Sipas TAR-it të Bolonjës, rinovimi i lejes për studime nuk është i njëjtë me konvertimin për punë: çfarë duhet të provojë studenti i huaj
Një student i huaj mund të ndjekë një kurs në Itali, të kërkojë rinovimin e lejes së qëndrimit dhe, në një moment tjetër, të synojë të punojë me një leje të përshtatshme për këtë qëllim. Megjithatë, këto nuk janë procedura identike. Nëse administrata po shqyrton një kërkesë për rinovimin e lejes për studime, gjykata nuk mund ta trajtojë automatikisht sikur të ishte një kërkesë e paraqitur rregullisht për konvertim në leje për punë. Kjo është një nga mësimet kryesore të vendimit nr. 254, datë 13 shkurt 2026, të TAR Emilia-Romagna, Seksioni I, në Bolonjë.
Historia konkrete: studime, mungesë provimesh dhe një punë e gjetur më vonë
Personi që ngriti padinë kishte hyrë në Itali me vizë për studime. Ai deklaroi se kishte ndjekur kurset universitare, por nuk kishte kaluar asnjë provim për shkak të vështirësive me përshtatjen në sistemin italian të studimit. Sipas tij, kur leja e qëndrimit për studime po mbaronte, kishte kërkuar që titulli të konvertohej në një leje për punë. Ai pretendonte se administrata kishte refuzuar pa të drejtë këtë mundësi.
Dokumentet e shqyrtuara nga gjykata tregonin një situatë tjetër. Leja për studime kishte skaduar më 31 mars 2024, ndërsa më 26 prill 2024 ishte paraqitur një kërkesë që, sipas njoftimit paraprak të refuzimit dhe vendimit përfundimtar, kishte si objekt rinovimin e lejes për studime. Nuk u paraqit provë e një kërkese të veçantë për konvertim në atë datë. Dokumenti që pala e identifikonte si kërkesë rezultonte thjesht një mandat pagese për tarifën e lejes, jo prova e paraqitjes së konvertimit.
Gjykata vuri në dukje edhe një çështje kronologjike: dokumenti i punëdhënësit tregonte që punësimi i parë kishte nisur vetëm më 10 shtator 2025, shumë kohë pas kërkesës së prillit 2024. Prandaj, një marrëdhënie pune e lindur më vonë nuk provonte se në prill 2024 ishte bërë një kërkesë konvertimi me kushtet përkatëse.
Çfarë vendosi TAR-i?
TAR-i e rrëzoi padinë kundër refuzimit të rinovimit për studime dhe i ngarkoi paditësit shpenzimet e gjykimit të përcaktuara në 2.000 euro, përveç shtesave ligjore kur zbatohen. Sipas gjykatës, argumentet për konvertimin nuk mund të çonin në anulimin e një akti që trajtonte një kërkesë tjetër, kur nuk kishte provë se konvertimi ishte kërkuar vërtet pranë administratës.
Gjykata nuk tha se çdo student i huaj nuk mund ta konvertojë lejen e qëndrimit. Ajo vlerësoi çfarë ishte kërkuar realisht, çfarë provash ekzistonin dhe kur kishin lindur rrethanat e punësimit. Këto elemente përcaktuan rezultatin e çështjes.
Fakti që ke paguar tarifën nuk provon se ke paraqitur kërkesën e duhur
Shumë probleme praktike lindin sepse personi ruan vetëm mandatpagesën, një takim në Questura ose një komunikim me patronaton dhe mendon se këto mjaftojnë për të provuar çdo procedurë. Në vendimin e Bolonjës, mandatpagesa nuk ishte e barasvlershme me një kërkesë administrative për konvertim. Për këtë arsye, dosja duhet të përmbajë formularin ose kërkesën e dërguar, datën, objektin e saktë, numrin e praktikës dhe vërtetimin e dorëzimit.
Kur kërkesa kryhet nëpërmjet një shërbimi ndërmjetësues, kontrolloni me kujdes se çfarë është shënuar si motiv i qëndrimit. Në rast paqartësish, kërkoni menjëherë kopjen e dokumentacionit të transmetuar. Nuk është e sigurt të mbështetesh vetëm në një shpjegim verbal për llojin e procedurës.
Njoftimi paraprak i refuzimit duhet lexuar dhe përgjigjur
Gjykata shqyrtoi edhe faktin se preavviso di rigetto dhe vendimi përfundimtar përmendnin shprehimisht rinovimin e lejes për studime. Kur Questura njofton se mungojnë kushtet për rinovim, përgjigjja duhet të merret me ato kushte: përparimin në studime, provimet, regjistrimin në kurs, dokumentet e kërkuara dhe rrethanat që mund të kenë rëndësi sipas dispozitave të zbatueshme.
Nëse i huaji beson se ka të drejtë të kërkojë një titull tjetër, nuk mjafton të thotë se dëshiron të punojë. Duhet të kontrollojë nëse konvertimi është juridikisht i mundshëm në situatën e tij dhe të paraqesë kërkesën përkatëse, me provat që e mbështesin. Sipas gjykatës, Questura nuk ka një detyrim të përgjithshëm të kërkojë vetë çdo lloj lejeje alternative kur personi nuk e ka kërkuar dhe nuk ka paraqitur elementet që e justifikojnë.
Po nëse vendimi është vetëm në italisht?
Paditësi kundërshtoi gjithashtu mungesën e përkthimit të vendimit në një gjuhë që ai kuptonte. TAR-i shpjegoi se mungesa e përkthimit të shkruar nuk shkakton automatikisht pavlefshmërinë e aktit kur ajo nuk i ka penguar personit ta kundërshtojë brenda afatit dhe të mbrohet plotësisht. Në këtë rast padia ishte paraqitur në kohë; për më tepër, procesverbali i njoftimit tregonte se përmbajtja ishte përkthyer gojarisht nga një përkthyes, në prani të avokatit të besuar.
Ky përfundim nuk duhet kuptuar si leje për të anashkaluar të drejtat gjuhësore. Një person që nuk e kupton aktin duhet të kërkojë përkthim ose shpjegim të besueshëm dhe të dokumentojë çdo pengesë konkrete që i kufizon mbrojtjen. Por gabimi i përkthimit duhet lidhur me pasojën reale në ushtrimin e së drejtës së mbrojtjes, jo thjesht të përmendet si formulë.
Dy autoritete, dy rrugë ankimi
Në të njëjtën çështje ekzistonte edhe një urdhër dëbimi. TAR-i sqaroi se për këtë akt nuk kishte juridiksion gjyqtari administrativ; kundërshtimi i urdhrit të dëbimit i përkiste gjyqtarit të zakonshëm, të cilit i huaji ishte drejtuar veçmas. Kështu, edhe nëse refuzimi i lejes dhe dëbimi lidhen me njëri-tjetrin, nuk do të thotë se mund të kundërshtohen përmes të njëjtit proces gjyqësor.
Pasi merrni një dokument negativ, identifikoni veçmas çdo akt, organin që e ka nxjerrë, datën e njoftimit dhe rrugën përkatëse të mbrojtjes. Afatet dhe kompetenca gjyqësore varen nga lloji i aktit. Nuk është e sigurt të supozohet se një ankim i vetëm pezullon automatikisht të gjitha pasojat.
Një dosje praktike për studentin që dëshiron të punojë
Para se të kërkoni këshillim juridik, mblidhni: kopjen e vizës dhe lejes për studime; datën e skadimit; vërtetimin e regjistrimit në shkollë ose universitet; certifikatat e provimeve ose dokumentet për pengesat në studime; kopjen e çdo kërkese dhe numrat e protokollit; dëshmitë e pagesës; çdo kontratë pune dhe komunikim të punëdhënësit; njoftimet e Questura-s dhe vërtetimet e marrjes së tyre.
Krahasimi kronologjik i këtyre dokumenteve lejon të kuptohet nëse problemi është një rinovim i pambështetur në kushtet ligjore, një kërkesë konvertimi që nuk është paraqitur, apo një mosmarrëveshje tjetër. Për një person që ka vërtet të drejtë të paraqesë konvertimin, zgjidhja mund të kërkojë veprime të ndryshme nga ato që u pretenduan në këtë proces.
Kufiri i vendimit
Vendimi nr. 254/2026 është një shembull i rëndësisë së objektit të kërkesës dhe provave të saj. Ai nuk krijon ndalim të përgjithshëm për konvertimin e lejeve për studime, as nuk përcakton që çdo mungesë provimi prodhon të njëjtin rezultat. Ai tregon se një argument juridik i ndërtuar mbi një procedurë që nuk rezulton të jetë nisur, zakonisht nuk e rrëzon refuzimin e procedurës që administrata ka shqyrtuar realisht.
Burimi gjyqësor i verifikuar: Tribunale Amministrativo Regionale per l'Emilia-Romagna, Sezione I, vendimi 13 shkurt 2026, nr. 254, kryetar Carpentieri, relator Bertagnolli. Teksti i plotë i vendimit në italisht.
Avv. Fabio Loscerbo
Avokat i autorizuar të përfaqësojë çështje përpara Gjykatës së Kasacionit të Italisë
I regjistruar në Regjistrin e Përfaqësuesve të Interesave pranë Dhomës së Deputetëve të Italisë për çështjet e imigracionit
Lobist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës të Bashkimit Evropian me nr. 280782895721-36 për çështjet e migracionit dhe azilit
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Ky artikull është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.
Nessun commento:
Posta un commento