë që shqyrton rrethanat dhe nuk i zëvendëson ato me formula standarde. Siguria publike mbetet një interes themelor, por edhe vendimet mbi qëndrimin duhet të tregojnë pse personi përbën një rrezik sipas ligjit dhe nëse ekzistojnë mundësi të tjera qëndrimi të parashikuara nga legjislacioni.

Prandaj, për personat që rrezikojnë humbjen e lejes së BE-së për rezidentët afatgjatë, mbrojtja serioze kërkon dokumente, analizë të ligjit dhe dallim midis revokimit të statusit afatgjatë, dëbimit dhe mundësisë së një lejeje tjetër qëndrimi. Këto janë çështje të lidhura, por nuk janë e njëjta gjë.

Burimi i vendimit

TAR Emilia-Romagna, Bolonjë, Seksioni I, vendim i datës 9 nëntor 2022, nr. 893, kryetar Migliozzi dhe relator Amovilli: teksti i plotë i vendimit të publikuar nga EIUS. Dispozita qendrore: neni 9, veçanërisht paragrafi 9, i dekretit legjislativ italian nr. 286/1998.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avokat i autorizuar të përfaqësojë palët përpara Gjykatës së Kasacionit në Itali.
I regjistruar në Regjistrin e përfaqësuesve të interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë në fushën e imigracionit.
Përfaqësues interesash i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian, nr. 280782895721-36, në fushën e migracionit dhe azilit.
ORCID: 0009-0004-7030-0428.
Ky artikull është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.