Në Itali po merr formë një kanal pune që mund të jetë shumë i rëndësishëm për shtetasit e vendeve jashtë Bashkimit Evropian: personat që kanë përfunduar në vendin e origjinës programe të miratuara të formimit profesional dhe gjuhësor sipas nenit 23 të Tekstit Unik të Emigracionit mund të hyjnë për punë jashtë kuotave të zakonshme të Decreto Flussi. Me dekretin ndërministror të 22 qershorit 2026, të publikuar në Gazetën Zyrtare në gusht 2026, këta punëtorë përfshihen edhe në platformën SIISL, e cila synon të lidhë më drejtpërdrejt profilet e tyre me punëdhënësit italianë.
Një rrugë e ndryshme nga Decreto Flussi
Pika e parë që duhet kuptuar është se kjo procedurë nuk është një variant i zakonshëm i Decreto Flussi dhe nuk varet nga numri i kuotave të përcaktuara për punën sezonale ose jo-sezonale. Neni 23 i dekretit legjislativ nr. 286/1998 parashikon programe të formimit profesional dhe civiko-gjuhësor që zhvillohen drejtpërdrejt në vendet e origjinës dhe që duhet të jenë miratuar sipas procedurave të Ministrisë së Punës.
Kush e përfundon me sukses një nga këto programe mund të hyjë në Itali për punë të varur mbi bazën e një kërkese nominative të një punëdhënësi italian. Nulla osta lëshohet jashtë kuotave të Decreto Flussi. Kjo do të thotë se punëdhënësi nuk duhet të presë një click day dhe nuk konkurron për një numër të kufizuar vendesh brenda kuotës vjetore.
Megjithatë, kjo mundësi nuk duhet keqkuptuar. Nuk mjafton të kesh ndjekur çfarëdo kursi privat në Shqipëri ose në një vend tjetër. Programi duhet të jetë pjesë e sistemit të parashikuar nga neni 23 dhe të jetë miratuar sipas rregullave përkatëse. Pikërisht ky dallim është vendimtar për të shmangur pritshmëri të gabuara ose oferta të dyshimta nga ndërmjetës që premtojnë hyrje të garantuara në Itali kundrejt pagesës.
Çfarë ndryshon me SIISL
Risia e vitit 2026 është futja e punëtorëve të formuar jashtë Italisë në SIISL, Sistemi Informativ për Përfshirjen Sociale dhe Punësimin, platformë e Ministrisë së Punës e menaxhuar nga INPS për të favorizuar përputhjen ndërmjet kërkesës dhe ofertës së punës.
Regjistrimi nuk bëhet fillimisht në mënyrë të pavarur nga punëtori. Subjekti që ka organizuar ose propozuar programin e miratuar të formimit kujdeset për procedurën: emri i personit që ka përfunduar me sukses kursin kalon nga platforma PIF në SIISL, subjekti propozues plotëson të dhënat e nevojshme dhe sistemi i dërgon më pas punëtorit një komunikim për aktivizimin e profilit.
Pas aktivizimit, SIISL gjeneron një curriculum të paraplotësuar me informacionet mbi formimin e kryer. Ky profil bëhet i dukshëm për punëdhënësit që veprojnë në sektorë të lidhur me aftësitë profesionale të fituara. Në këtë mënyrë, formimi i kryer para nisjes nuk mbetet vetëm një dokument formal, por mund të shndërrohet në një mjet konkret për të gjetur një punëdhënës në Itali.
Çfarë duhet të bëjë punëtori
Për personin e interesuar është thelbësore të mbajë të përditësuara adresën e emailit, numrin e telefonit dhe të dhënat personale të komunikuara gjatë kursit. Nëse profili nuk aktivizohet, subjekti propozues duhet të kontrollojë saktësinë e kontakteve dhe, pas 15 ditësh nga njoftimi, duhet të nxisë punëtorin që të përfundojë procedurën.
Duhet gjithashtu të ruhet dokumentacioni që provon përfundimin me sukses të programit, sepse procedura e punësimit mbetet e lidhur me identifikimin e saktë të personit si pjesëmarrës në një program të njohur sipas nenit 23. Kur gjendet punëdhënësi, ky i fundit paraqet kërkesën nominative për nulla osta pranë Sportello Unico per l'Immigrazione.
Një element tjetër praktik është afati për vizën: sipas udhëzimeve zyrtare, kërkesa për vizë hyrëse duhet të paraqitet brenda gjashtë muajve nga përfundimi i kursit të formimit dhe duhet të shoqërohet nga konfirmimi i punëdhënësit se oferta e punës është ende e vlefshme. Për këtë arsye, përfundimi i kursit nuk duhet të pasohet nga muaj të gjatë pasiviteti; kërkimi i punëdhënësit dhe përgatitja e dokumenteve duhet të fillojnë menjëherë.
Një mundësi që mund të interesojë edhe qytetarët shqiptarë
Programet e nenit 23 mund të realizohen në vendet e treta, përfshirë vendet kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Prandaj edhe Shqipëria mund të jetë vend ku organizohen programe të tilla, por përfitimi konkret ekziston vetëm kur bëhet fjalë për një projekt të miratuar sipas procedurës ligjore italiane.
Për një qytetar shqiptar që synon të punojë në Itali, ky kanal mund të jetë më i qëndrueshëm se kërkimi i një punëdhënësi vetëm në prag të click day. Formimi profesional, njohja bazë e gjuhës italiane dhe përgatitja mbi rregullat e punës e bëjnë profilin më të përdorshëm për një sipërmarrje italiane dhe, nëse procedura përfundon pozitivisht, hyrja realizohet jashtë kuotave.
Duhet megjithatë të kontrollohet me kujdes kush organizon kursin. Programet e ligjshme të nenit 23 nuk janë një treg privat për shitjen e vendeve të punës. Udhëzimet ministeriale ndalojnë subjektet propozues që t'u kërkojnë pjesëmarrësve pagesa për aktivitetet formative. Premtimet për një nulla osta të sigurt, për një kontratë të garantuar ose për një hyrje të menjëhershme në këmbim të shumave të mëdha duhet të konsiderohen me kujdes të veçantë.
Pse kjo reformë është e rëndësishme
Për shumë vite hyrja për punë nga jashtë Italisë është identifikuar pothuajse automatikisht me Decreto Flussi dhe me logjikën e kuotave. Zhvillimi i programeve të formimit në vendin e origjinës dhe integrimi i tyre me SIISL tregon një drejtim të ndryshëm: seleksionimi i punëtorit, përgatitja profesionale dhe njohja bazë e gjuhës mund të ndodhin përpara hyrjes në Itali, ndërsa punëdhënësi mund të gjejë kandidatë tashmë të formuar për një sektor të caktuar.
Për personat që duan të ndërtojnë një projekt të rregullt migrimi për punë, kjo është një mundësi konkrete, por vetëm nëse ndiqet procedura e saktë. Duhet të verifikohet që programi është realisht i miratuar, që profili është regjistruar dhe aktivizuar në SIISL dhe që punëdhënësi paraqet kërkesën nominative të nulla osta. Vetëm pas këtyre hapave mund të fillojë procedura e vizës dhe më pas hyrja e rregullt në Itali.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento