Rregullat për bashkimin familjar në Itali kanë ndryshuar në mënyrë të rëndësishme. Në vitin 2026, kush dëshiron të sjellë në Itali bashkëshortin, prindërit ose fëmijë madhorë në ngarkim duhet të verifikojë jo vetëm të ardhurat dhe banesën, por edhe kohëzgjatjen e qëndrimit të ligjshëm në Itali dhe afatet e reja të procedurës.
Kërkesa e re e dy viteve të qëndrimit të ligjshëm
Për shumicën e rasteve të bashkimit familjar, personi që paraqet kërkesën duhet të ketë maturuar të paktën dy vjet qëndrim të ligjshëm dhe të pandërprerë në Itali. Kjo kërkesë, e futur me ndryshimet e vitit 2024 në nenin 29 të Testit Unik për Imigracionin, vazhdon të zbatohet edhe në vitin 2026.
Në praktikë, kjo do të thotë se nuk mjafton të kesh një leje qëndrimi të vlefshme në momentin e aplikimit: duhet të vërtetohet një periudhë prej të paktën dy vitesh qëndrimi të rregullt në Itali. Administrata kontrollon vazhdimësinë e qëndrimit dhe dokumentacionin që provon praninë e ligjshme.
Megjithatë, kjo kërkesë nuk zbatohet në çdo rast. Ajo nuk kërkohet për bashkimin me një fëmijë të mitur. Po ashtu, nuk zbatohet për personat që kanë status refugjati ose mbrojtje subsidiare, për të cilët ligji parashikon një regjim më të favorshëm për mbrojtjen e unitetit familjar. Sipas orientimeve zyrtare, përjashtime ekzistojnë edhe për kategori të veçanta të rregulluara nga e drejta e Bashkimit Evropian, si mbajtësit e Kartës Blu të BE-së dhe disa punonjës të transferuar brenda ndërmarrjes.
Kush mund të bashkohet me familjen në Itali
Ligji italian lejon, në kushte të përcaktuara, bashkimin me bashkëshortin jo të ndarë ligjërisht dhe mbi 18 vjeç; me fëmijët e mitur; me fëmijët madhorë në ngarkim kur, për arsye objektive dhe për shkak të një gjendjeje shëndetësore që sjell paaftësi të plotë, nuk mund të sigurojnë nevojat e tyre themelore; si edhe me prindërit në ngarkim në rastet e parashikuara nga ligji.
Kjo listë është e kufizuar. Për shembull, një vëlla ose një motër nuk mund të përfshihet në procedurën e zakonshme të bashkimit familjar vetëm për shkak të lidhjes së gjakut.
Të ardhurat: sa duhet të jenë në vitin 2026
Një nga kushtet kryesore është disponueshmëria e një të ardhure vjetore të mjaftueshme. Pragu llogaritet mbi bazën e shumës vjetore të assegno sociale dhe rritet sipas numrit të familjarëve që kërkohet të hyjnë në Itali.
Për vitin 2026, assegno sociale vjetore është rreth 7.101 euro. Për bashkimin me një familjar, pragu orientues është rreth 10.652 euro në vit; për dy familjarë, rreth 14.202 euro; për tre, rreth 17.753 euro. Shumat rriten më tej në varësi të numrit të personave që do të bashkohen.
Në llogaritjen e të ardhurave mund të merret parasysh edhe e ardhura e familjarëve që bashkëjetojnë me kërkuesin, nëse është e dokumentuar në mënyrë të rregullt. Përfituesit e statusit të refugjatit dhe të mbrojtjes subsidiare, përkundrazi, nuk duhet të provojnë këtë kërkesë ekonomike në të njëjtën mënyrë si të huajt e tjerë.
Banesë e përshtatshme dhe kontroll më i rreptë i numrit të banorëve
Nuk mjafton të kesh një kontratë qiraje. Për bashkimin familjar kërkohet një banesë që plotëson kushtet higjieno-sanitare dhe kriteret e përshtatshmërisë së strehimit. Pas ndryshimeve të fundit, kontrollohet në mënyrë më të kujdesshme edhe numri i personave që banojnë ose do të banojnë në apartament në raport me sipërfaqen e tij.
Për këtë arsye, para paraqitjes së kërkesës është e rëndësishme të verifikohet në komunën kompetente certifikata e idoneità alloggiativa dhe të kontrollohet nëse përbërja e familjes është në përputhje me parametrat e banesës.
Afati për nulla osta është rritur në 150 ditë
Një tjetër ndryshim i rëndësishëm ka të bëjë me kohën që ka Prefektura për të përfunduar fazën e parë të procedurës. Nga fundi i vitit 2025, afati ligjor për lëshimin e nulla osta për bashkimin familjar është rritur nga 90 në 150 ditë.
Kjo nuk do të thotë se administrata mund ta lërë praktikën pa përgjigje për një kohë të pacaktuar. Afati prej 150 ditësh përbën pikën e referimit të procedurës administrative. Nëse praktika mbetet e bllokuar përtej këtij afati, duhet të vlerësohet nëse ekzistojnë kushtet për një kërkesë formale për përshpejtim, për një diffida ose, në rastet e përshtatshme, për një mjet gjyqësor kundër heshtjes së administratës.
Nulla osta tani menaxhohet gjithnjë e më shumë në mënyrë telematike
Në shumë Prefektura, nulla osta nuk tërhiqet më domosdoshmërisht në sportel. Dokumenti lëshohet nëpërmjet Portale Servizi ALI dhe, pas përfundimit pozitiv të fazës administrative, të dhënat transmetohen telematikisht edhe për fazën konsullore.
Kjo e bën të domosdoshme kontrollimin e rregullt të zonës personale në portal, të adresës së emailit të përdorur në aplikim dhe të çdo komunikimi të dërguar nga Sportello Unico per l’Immigrazione. Mosleximi i një kërkese për plotësim dokumentesh mund të shkaktojë vonesa ose probleme serioze në praktikë.
Pas nulla osta fillon faza konsullore
Pas lëshimit të nulla osta, familjari që ndodhet jashtë Italisë duhet të kërkojë vizën për motive familjare pranë përfaqësisë konsullore italiane kompetente. Në këtë fazë verifikohet, ndër të tjera, dokumentacioni që provon lidhjen familjare: certifikatat e martesës, të lindjes dhe dokumentet e tjera të gjendjes civile duhet të jenë të rregullta, të përkthyera dhe, kur kërkohet, të pajisura me apostille ose legalizim.
Për shtetasit shqiptarë, gabimet në emra, mbiemra, data lindjeje ose transliterime ndërmjet dokumenteve shqiptare dhe atyre italiane mund të krijojnë probleme konkrete. Për këtë arsye, dokumentacioni duhet të kontrollohet para se të paraqitet kërkesa dhe jo vetëm pasi Konsullata të sinjalizojë një mospërputhje.
Çfarë duhet kontrolluar para se të paraqitet kërkesa
Një praktikë e bashkimit familjar duhet të përgatitet duke kontrolluar paraprakisht: llojin dhe vlefshmërinë e lejes së qëndrimit të kërkuesit; periudhën e qëndrimit të ligjshëm në Itali; përjashtimet eventuale nga rregulli i dy viteve; nivelin real të të ardhurave; përshtatshmërinë e banesës; dokumentet që provojnë lidhjen familjare; dhe përputhjen e plotë të të dhënave personale në të gjitha aktet.
Kontrolli paraprak është veçanërisht i rëndësishëm sepse një procedurë e nisur me dokumente të paplota ose me një kusht ligjor që mungon mund të zgjasë me muaj dhe të përfundojë me një kërkesë për plotësim ose me refuzim. Në një procedurë ku afati ligjor mund të arrijë tashmë në 150 ditë, përgatitja e saktë e dosjes që në fillim është edhe më e rëndësishme.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento