Sipas TAR-it të Lombardisë, gjetja e një punëdhënësi tjetër nuk e shpëton automatikisht nulla osta-n: çfarë mëson vendimi nr. 15/2026
Një shtetas i huaj mund të marrë miratimin për hyrje në Itali për punë të varur dhe, më pas, të mësojë se punëdhënësi që kishte kërkuar punësimin nuk dëshiron më të lidhë kontratën. Pyetja praktike është e menjëhershme: nëse punëtori gjen një kompani tjetër, a mjafton kjo për ta ruajtur lejen e hyrjes dhe për të marrë një leje qëndrimi për punë? TAR Lombardia, Seksioni III, me vendimin e 7 janarit 2026, nr. 15, i ka dhënë një përgjigje kufizuese një rasti konkret. Vendimi është i rëndësishëm pikërisht sepse tregon se gjetja e një punëdhënësi të dytë nuk përbën gjithmonë zgjidhje juridike të mjaftueshme.
Faktet e çështjes dhe akti i kundërshtuar
Më 18 mars 2024, një punëdhënës kishte paraqitur kërkesë në Sportello Unico per l'Immigrazione për hyrjen e një punëtori të huaj. Autoriteti kishte lëshuar nulla osta më 31 korrik 2024. Më 10 shkurt 2025, i njëjti punëdhënës njoftoi se hiqte dorë nga punësimi. Si pasojë, Sportello Unico revokoi miratimin fillestar.
Punëtori e kundërshtoi revokimin. Në proces ai argumentoi se, edhe pa formalizimin e kontratës me punëdhënësin e parë, kishte lidhur një kontratë pune me një subjekt tjetër. Sipas tij, kjo duhej të mundësonte ose lëshimin e një lejeje qëndrimi për punë, ose, në mënyrë alternative, një leje për attesa occupazione (pritje punësimi).
Gjatë procesit, gjykata pezulloi përkohësisht efektet e aktit të revokimit, por kjo masë e ndërmjetme nuk përbënte vendim përfundimtar për themelin. Në fund, pas shqyrtimit të çështjes, TAR-i e rrëzoi padinë dhe la në fuqi revokimin. Shpenzimet gjyqësore u kompensuan duke marrë parasysh edhe luhatjet e praktikës gjyqësore.
Pse nuk mjaftonte kontrata me punëdhënësin e ri?
Sipas arsyetimit të gjykatës, miratimi për hyrje për punë të varur ishte lëshuar në lidhje me një marrëdhënie pune të caktuar dhe me punëdhënësin që e kishte kërkuar. TAR-i iu referua vendimit të Këshillit të Shtetit, Seksioni III, 11 prill 2025, nr. 3158. Në mungesë të pamundësisë së mëvonshme apo të rrethanave të jashtëzakonshme, punësimi duhet të realizohet pranë punëdhënësit konkret për të cilin është lëshuar miratimi.
Kjo nuk do të thotë se ndryshimi i punëdhënësit është i ndaluar për çdo punëtor të huaj që ndodhet ligjërisht në Itali. Vendimi trajton një fazë të veçantë: hyrjen e autorizuar për një marrëdhënie pune që ende nuk ishte formalizuar me subjektin fillestar. Ai nuk është një rregull i përgjithshëm kundër ndryshimit të punës pas krijimit të rregullt të marrëdhënies dhe të statusit përkatës të qëndrimit.
Gjykata theksoi një tjetër dallim thelbësor. Leja e qëndrimit për attesa occupazione, sipas nenit 22, paragrafi 11, të dekretit legjislativ nr. 286/1998, lidhet me humbjen e një pune që ishte krijuar realisht dhe më pas kishte përfunduar për arsye jo të atribuueshme punëtorit. Ajo nuk mund të trajtohet, pa analizë të veçantë, si një mekanizëm që zëvendëson një kontratë pune që nuk ka filluar kurrë.
Çfarë vendosi saktësisht gjykata?
Vendimi nuk u bazua në idenë se kontrata e re ishte e pavërtetë ose se punëtori nuk donte të punonte. Gjykata shqyrtoi peshën juridike të saj në raport me nulla osta-n fillestare dhe konstatoi se nuk ishin plotësuar kushtet për ta shmangur revokimin në rrethanat e paraqitura. Për këtë arsye padia u refuzua, ndërsa shpenzimet nuk iu ngarkuan vetëm njërës palë.
Në arsyetim pranohet se në gjykatat e shkallës së parë kanë ekzistuar qasje të ndryshme. Kjo është një arsye shtesë për të mos përdorur fjali absolute si «një punëdhënës tjetër mjafton gjithmonë» ose «pas tërheqjes së punëdhënësit nuk ekziston kurrë asnjë zgjidhje». Rëndësi kanë faza e procedurës, prova e lidhjes ose moslidhjes së kontratës, shkaku i dështimit të punësimit dhe normat e zbatueshme për rastin.
Rëndësia për punëtorët dhe familjet e tyre
Për një person që ka paguar shpenzimet e dokumenteve, ka marrë vizën ose është zhvendosur drejt Italisë, humbja e mundësisë së punësimit mund të ketë pasoja të rënda. Megjithatë, kjo vështirësi njerëzore nuk zëvendëson kushtet ligjore të lejes së qëndrimit. Prandaj, hapi i parë nuk duhet të jetë paraqitja e menjëhershme e një kërkese me emrin e një punëdhënësi tjetër, pa verifikuar se çfarë statusi proceduror ka kërkesa e mëparshme.
Kontrolloni përmbajtjen e nulla osta-s dhe çdo komunikim të Sportello Unico. Është e nevojshme të dihet cili subjekt e ka kërkuar punësimin, kur është lëshuar miratimi, nëse është bërë nënshkrimi i kontratës së qëndrimit dhe nëse ka ardhur një komunikim formal për revokimin ose për fillimin e procedurës së revokimit. Datat dhe mënyra e njoftimit mund të jenë vendimtare për mbrojtjen.
Dalloni një marrëdhënie pune që përfundon nga një marrëdhënie që nuk fillon. Nëse punëtori ka qenë realisht i punësuar dhe më pas ka humbur vendin e punës, mund të jenë të rëndësishme dokumentet e punësimit, komunikimet UNILAV, pagesat, kontributet dhe shkaku i ndërprerjes. Nëse ekzistonte vetëm një premtim punësimi, situata është tjetër dhe nuk mund të supozohet automatikisht e drejta për attesa occupazione.
Ruani provat për shkaqet që nuk varen nga punëtori. Korrespondenca me punëdhënësin, ftesat e Sportello Unico, provat e paraqitjes në takime, mesazhet për anulimin e punësimit ose dokumentet e tjera mund të ndihmojnë për të kuptuar nëse ka ekzistuar një pamundësi e mëvonshme apo një situatë përjashtimore. Por fakti që punëtori nuk ka faj, i vetëm, nuk krijon automatikisht një leje të re.
Mos ngatërroni pezullimin e përkohshëm me fitoren në gjyq. Në këtë rast TAR-i kishte pezulluar përkohësisht revokimin, por më pas e rrëzoi kërkesën në vendimin përfundimtar. Për të planifikuar punësimin, strehimin apo udhëtimet, është e nevojshme të lexohet lloji dhe përmbajtja e vendimit gjyqësor, jo vetëm lajmi se është dhënë një masë e përkohshme.
A është ky një rregull i njëjtë për të gjitha procedurat e punësimit?
Jo. Procedurat e hyrjes dhe qëndrimit për punë kanë pësuar ndryshime normative dhe administrative në kohë. Gjithashtu, nuk janë identike hyrja për punë sezonale, punësimi i varur jo sezonal, konvertimi i një lejeje ekzistuese dhe rinovimi i lejes së qëndrimit. Vendimi nr. 15/2026 lidhet me revokimin e një nulla osta-je për punë të varur pas tërheqjes së punëdhënësit fillestar. Për rrethana të tjera, rregullat dhe jurisprudenca duhet të kontrollohen veçmas, duke marrë parasysh legjislacionin e zbatueshëm në datat e procedurës.
Në praktikë, kjo do të thotë që një person duhet të kërkojë leximin e plotë të dosjes përpara se të zgjedhë mjetin juridik. Vlerësimi për një ankim, për një procedurë të re ose për një leje tjetër nuk mund të bëhet vetëm mbi bazën e premtimit të një punëdhënësi të dytë. Rëndësi kanë aktet ekzistuese, procedura që është ndjekur dhe dokumentet që mund të provojnë gjendjen faktike.
Përfundim
Mësimi i vendimit është se ligji italian i punësimit të të huajve nuk trajton çdo ofertë pune si juridikisht të këmbyeshme me atë mbi të cilën është bazuar miratimi për hyrje. Sipas TAR-it të Lombardisë, në rastin e shqyrtuar, tërheqja e punëdhënësit fillestar dhe kontrata me një subjekt tjetër nuk mjaftonin për të ruajtur nulla osta-n. Për punëtorin, mbrojtja më e dobishme fillon me dokumentimin e saktë të procedurës, të statusit të punësimit dhe të shkaqeve të ndërprerjes, përpara çdo nisme të re.
Vendimi: Tribunale Amministrativo Regionale per la Lombardia, Sezione III, 7 gennaio 2026, n. 15; referencë në arsyetim edhe te Consiglio di Stato, Sez. III, 11 aprile 2025, n. 3158.
Burimi – teksti i plotë: EIUS – TAR Lombardia, Sez. III, n. 15/2026.
Avv. Fabio Loscerbo
Avokat i autorizuar për përfaqësim përpara Gjykatës së Kasacionit në Itali
I regjistruar në Regjistrin e përfaqësuesve të interesave të Dhomës së Deputetëve në fushën e imigracionit
Lobist i regjistruar në Regjistrin e Transparencës së Bashkimit Evropian me nr. 280782895721-36 për Migracionin dhe Azilin
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Ky artikull është hartuar me ndihmën e mjeteve të inteligjencës artificiale, nën drejtimin, rishikimin dhe përgjegjësinë editoriale të autorit.
Nessun commento:
Posta un commento