Leja e qëndrimit për punë sezonale mund të konvertohet në leje për punë të varur jo-sezonale pa pritur një click day dhe pa hyrë në kuotat e Dekretit të Flukseve. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për punëtorët shqiptarë që, pas një periudhe pune sezonale në Itali, marrin një ofertë pune më të qëndrueshme.
Për shumë vite, konvertimi i lejeve të qëndrimit për punë sezonale ishte i lidhur ngushtë me kuotat vjetore të Dekretit të Flukseve. Kuadri ligjor ka ndryshuar: pas ndërhyrjeve të miratuara me dekretligjin nr. 145/2024, të konvertuar në ligjin nr. 187/2024, kërkesat për konvertimin nga punë sezonale në punë të varur jo-sezonale janë vendosur jashtë sistemit të kuotave. Në praktikë, kjo do të thotë se kërkesa mund të paraqitet gjatë vitit, pa pritur hapjen e një kuote të posaçme dhe pa qenë e nevojshme të konkurrohet në një click day.
Kush mund ta kërkojë konvertimin
Neni 24, paragrafi 10, i dekretit legjislativ nr. 286/1998 parashikon mundësinë e konvertimit për punëtorin që ka kryer rregullisht punë sezonale në Itali dhe që merr një ofertë për punë të varur me karakter jo-sezonal. Në rrugë të përgjithshme kërkohet që aktiviteti sezonal të jetë ushtruar rregullisht për të paktën tre muaj. Për sektorin bujqësor, udhëzimet administrative kanë njohur gjithashtu kriterin e të paktën 13 ditëve pune në muaj, për një total prej 39 ditësh.
Nuk mjafton, pra, vetëm posedimi formal i një lejeje sezonale. Duhet të ekzistojë një aktivitet pune real dhe i rregullt, i dokumentuar, si edhe një ofertë konkrete për një marrëdhënie pune jo-sezonale.
Çfarë kontrate nevojitet
Oferta e re mund të jetë me afat të caktuar ose të pacaktuar. Marrëdhënia duhet të respektojë kushtet ligjore dhe kontraktuale të sektorit përkatës dhe, sipas udhëzimeve administrative, orari nuk duhet të jetë më i ulët se 20 orë në javë. Në rastin e punës shtëpiake, duhet të respektohen edhe kërkesat specifike për nivelin e të ardhurave dhe qëndrueshmërinë ekonomike të marrëdhënies së punës.
Konvertimi i lejes sezonale parashikohet për punë të varur jo-sezonale. Ai nuk është një instrument për kalimin e drejtpërdrejtë në punë autonome dhe, po ashtu, leja sezonale nuk konvertohet në leje për pritje punësimi vetëm sepse marrëdhënia sezonale ka përfunduar.
Nuk është e nevojshme të ktheheni në Shqipëri
Një nga pasojat praktike më të rëndësishme është se punëtori që plotëson kushtet nuk duhet të largohet nga Italia për të kërkuar një vizë të re pune. Procedura e konvertimit zhvillohet në Itali dhe synon pikërisht kalimin nga një titull sezonal në një titull për punë të varur jo-sezonale.
Mund të fillohet puna e re gjatë pritjes
Ministria e Punës, me qarkoren nr. 10 të 5 majit 2025, ka sqaruar se parimi i parashikuar nga neni 5, paragrafi 9-bis, i Testit Unik të Imigracionit zbatohet edhe gjatë procedurës së konvertimit. Kjo do të thotë se, pasi kërkesa e konvertimit është paraqitur rregullisht dhe është lëshuar dokumenti që provon paraqitjen e saj, punëtori mund të fillojë edhe aktivitetin e ri jo-sezonal pa qenë i detyruar të presë përfundimin e të gjithë procedurës administrative.
Megjithatë, duhet të jetë kryer paraprakisht komunikimi i detyrueshëm i punësimit: modeli UNILAV për punën e varur ose komunikimi përkatës në INPS për punën shtëpiake. Marrëdhënia e punës duhet të jetë reale, e deklaruar dhe plotësisht e rregullt.
Si paraqitet kërkesa
Kërkesa paraqitet në mënyrë telematike përmes Portalit të Shërbimeve të Ministrisë së Brendshme dhe i drejtohet Sportelit Unik për Imigracionin të provincës së rezidencës së punëtorit. Aksesi në portal bëhet me SPID ose CIE. Në sistem, konvertimi përfshihet ndër procedurat jashtë kuotave dhe përdoret modeli VB.
Duhet të dokumentohen, ndër të tjera, puna sezonale e zhvilluar, leja e qëndrimit, pasaporta, komunikimet e punësimit, oferta e re kontraktuale dhe dokumentacioni që lidhet me punëdhënësin dhe strehimin. Në praktikë, cilësia dhe plotësia e dokumentacionit kanë rëndësi të madhe për të shmangur kërkesa shtesë ose vonesa.
Një mundësi konkrete për të stabilizuar qëndrimin
Dalja e konvertimit nga kuotat e Dekretit të Flukseve ka ndryshuar ndjeshëm funksionimin e këtij mekanizmi. Për një punëtor shqiptar që ka hyrë ligjërisht për punë sezonale dhe ka krijuar një marrëdhënie pune të rregullt, ekziston sot një rrugë shumë më e drejtpërdrejtë drejt një lejeje për punë jo-sezonale. Kjo rrugë, megjithatë, nuk është automatike: duhet të kontrollohen me kujdes periudha e punës sezonale, dokumentacioni i punës, kushtet e ofertës së re dhe paraqitja korrekte e kërkesës.
Në rast vonesash, kërkesash për plotësim dokumentesh ose vendimesh negative, është e rëndësishme të verifikohet nëse administrata ka zbatuar saktë rregullat aktuale, duke pasur parasysh se konvertimi nuk mund të refuzohet vetëm për mungesë kuotash ose për faktin se nuk është hapur një click day.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento